1 godzina temu
Miała zapewniać oszczędności i wygodę, tymczasem może stać się przyczyną kosztownego konfliktu. Właściciele domów ogrzewanych pompami ciepła powinni zwrócić uwagę na przepisy dotyczące hałasu. Problem pojawia się szczególnie jesienią i zimą, kiedy urządzenia pracują intensywniej, a dźwięki emitowane przez jednostki zewnętrzne mogą przeszkadzać sąsiadom. W określonych okolicznościach sprawa może skończyć się interwencją służb, postępowaniem sądowym, a choćby grzywną sięgającą 5000 zł.
Fot. Warszawa w PigułcePompy ciepła stały się popularnym rozwiązaniem stosowanym w polskich domach jednorodzinnych. Wielu właścicieli nieruchomości zdecydowało się na takie ogrzewanie ze względu na możliwość ograniczenia kosztów eksploatacji i rezygnacji z tradycyjnych kotłów.
Nie każdy zdaje sobie jednak sprawę, iż poza parametrami technicznymi i zużyciem energii istotne znaczenie ma również poziom hałasu generowanego przez urządzenie.
Niewłaściwie zlokalizowana jednostka zewnętrzna może wywołać spór z sąsiadem, szczególnie gdy znajduje się blisko okien sypialni lub granicy działki.
Pompa ciepła może sprowadzić kłopoty. Wszystko przez jeden szczegół
Jednostki zewnętrzne powietrznych pomp ciepła wyposażone są między innymi w wentylatory i sprężarki.
Podczas pracy wytwarzają dźwięki, które w zależności od konstrukcji urządzenia, sposobu montażu i warunków otoczenia mogą być bardziej lub mniej słyszalne.
Problem staje się szczególnie uciążliwy w gęstej zabudowie jednorodzinnej.
Urządzenie ustawione pomiędzy budynkami, blisko ogrodzenia albo naprzeciwko okien sąsiedniego domu może powodować odczuwalny szum, buczenie lub drgania.
Dodatkowo hałas może zmieniać się wraz z intensywnością pracy instalacji. W okresach większego zapotrzebowania na ogrzewanie sprężarka i wentylator mogą pracować z inną mocą niż podczas łagodnej pogody.
Dlatego choćby pompa, która latem nie powodowała problemów, jesienią i zimą może stać się przedmiotem skarg.
Przepisy określają limity hałasu. Nocą obowiązują ostrzejsze zasady
W Polsce dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku reguluje rozporządzenie ministra środowiska.
Dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w przypadku hałasu pochodzącego od instalacji i pozostałych obiektów oraz działalności będącej źródłem hałasu, określono następujące wartości:
- 50 dB w porze dziennej;
- 40 dB w porze nocnej.
Na niektórych innych rodzajach terenów chronionych akustycznie limity są odmienne.
Przykładowo dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej wynoszą zasadniczo 55 dB w dzień oraz 45 dB w nocy.
Co istotne, wartości te dotyczą poziomu hałasu ocenianego zgodnie z odpowiednią metodyką, a nie po prostu liczby decybeli podanej w katalogu producenta pompy ciepła.
Pomiar musi uwzględniać rzeczywiste warunki oraz sposób oddziaływania urządzenia na otoczenie.
Nie można więc uznać, iż każda pompa o deklarowanej głośności powyżej 40 dB automatycznie narusza przepisy.
Sąsiad może zgłosić sprawę. Konflikt nie zawsze kończy się na rozmowie
Jeżeli urządzenie emituje długotrwały, uciążliwy hałas, właściciel sąsiedniej nieruchomości może próbować dochodzić swoich praw.
Pierwszym rozwiązaniem powinna być rozmowa i próba ustalenia przyczyny problemu.
Czasami wystarczy zmiana ustawień urządzenia, zastosowanie odpowiednich podkładek antywibracyjnych lub poprawienie mocowania jednostki zewnętrznej.
Zdarza się jednak, iż właściciel pompy nie reaguje na skargi.
Wówczas sąsiad może zwrócić się do adekwatnych organów albo skorzystać z drogi cywilnej.
Znaczenie ma tutaj art. 144 Kodeksu cywilnego, który ogranicza możliwość korzystania z własnej nieruchomości w sposób zakłócający korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.
W praktyce takie oddziaływanie określa się mianem immisji.
Jeżeli hałas narusza prawa sąsiada, może on żądać jego ograniczenia na drodze sądowej.
Nawet 5000 zł grzywny. Kiedy w grę wchodzi odpowiedzialność za wykroczenie?
W określonych sytuacjach uciążliwy hałas może prowadzić również do odpowiedzialności na podstawie art. 51 Kodeksu wykroczeń.
Przepis dotyczy zakłócania spokoju, porządku publicznego lub spoczynku nocnego między innymi poprzez hałas albo inny wybryk.
Za takie wykroczenie przewidziano karę aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
W typowym przypadku górna granica grzywny wynosi 5000 zł.
Nie oznacza to jednak, iż każdy właściciel głośnej pompy ciepła otrzyma mandat w takiej wysokości.
Samo przekroczenie norm środowiskowych nie przesądza jeszcze o popełnieniu wykroczenia z art. 51. Konieczne jest ustalenie okoliczności konkretnego zdarzenia i spełnienia ustawowych przesłanek odpowiedzialności.
Nie ma również odrębnego, automatycznego mandatu w wysokości 5000 zł za samo posiadanie pompy ciepła.
Kosztowna może okazać się nie tylko grzywna
Dla właściciela nieruchomości problem nie musi kończyć się na ewentualnej sankcji finansowej.
Jeśli sąd uzna, iż hałas nadmiernie ingeruje w możliwość korzystania z sąsiedniej nieruchomości, może nakazać działania ograniczające uciążliwość.
W zależności od okoliczności i treści rozstrzygnięcia może to oznaczać konieczność zmiany sposobu eksploatacji urządzenia albo zastosowania skutecznych rozwiązań technicznych.
Właściciel może stanąć przed koniecznością poniesienia dodatkowych wydatków na poprawę izolacji akustycznej, zmianę lokalizacji jednostki czy usunięcie drgań.
Takie prace bywają znacznie droższe od standardowego serwisu instalacji.
Nie oznacza to jednak, iż służby mogą dowolnie nakazać demontaż każdej pompy, na którą poskarży się sąsiad. Konkretne środki zależą od podstawy prawnej i ustaleń postępowania.
Ważne rozróżnienie. Nie każdą prywatną instalację kontroluje WIOŚ na takich samych zasadach
W przypadku skarg na hałas trzeba odróżnić działalność zakładów i przedsiębiorstw od typowej eksploatacji urządzenia w prywatnym domu.
Prawo ochrony środowiska przewiduje określone procedury dotyczące dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez zakłady.
Nie wszystkie te mechanizmy można jednak automatycznie zastosować do osoby fizycznej korzystającej z pompy ciepła wyłącznie na potrzeby gospodarstwa domowego.
Właściwy tryb działania zależy od charakteru instalacji, źródła hałasu oraz okoliczności sprawy.
W przypadku prywatnych sporów sąsiedzkich szczególnie istotne mogą być przepisy Kodeksu cywilnego.
Jak uniknąć problemów? Właściciele powinni sprawdzić instalację
Ryzyko konfliktu można ograniczyć już na etapie projektowania i montażu pompy ciepła.
Najważniejsze jest odpowiednie usytuowanie jednostki zewnętrznej. Warto uwzględnić nie tylko odległość od własnego budynku, ale również położenie okien i miejsc wypoczynku na sąsiednich działkach.
Duże znaczenie ma także adekwatne posadowienie urządzenia.
Nieprawidłowy montaż może powodować przenoszenie drgań na konstrukcję budynku, ogrodzenie albo inne elementy otoczenia.
Warto również sprawdzić stan wentylatora, sprężarki oraz mocowań. Nietypowe buczenie, metaliczne odgłosy czy wyraźny wzrost hałasu mogą wskazywać na konieczność serwisu.
W razie wątpliwości pomocne może być wykonanie profesjonalnych pomiarów akustycznych.
Dobrze dobrana i prawidłowo zamontowana instalacja może działać bez istotnych uciążliwości dla otoczenia.
Właściciel domu powinien wiedzieć, zanim nadejdą mrozy
Zbliżający się sezon grzewczy oznacza intensywniejszą eksploatację wielu instalacji.
To dobry moment, aby sprawdzić, czy jednostka zewnętrzna nie zaczęła pracować głośniej niż wcześniej i czy jej działanie nie powoduje nadmiernych drgań.
Właściciele domów nie muszą obawiać się automatycznych mandatów za korzystanie z pomp ciepła.
Powinni jednak pamiętać, iż prawo do ogrzewania własnej nieruchomości nie oznacza nieograniczonego prawa do emitowania hałasu na sąsiednie posesje.
Najważniejsze: w określonych przypadkach zakłócanie spokoju hałasem może skutkować grzywną do 5000 zł, ale kara nie jest automatyczna i wymaga spełnienia przesłanek prawnych. Na terenach zabudowy jednorodzinnej obowiązują także normy środowiskowe, wynoszące zasadniczo 50 dB w dzień i 40 dB w nocy dla hałasu od instalacji. Właściciele pomp ciepła powinni zadbać o prawidłowy montaż i stan techniczny urządzeń, aby uniknąć konfliktów i kosztownych postępowań.
