Ned Lamont zmierzy się w prawyborach już 11 sierpnia

Letnie prawybory często realizowane są bez większego echa. Rok 2026 jest jednak dużym wyjątkiem. Już za kilka tygodni rozstrzygną się polityczne rywalizacje, jakich mieszkańcy Connecticut nie widzieli o tej porze roku od lat. W przypadku najwyższego urzędu w stanie gubernator po raz pierwszy od pół wieku ma konkurenta z własnej partii politycznej. ale nie jest on jedynym politykiem „z dużej ligi”, którego pozycja jest zagrożona w tegorocznych prawyborach.

Ned Lamont i jego konkurent Josh Elliott zmierzyli się w jedynej telewizyjnej debacie przed prawyborami, która odbyła się 22 lipca. Fot. CT Mirror

Pełniący od siedmiu lat funkcję gubernatora Connecticut Ned Lamont ma w tym roku konkurenta w obrębie własnej partii – jest nim reprezentant stanowy Josh Elliott. Jeszcze zanim Lamont określił w zeszłym roku, czy będzie ubiegał się o trzecią kadencję, Elliott formalnie ogłosił swoją kandydaturę, sugerując, iż stan potrzebuje bardziej progresywnego przywódcy.

Josh Elliott, który od 2017 roku zasiada w stanowej legislaturze i reprezentuje 88. dystrykt, obejmujący część miejscowości Hamden, jest członkiem Partii Demokratycznej, podobnie jak Ned Lamont. Aby znaleźć się na karcie wyborczej, musiał uzyskać co najmniej 15 proc. poparcia partyjnych delegatów podczas stanowej konwencji, która odbyła się w maju.

Za nominacją Neda Lamonta na kandydata Partii Demokratycznej opowiedziało się 74.6 proc. delegatów. Pozostali poparli Elliotta, dając mu ponad 15 proc. głosów, co oznacza, iż odbędą się partyjne prawybory. Ostatni raz gubernator stanu Connecticut zmierzył się w prawyborach z kandydatem z własnej partii w 1978 roku, kiedy Ella Grasso rywalizowała ze swoim zastępcą Robertem Killianem.

Podatki dla bogatych

72-letniego Neda Lamonta od jego przeciwnika, Josha Elliotta, różni znacznie więcej niż sam wiek. Elliott ma zaledwie 42 lata, a głównym postulatem jego kampanii jest opodatkowanie najbogatszych mieszkańców Connecticut. Temat ten może być dla Lamonta niewygodny, ponieważ sam zalicza się do grona najbogatszych mieszkańców stanu, jest również jednym z najzamożniejszych gubernatorów w całym kraju. Wartość jego majątku szacowana jest na ponad miliard dolarów.

Elliott chce również obniżyć koszty opieki nad dziećmi, opieki zdrowotnej, mieszkań oraz energii elektrycznej. W wielu z tych kategorii Connecticut jest jednym z najdroższych stanów w całych Stanach Zjednoczonych.

Lamont podczas jedynej telewizyjnej debaty ze swoim demokratycznym kontrkandydatem przekonywał, iż odpowiedzialność fiskalna w czasie jego kadencji napędza gospodarkę i pozwala lepiej zaspokajać potrzeby budżetu stanowego niż nakładanie dodatkowych podatków.

Co mówią sondaże?

Sondaże opinii publicznej wskazują, iż Lamont powinien zwyciężyć w prawyborach, choć jego poparcie wśród członków własnej partii nie jest tak silne jak w poprzednich latach.

Pozytywnie o gubernatorze wypowiada się około 63 proc. ankietowanych mieszkańców Connecticut, bez względu na ich przynależność partyjną. Oznacza to, iż Ned Lamont jest jednym z najpopularniejszych gubernatorów w całym kraju.

Jednak w zeszłym roku, kiedy Lamont wciąż wahał się, czy ubiegać się o kolejną kadencję, 44 proc. mieszkańców Connecticut chciało wysłać go na polityczną emeryturę, uważając, iż nie powinien startować w wyborach w 2026 roku.

Sondaże z ostatnich tygodni dają jednak obecnemu gubernatorowi sporą przewagę – 53 proc. poparcia wobec 23 proc. dla Josha Elliotta. Kolejne 24 proc. osób, według badania przeprowadzonego kilka tygodni temu przez University of New Hampshire Survey Center, nie podjęło jeszcze decyzji.

Sondaże pokazują również źródła poparcia dla obu kandydatów. Osoby starsze i o bardziej konserwatywnych poglądach częściej wspierają Neda Lamonta. Elliott ma natomiast największe poparcie wśród przedstawicieli młodszego pokolenia o bardziej progresywnych przekonaniach.

Larson pod ścianą

W sytuacji podobnej do Lamonta znalazł się kongresman John Larson, reprezentujący 1. dystrykt kongresowy stanu Connecticut, w którego skład wchodzi między innymi Hartford.

Larson został po raz pierwszy wybrany w 1998 roku i co dwa lata, bo w takich cyklach realizowane są wybory kongresmenów, powtarzał ten sukces. Tegoroczne wybory mogą jednak zakończyć jego trwającą od 27 lat karierę w amerykańskim Kongresie.

Podobnie jak w przypadku gubernatora, konkurencja wewnątrz własnej partii politycznej jest bardzo rzadkim zjawiskiem. Jedyne partyjne prawybory, w których Larson dotychczas uczestniczył, odbyły się w 1998 roku, kiedy po raz pierwszy kandydował do Kongresu. Przez kolejne niemal 30 lat żaden demokrata nie rzucił mu wyzwania.

Rok temu płyty tektoniczne wewnątrz Partii Demokratycznej w 1. dystrykcie zaczęły jednak odnotowywać niewielkie wstrząsy. W lutym 2025 roku Larson doznał napadu ogniskowego z zaburzeniem świadomości podczas obrad w krajowej Izbie Reprezentantów. Zaczęły pojawiać się wątpliwości dotyczące jego wieku – ma 78 lat – oraz stanu zdrowia.

Okazję tę wykorzystał Luke Bronin, były burmistrz Hartford, który nigdy nie ukrywał swoich politycznych ambicji. Apetyt na zmianę potwierdziła również konwencja demokratyczna. Luke Bronin nie tylko uzyskał wystarczające poparcie, aby doprowadzić do prawyborów, ale liczba oddanych na niego głosów przewyższyła wynik Johna Larsona.

W sierpniowych prawyborach Larson i Bronin zmierzą się jeszcze z dwiema mniej znanymi kandydatkami Partii Demokratycznej: Ruth Fortune oraz Jillian Gilchrest.

A co w listopadzie?

Wracając do Neda Lamonta, sierpniowe prawybory nie są w jego przypadku jedynym zagrożeniem. o ile je wygra, 3 listopada zmierzy się ze swoim republikańskim przeciwnikiem, Ryanem Faziem. Sposób, w jaki Fazio zdobył nominację swojej partii, również zasługuje na uwagę. Był on efektem politycznej burzy, która wisiała nad republikanami w tygodniach poprzedzających stanową konwencję.

O nominację ubiegało się troje kandydatów. Oprócz Ryana Fazia, który od 2021 roku reprezentuje Greenwich oraz część Stamford w stanowym Senacie, po stronie republikańskiej kandydowały również Betsy McCaughey, zastępczyni gubernatora Nowego Jorku w latach 1995-1998, oraz była burmistrz New Britain Erin Stewart, uważana za faworytkę do zdobycia nominacji partii.

W demokratycznych prawyborach w 1. okręgu kongresowym w sierpniu zmierzy się aż czworo kandydatów. Fot. CT Mirror

Sprawa Erin Stewart

To właśnie wobec Erin Stewart pojawiły się zarzuty, iż jako burmistrz New Britain finansowała osobiste wydatki ze środków publicznych. Oskarżenia były na tyle poważne, iż sprawę badają w tej chwili najwyższe stanowe i federalne organy śledcze, w tym FBI.

Stewart do ostatnich dni przed republikańską konwencją próbowała się bronić, sugerując, iż zarzuty są „polowaniem na czarownice”, wynikającym z jej rosnącej popularności. Na kilka dni przed konwencją zawiesiła jednak swoją kampanię i wycofała się z życia publicznego.

Betsy McCaughey uzyskała zaledwie 8 proc. poparcia delegatów Partii Republikańskiej – o 7 punktów procentowych za mało, aby zmierzyć się w prawyborach z Ryanem Faziem. To właśnie on został nominowany na republikańskiego kandydata na gubernatora w tegorocznych wyborach.

Implikacje

Sytuację polityczną w Connecticut w 2026 roku można określić jako napiętą. W dużej mierze odzwierciedla ona również to, co dzieje się w całym kraju.

Bez względu na to, jak potoczą się letnie prawybory, napięcie będzie rosło w miesiącach i tygodniach poprzedzających 3 listopada. Tego dnia większość stanów będzie wybierać nie tylko gubernatorów i członków stanowych legislatur, ale także wszystkich 435 członków Izby Reprezentantów oraz część senatorów. Wynik wyborów może zakończyć trwającą w tej chwili republikańską przewagę w Waszyngtonie.

Tegoroczne wybory, choćby te odbywające się na najniższych szczeblach, będą miały również przełożenie na kolejne wybory prezydenckie w 2028 roku. Demokraci będą potrzebowali w nich silnego kandydata, wokół którego zjednoczy się cała partia. To, co dzieje się w wewnątrz partii w Connecticut – i nie tylko – pokazuje rozłam pomiędzy starą gwardią a następnym pokoleniem młodszych i bardziej progresywnych kandydatów.

Czy tam, gdzie dwóch się bije, skorzysta trzeci? Na odpowiedź będziemy musieli poczekać co najmniej do 3 listopada.

Darek Barcikowski