Nowa uchwała ucieszy pracowników. Ochrona przed zwolnieniem przed emeryturą już nie tylko na czas nieokreślony

Wiek emerytalny 2026. Pracownicy zatrudnieni na umowach o pracę zyskują pełną ochronę przed zwolnieniem na 4 lata przed emeryturą, bez względu na rodzaj umowy

Mężczyzna trzymacjący w ręku smartphon. Fot. Shutterstock

Cztery lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę wchodzą w okres szczególnej ochrony. Pracodawca nie może wtedy wręczyć wypowiedzenia ani obniżyć pensji, chyba iż zaistnieją wyjątkowe okoliczności, takie jak utrata uprawnień zawodowych czy zdrowotnych. Dzięki przełomowej uchwale Sądu Najwyższego przepisy te chronią w tej chwili znacznie większą grupę zatrudnionych niż w latach ubiegłych.

Ochrona przedemerytalna na nowych zasadach

Zgodnie z artykułem 39. Kodeksu pracy, ochrona przedemerytalna zaczyna obowiązywać na 4 lata przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Oznacza to, iż prawo to przysługuje:

• Kobietom od 56. roku życia (gdyż wiek emerytalny kobiet to 60 lat).

• Mężczyznom od 61. roku życia (gdyż wiek emerytalny mężczyzn to 65 lat).

Kluczowym warunkiem jest to, aby czas zatrudnienia u obecnego pracodawcy umożliwiał pracownikowi wypracowanie prawa do emerytury wraz z nadejściem odpowiedniego wieku.

Co ważne, prawo to przysługuje wyłącznie osobom pracującym na podstawie umowy o pracę. Przepisy te nie obejmują osób wykonujących obowiązki na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowa zlecenie, umowa o dzieło). Do wejścia w wiek ochronny nie jest wymagany staż pracy rzędu 20 czy 25 lat, a w przypadku osób urodzonych po 1949 roku staż emerytalny nie jest warunkiem koniecznym do uruchomienia ochrony.

Przełomowa uchwała Sądu Najwyższego

Do niedawna bezpieczni mogli czuć się głównie pracownicy posiadający umowę na czas nieokreślony. Sytuacja prawna zmieniła się jednak diametralnie. 30 września 2025 roku Sąd Najwyższy podjął uchwałę, która jednoznacznie wskazuje, iż ochrona przedemerytalna przysługuje w identycznym stopniu osobom zatrudnionym na czas określony, jak i nieokreślony.

Należy jednak pamiętać o kluczowej zasadzie: z ochrony przedemerytalnej można skorzystać tylko raz w życiu. o ile pracownik przeszedł już na emeryturę w niższym (wcześniejszym) wieku emerytalnym i wykorzystał wtedy okres ochronny, nie może żądać ponownej ochrony przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego.

Kiedy pracodawca może ominąć zakaz? Wyjątki od reguły

Ochrona przedemerytalna nie oznacza absolutnej nietykalności. Kodeks pracy przewiduje sytuacje, w których pracodawca ma prawo zwolnić pracownika lub obniżyć jego dotychczasowe zarobki.

Zwolenie z pracy w wieku ochronnym jest możliwe w 2 przypadkach:

• Gdy pracownik w sposób niezawiniony utraci uprawnienia, które są niezbędne do wykonywania dotychczasowych obowiązków na danym stanowisku.

• Gdy lekarz medycyny pracy wyda oficjalne orzeczenie stwierdzające, iż pracownik utracił zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy.

Obniżenie wynagrodzenia w wieku ochronnym jest możliwe w 1 przypadku:

• Gdy pracodawca wprowadza nowe zasady wynagradzania (np. nowy regulamin płac) dla ogółu zatrudnionych w firmie lub dla całej grupy zawodowej, do której należy chroniony pracownik.