Nadchodzi ogromna zmiana w systemie kaucyjnym. Za butelki dostaniesz zupełnie inny bon niż zazwyczaj

Bony z butelkomatów mają być ważne przez 90 dni, a system kaucyjny ma objąć kolejne opakowania, w tym małe szklane butelki po alkoholu. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje zmiany, które mają ułatwić odzyskiwanie pieniędzy za zwrócone opakowania. Na razie są to jednak plany legislacyjne, a nie obowiązujące zasady. Klienci powinni przez cały czas sprawdzać termin na otrzymanym bonie i pamiętać, iż już dziś mogą wymienić go na pieniądze bez robienia zakupów.

Osoba wrzuca butelkę do butelkomatu. Artykuł porusza temat systemu kaucyjnego. Fot. Shutterstock / Warszawa w Pigułce.

90 dni na wykorzystanie bonu. Ministerstwo chce wydłużyć termin

Jak podała Polska Agencja Prasowa, resort klimatu rozważa wprowadzenie obowiązku, aby bony wydawane przez butelkomaty były ważne przez 90 dni. Informacja znalazła się w odpowiedzi ministerstwa na interpelację poselską. Celem jest ograniczenie sytuacji, w których klienci oddają opakowania, ale później mają problem z odzyskaniem kaucji z powodu krótkiego terminu realizacji wydruku. Dłuższy okres byłby szczególnie przydatny osobom, które do konkretnego sklepu przychodzą sporadycznie albo zbierają kilka bonów i chcą rozliczyć je podczas jednej wizyty.

Według informacji przekazanych PAP projekt oceny skutków regulacji był przedmiotem wewnętrznych uzgodnień, a dokumenty miały trafić wraz z wnioskiem o wpis projektu do wykazu prac rządu. Nie oznacza to jeszcze, iż klienci otrzymali ustawowe 90 dni na realizację bonów. Nie podano również daty wejścia nowego rozwiązania w życie. Sama zapowiedź ministerstwa nie przedłuża automatycznie ważności wydruków, które już znajdują się w portfelach klientów.

Obecna ustawa nie wyznacza terminu ważności bonów

Istotny szczegół dotyczy dzisiejszych zasad. Ministerstwo wyjaśnia w swoich oficjalnych odpowiedziach, iż ustawa nie reguluje wprost bonów kaucyjnych i nie określa ich minimalnego ani maksymalnego terminu ważności. Resort ocenia, iż bon powinien być istotny co najmniej miesiąc, ale jest to stanowisko ministerstwa, a nie zapis ustanawiający jednolity termin dla wszystkich sklepów. Dlatego przed odłożeniem wydruku warto przeczytać znajdujące się na nim warunki. Planowana zmiana ma nadać terminowi ważności wyraźną podstawę w przepisach.

Nie trzeba robić zakupów, żeby odzyskać kaucję

Butelkomat może wydać bon, gdy nie pozwala bezpośrednio zwrócić pieniędzy w gotówce lub na kartę. Sklep musi jednak zapewnić możliwość wymiany tego bonu na pieniądze przy kasie i nie może uzależniać wypłaty od zakupu innych produktów. To ważne dla osób, które traktują wydruk jak kupon rabatowy i specjalnie dobierają zakupy do jego wartości. jeżeli klient oddał 20 objętych systemem plastikowych butelek z kaucją po 50 groszy, do odzyskania ma 10 zł. Nie musi kupować za tę kwotę pieczywa, napojów ani żadnego innego towaru.

Resort podkreśla również, iż samo wydrukowanie bonu nie jest równoznaczne z wypłaceniem kaucji. Pieniądze zostają zwrócone dopiero po rozliczeniu wydruku. Wydłużenie jego ważności ma więc znaczenie praktyczne, ale klient nie musi czekać na zmianę prawa, żeby skorzystać z możliwości odbioru gotówki. Przy kasie warto jasno powiedzieć, iż chodzi o wypłatę kaucji, a nie wykorzystanie jej do opłacenia zakupów.

W planach małe szklane butelki. Dziś obowiązują trzy stawki

Drugim kierunkiem zmian jest rozszerzenie systemu o jednorazowe opakowania szklane, w tym małe butelki po alkoholu, potocznie nazywane „małpkami”. Ministerstwo wskazuje na problem takich opakowań pozostawianych w parkach i lasach. w tej chwili szkło jest objęte systemem w innej kategorii: chodzi o butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra. Nie należy więc zakładać, iż każdą szklaną butelkę już teraz można oddać do butelkomatu i otrzymać za nią pieniądze. Szczegółowy zakres nowych opakowań oraz termin ich włączenia wymagają doprecyzowania w przepisach.

O możliwości zwrotu decyduje oznaczenie systemu kaucyjnego na opakowaniu. Sam materiał i pojemność nie wystarczą, aby otrzymać pieniądze. Rozszerzenie systemu oznaczałoby także konieczność dostosowania zbiórki, przechowywania i transportu kolejnych opakowań przez uczestników systemu. Nie jest jednak zapowiedzią obowiązkowego ustawienia butelkomatu w każdym sklepie. Zakres obowiązków placówki zależy między innymi od jej powierzchni sprzedaży oraz rodzaju oferowanych opakowań.

Jak oddawać opakowania i odzyskać pieniądze?

Do zwrotu opakowania objętego systemem nie potrzeba paragonu potwierdzającego zakup napoju. Warto natomiast zachować czytelną etykietę i nie zgniatać butelek ani puszek, aby automat mógł je rozpoznać. Po otrzymaniu bonu najlepiej sprawdzić jego termin i od razu zdecydować, czy wykorzystać kwotę przy zakupach, czy odebrać pieniądze. jeżeli automat w sklepie zobowiązanym do zbiórki jest pełny, niesprawny albo odrzuca prawidłowo oznaczone opakowanie, należy zgłosić się do obsługi. Ministerstwo przypomina, iż taka placówka powinna zapewnić manualne przyjęcie opakowania i zwrot kaucji.