Populacja jaworznickich chomików europejskich powoli się rozrasta. W lipcu w mieście zakończono drugi etap tegorocznych wsiedleń, a na pola trafiło kolejnych 46 nowych osobników.
Chomiki europejskie są bardzo ważnym gatunkiem dla ekosystemu, ale niestety poważnie zagrożone są wyginięciem. W niedalekiej przeszłości był to gatunek powszechnie spotykany na terenach rolniczych w Polsce. Teraz jednak należy do najbardziej zagrożonych gatunków ssaków w Europie. Głównymi przyczynami jego zaniku są zmiany w sposobie użytkowania gruntów, intensyfikacja rolnictwa oraz postępująca urbanizacja. W Jaworznie od kilku lat prowadzony jest program ochrony tego zwierzęcia, za pomocą którego udaje się utrzymać populację jaworznickich chomików i stopniowo ją odbudowywać. Na terenie miasta przetrwały dwie niewielkie i izolowane populacje chomików europejskich, zamieszkujące specjalnie dla nich utworzony teren użytku ekologicznego. Jedna zamieszkuje rejon Jeziorki-Byczyna, druga – Grodzisko-Wilkoszyn. Obszar użytku ekologicznego chomika europejskiego to ponad 273 ha.
Naukowcy przy wsparciu samorządu prowadzą aktywne działania, by populację chronić i rozwijać. W lipcu zakończył się drugi etap tegorocznych wsiedleń, a do naturalnego środowiska wypuszczono tym razem 46 osobników, które zasilą lokalną populację. Projekt realizowany był w dwóch etapach. Podczas pierwszego z nich, w czerwcu w terenie dokonano wsiedlenia chomików, które zimę spędziły w specjalnym zimowisku prowadzonym przez Uniwersytet Rolniczy w Krakowie. Podczas lipcowego etapu do Jaworzna trafiły osobniki pochodzące z hodowli prowadzonej przez Ogród Zoologiczny w Poznaniu. Takie działania pozwalają zwiększyć pulę genetyczną całej populacji i poprawić jej szanse na przetrwanie. Same wsiedlenia zrealizowało WWF na podstawie umowy zawartej z Gminą Miasta Jaworzna. Zgodnie z nią na teren jaworznickiego użytku ekologicznego trafić miało co najmniej 60 chomików europejskich. Całe zadanie było w ramach projektu „Ochrona chomika europejskiego w Jaworznie – 2026 r.”, zostało dofinansowane kwotą 80 tysięcy zł ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Jego głównym celem jest przeciwdziałanie wymieraniu oraz odbudowa lokalnej populacji.
Zorro na szlaku
W mieście rośnie nie tylko populacja chomików europejskich, ale też liczba figurek na Jaworznickim Szlaku Chomika. Ostatnio do tej sympatycznej rodzinki dołączyła już piętnasta figurka – Zorro. Nowy chomik pojawił się na skwerze św. Teresy od Dzieciątka Jezus tuż przy Wspólnocie Betlejem. Chomik wygląda bardzo charakterystycznie, ma pelerynę, szpadę i kapelusz ze znakiem litery „Z”. Literacki Zorro słynął ze sprytu i bronił ludzi przed niesprawiedliwością. Dlatego niektórzy mówią, iż ta konkretna figurka może nawiązywać do jednego z lokalnych działaczy, który wykazuje się wyjątkową skutecznością w swoich inicjatywach.
W Jaworznie powstał już prawdziwy Szlak Chomika, a figurki, które pojawiły się w wielu miejscach, są sposobem na promowanie troski o bioróżnorodność, edukacji proekologicznej, a przy okazji zachęcają do rodzinnych spacerów szlakiem chomika. Warto dodać, iż wiele figurek zostało sfinansowanych z prywatnych środków, przez firmy, które w ten sposób chciały dołożyć cegiełkę do promocji proekologicznych działań prowadzonych przez miasto. Każda figurka opowiada inną historię – związaną z lokalną tradycją, zawodem lub charakterem miejsca, w którym się znajduje. Pierwszy chomik w czapce rogatywce stanął na straży Rynku w Byczynie, drugi towarzyszy drwalowi na Rynku Głównym, a trzeci chomik z klepsydrą znajduje się przy jaworznickiej kapsule czasu w Rynku. Czwartą figurkę chomika, trzymającego sadzonkę, można spotkać na jaworznickich Plantach, przy głównej ścieżce w okolicy wodnego placu zabaw. Piątego chomika z parasolką można znaleźć w Parku na Podłężu, a szóstego chomika – elektryka na skwerze na Podwalu, siódmy – kolejarz stoi na skwerze w Szczakowej w pobliżu dworca, ósmy – muzealnik przy wejściu do Muzeum Miasta Jaworzna, dziewiąty – Fedruś – przy siedzibie Południowego Koncernu Węglowego, dziesiąta figurka, czyli dwa chomiki symbolizujące przyjaźń Jaworzna z węgierskim Szigethalom, znajdują się na skwerze na Pechniku, jedenasty chomik – budowlaniec stanął zaś przy nowym osiedlu na Skałce, dwunasty – strażak znalazł się przy OSP w Ciężkowicach, a kolejny budowniczy zawitał na Osiedle Stałe. Dwa kolejne chomiki zostały odsłonięte w czerwcu – na ulicy Sportowej pod efektownym muralem pojawił się Sieciomir, a na Dąbrowę Narodową zawitał Zorro.
