W ostatnich dniach w mediach pojawiły się informacje dotyczące certyfikacji środków z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS) w kontekście realizacji programu Czyste Powietrze. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) opublikował oficjalne stanowisko, w którym zapewnia o stabilności finansowej oraz operacyjnej programu.
Stabilność finansowa i rekordowe wypłaty
Według danych NFOŚiGW, na kontach wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) zabezpieczono w tej chwili środki w wysokości 0,5 mld zł. Od stycznia 2024 roku do dziś wypłacono blisko 12 mld zł, co stanowi rekord na tle 8,7 mld zł wypłaconych łącznie w poprzednich pięciu latach. Fundusz podkreśla, iż obsługa wniosków o płatność została znacząco przyspieszona – w ciągu pierwszych dwóch miesięcy 2026 roku liczba oraz kwota przeterminowanych wniosków spadła o jedną trzecią.
Certyfikacja środków FEnIKS – standardowa procedura
Proces certyfikacji środków FEnIKS wymaga szczegółowej weryfikacji wszystkich poniesionych wydatków pod kątem zgodności z przepisami, kwalifikowalności oraz adekwatnej dokumentacji. Jest to standardowy, techniczny etap realizacji programu, po którym deklaracje wydatków trafiają do Komisji Europejskiej. NFOŚiGW wdrożył harmonogram realizacji zadań administracyjnych na rzecz KE, a kolejne wnioski będą sukcesywnie przekazywane do certyfikacji.
Marginalne wątpliwości i działania naprawcze
W grudniu Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wstrzymało wypłatę ponad 280 mln zł, wskazując na możliwe nieprawidłowości dotyczące urządzeń grzewczych niewpisanych do bazy EPREL. NFOŚiGW podkreśla jednak, iż sporne wnioski stanowią jedynie około 2% tej puli, a producenci urządzeń sukcesywnie realizują obowiązek wpisywania ich do bazy.
Sugerowanie systemowego problemu jest nieuprawnione i prowadzi do niepotrzebnego niepokoju wśród beneficjentów oraz opinii publicznej.
Płynność wypłat i bezpieczeństwo beneficjentów
NFOŚiGW zapewnia, iż podjęto działania gwarantujące ciągłość i płynność wypłat środków z FEnIKS. Wątpliwości dotyczące certyfikacji nie obejmują innych źródeł finansowania, takich jak Fundusz Modernizacyjny czy Krajowy Plan Odbudowy (KPO), z których wypłaty realizowane są na bieżąco.
Czyste Powietrze – ochrona beneficjentów i stabilność programu
Nowa odsłona programu Czyste Powietrze minimalizuje ryzyko nieprawidłowości i chroni polskie rodziny przed nieuczciwymi wykonawcami oraz niesprawdzonymi technologiami. NFOŚiGW podkreśla, iż Czyste Powietrze pozostaje jednym z największych i najważniejszych programów wspierających modernizację energetyczną budynków w Polsce, a jego realizacja przebiega zgodnie z harmonogramem.
Źródło: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej