Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) przekazują dokumenty dotyczące programu Czyste Powietrze na żądanie Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA). Działania CBA realizowane są na zlecenie Prokuratury Europejskiej, która prowadzi śledztwo w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych podczas opracowywania i wdrażania kolejnych etapów programu.
Zmiany w programie i ich konsekwencje
W 2022 roku w programie Czyste Powietrze wprowadzono prefinansowanie bez wymaganych zabezpieczeń, a w 2023 roku zniesiono limity kosztów jednostkowych dla termomodernizacji. Te zmiany stały się źródłem problemów dla beneficjentów oraz nieuczciwych praktyk niektórych wykonawców. w tej chwili w całym kraju prowadzone jest około 700 postępowań przez prokuratury, w tym Prokuraturę Europejską oraz Policję. Część spraw została wszczęta po zawiadomieniach NFOŚiGW oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Reakcja resortu i działania naprawcze
Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podczas spotkania z mediami zapewniła, iż MKiŚ, NFOŚiGW i WFOŚiGW pilnie przekażą wszystkie wymagane dokumenty śledczym.
Nie wiem, czy w historii wolnej Polski zdarzył już się minister, który cieszył się na to, iż funkcjonariusze CBA odwiedzili jego ministerstwo, ale muszę przyznać, iż na ten moment naczekaliśmy się naprawdę długo. Z należytą starannością przekażemy oczywiście funkcjonariuszom wszystkie niezbędne dokumenty celem rzetelnego ocenienia wszystkiego tego, co od 2021 roku działo się w programie Czyste Powietrze – procesie, którego naprawa była chyba jednym z najtrudniejszych wyzwań, z jakim zmierzyliśmy się przez ostatnie dwa lata pod ogromną presją społeczną i medialną w tym ministerstwie
W związku z wykrytymi nieprawidłowościami, obecne władze NFOŚiGW zdecydowały w 2024 roku o czasowym wstrzymaniu programu. Wznowiony wiosną 2025 roku program Czyste Powietrze wprowadził nowe zasady mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa beneficjentów i ochronę przed nadużyciami.
W listopadzie 2024 roku podjęliśmy najdalej idącą decyzję: czasowo zatrzymaliśmy program Czyste Powietrze. Uznaliśmy wtedy, iż nie da się wymieniać kół w jadącym samochodzie – program wymagał gruntownej przebudowy
Nowe przepisy i ochrona beneficjentów
MKiŚ przygotowało ustawę o pomocy poszkodowanym w programie Czyste Powietrze. Przepisy przewidują m.in. możliwość zawieszenia ściągania nierozliczonych zaliczek od poszkodowanych oraz odzyskiwanie środków od nieuczciwych firm. Wszystkie działania podejmowane przez resort, NFOŚiGW i fundusze wojewódzkie mają na celu dobro beneficjentów i wyjaśnienie sprawy.
Dwie zmiany w programie Czyste Powietrze, rozszczelniające ten program, przykuły naszą szczególną uwagę. To był lipiec 2022 roku, kiedy wprowadzono mechanizm prefinansowania, bez jakichkolwiek osłon, bez bezpieczników niezbędnych do ochrony beneficjentów programu. I w naszej ocenie, między innymi wtedy, zaczęło dochodzić do wyłudzeń. Kolejnym takim elementem, była zmiana ze stycznia 2023 roku, kiedy zniesiono limity kosztów jednostkowych, czyli maksymalnych cen elementów termomodernizacji. To wtedy pojawiły się sławetne drzwi za 40 000 zł, czy wzrosty kosztów wymiany okien na poziomie 140%
Obecnie program uznawany jest za bezpieczny dla beneficjentów, a państwo zamierza dochodzić roszczeń od rzeczywistych sprawców nadużyć.
![Memento Czarnobyl. Widmo katastrofy sprzed 40 lat przez cały czas wisi nad energetyką jądrową [ROZMOWA]](https://cdn.oko.press/cdn-cgi/image/trim=140;0;151;0,width=1200,quality=75/https://cdn.oko.press/2026/04/AP20117528949346.jpg)
