Mniej z działek, więcej na pensje i długi. Urząd podsumował miejską kasę za 2025 rok

Zdjęcie: Mniej z działek, więcej na pensje i długi. Urząd podsumował miejską kasę za 2025 rok

Oficjalne dane pokazują, iż plan dochodów i wydatków Tarnobrzega za 2025 rok zrealizowano w prawie 98 procentach. Sprawozdanie prezydenta pod względem formalno-prawnym pozytywnie zaopiniowała już Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO) w Rzeszowie. Kontrolerzy wydali jednak oficjalne ostrzeżenie dotyczące słabego wyniku ze sprzedaży nieruchomości, który może rzutować na budżet w kolejnych latach.

Oficjalne ostrzeżenie po słabej sprzedaży działek

Największa rozbieżność w ubiegłorocznym budżecie dotyczy dochodów ze sprzedaży miejskich działek i budynków. Urzędnicy zakładali w planie, iż do kasy miasta wpłynie z tego tytułu ponad 5,8 miliona złotych. Ostatecznie udało się uzyskać zaledwie 2,3 miliona złotych.

W tym miejscu Regionalna Izba Obrachunkowa w swojej opinii sformułowała jasne ostrzeżenie, wskazując, że: „Zaplanowane w budżecie Miasta dochody ze sprzedaży mienia wykonano na niskim poziomie tj. plan dochodów w kwocie 5.861.848,91 zł wykonano w 39,66%”. Kontrolerzy dodali, że: „Okoliczność ta może przyczynić się do pogorszenia relacji z art. 243 ustawy o finansach publicznych w latach objętych wieloletnią prognozą finansową” (chodzi o ustawowy wskaźnik dopuszczalnego zadłużenia samorządu).

Mniejsze od zakładanych były również wpływy z dotacji unijnych na projekty majątkowe, gdzie zamiast planowanych prawie 7,8 miliona złotych, na konto miasta przelano 4,6 miliona złotych.

Codzienne wydatki i nadwyżka operacyjna

W finansach samorządowych kluczowym wskaźnikiem jest nadwyżka operacyjna, czyli różnica między dochodami bieżącymi a wydatkami bieżącymi. To pieniądze, które zostają w kasie po opłaceniu codziennego utrzymania miasta (pensji, energii czy funkcjonowania szkół).

W ciągu roku, ze względu na rosnące koszty usług, plan przewidywał choćby stratę na działalności bieżącej. Ostatecznie, dzięki oszczędnościom po stronie wydatków, rok udało się zamknąć na plusie, a w oficjalnych dokumentach wykazano, że: „Za rok 2025 została osiągnięta nadwyżka operacyjna w kwocie 5.246.103,27 zł”.

Oznacza to spełnienie wymogu prawnego, według którego wydatki bieżące nie mogą przekroczyć dochodów bieżących. Przy ogólnych obrotach miasta taka kwota pokazuje jednak, iż codzienne funkcjonowanie pochłania zdecydowaną większość wpływów.

Główne parametry budżetu za 2025 rok:

• Dochody budżetu: plan w kwocie 507 565 062,79 zł wykonano w kwocie 501 746 495,54 zł (98,85% planu),

• Wydatki budżetu: plan w kwocie 522 395 974,59 zł wykonano w kwocie 511 306 186,08 zł (97,88% planu),

• Okres sprawozdawczy zamknął się deficytem budżetu w kwocie 9 559 690,54 zł.

Emisja obligacji na kwotę 122 milionów złotych

W 2025 roku samorząd przeprowadził dużą operację mającą na celu zamianę długu. Na mocy uchwały Rady Miasta wyemitowano obligacje komunalne o wartości 122 milionów złotych.

Środki te w całości przeznaczone zostały na spłatę starych, wcześniej zaciągniętych kredytów w bankach komercyjnych. Była to operacja czysto księgowa – miasto nie zyskało przez to nowych funduszy na wydatki ani inwestycje, ale w dokumentach finansowych po stronie przychodów i rozchodów pojawiła się z tego powodu formalna kwota, która powiększyła ogólne obroty budżetu.

Na koniec roku zadłużenie z tytułu kredytów i obligacji wyniosło 145 894 087,55 zł. Kwota ta odpowiada niespełna 30 procentom wszystkich realnych przychodów, jakie wpłynęły do miejskiej kasy w ciągu całego 2025 roku.

Grudniowy zator płatniczy w opiece społecznej

Oficjalne raporty wykazały na koniec roku niewielką kwotę rachunków nieopłaconych w terminie: „Na koniec 2025 roku wystąpiły zobowiązania wymagalne w wysokości 24.293,56 zł”.

Z dokumentów wynika, iż kwota 18 029,43 zł, stanowiąca wynagrodzenia dla opiekunów prawnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie, nie została wypłacona do końca grudnia. Jako przyczynę w oficjalnych wyjaśnieniach jednostki wskazano bezpośrednio „brak środków finansowych”.

Sytuacja ta obrazuje różnicę między roczną księgowością a bieżącą płynnością – choć miasto w skali całego roku wypracowało dodatnią nadwyżkę operacyjną, to w grudniu nastąpił chwilowy brak fizycznej gotówki w kasie, którą pochłonęły inne, wcześniejsze opłaty i inwestycje. Całość tego zobowiązania miasto uregulowało niedługo później – 21 stycznia 2026 roku.

System śmieciowy wymagał dopłaty

Dane za 2025 rok pokazują, iż system gospodarki odpadami w Tarnobrzegu kolejny raz się nie zbilansował. Wpływy z opłat od mieszkańców były niższe niż realne koszty zebrania i zagospodarowania śmieci.

Wpływy od mieszkańców wyniosły 12 595 707,60 zł, podczas gdy koszty funkcjonowania systemu zamknęły się w kwocie 14 178 087,93 zł. W związku z tym część kosztów pokryto z dochodów własnych gminy, które nie pochodziły z opłat śmieciowych, na podstawie specjalnej uchwały Rady Miasta podjętej pod koniec października ubiegłego roku. Z ogólnej puli podatków radni musieli dołożyć do systemu dokładnie 1 582 380,33 zł.

Stałe koszty: Ponad 237 milionów na wynagrodzenia

Analiza wydatków pokazuje, jak duży udział w budżecie mają pozycje stałe, których nie da się łatwo obniżyć. Wydatki na wynagrodzenia oraz składki od nich naliczane w miejskich jednostkach osiągnęły kwotę 237 823 797,31 zł.

Drugą dużą pozycją są dotacje przekazywane z budżetu miasta, które wyniosły 39 750 491,33 zł. Z tej puli aż 83,9% (33 365 315,31 zł) stanowiły dotacje dla placówek oświatowych – czyli szkół i przedszkoli. Wynika to bezpośrednio z konieczności dopłacania do bieżącego utrzymania edukacji, ponieważ państwowa subwencja oświatowa nie pokrywa wszystkich realnych kosztów.

Decyzja należy do radnych. Sesja absolutoryjna w czerwcu

Urzędnicy w sprawozdaniu wykazali też drobne błędy techniczne w tabelach wydatków na programy unijne w kilku szkołach (LO, SP nr 10, ZS nr 1 i ZS nr 2), gdzie przez pomyłkę w rubrykach wykazano 0% realizacji.

Regionalna Izba Obrachunkowa zaznaczyła na koniec, iż jej opinia: „nie stanowi oceny wykonania budżetu, ale schematy przedłożonego przez Prezydenta Miasta sprawozdania pod względem formalno-prawnym”. Instytucja podkreśliła, iż ocena merytoryczna i decyzja o udzieleniu bądź nieudzielaniu absolutorium należy teraz wyłącznie do Komisji Rewizyjnej oraz całej Rady Miejskiej. Oficjalne podsumowanie i kluczowa dla władz miasta sesja absolutoryjna odbędzie się w czerwcu br. To wtedy radni Tarnobrzega zdecydują o losach absolutorium dla prezydenta.

Źródło danych: Sprawozdanie z wykonania budżetu Miasta Tarnobrzega za 2025 rok oraz Uchwała Składu Orzekającego RIO w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2026 r.( Opinia RIO Sprawozdanie opisowe z wykonania budżetu za 2025

)