Mamy Rok Górali i Obrzędów Pasterskich w Województwie Śląskim

Sejmik Województwa Śląskiego z inicjatywy przewodniczącego Jacka Jarco ogłosił rok 2026 Rokiem Górali i Obrzędów Pasterskich, podkreślając znaczenie kultury pasterskiej dla historii i współczesności regionu.

Rok 2026 ma także wymiar międzynarodowy – Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) ogłosiła go Międzynarodowym Rokiem Pastwisk i Pasterzy, zwracając uwagę na rolę tradycyjnego pasterstwa w ochronie krajobrazu, bioróżnorodności oraz dziedzictwa kulturowego wielu regionów świata.

Szczególną rolę w podtrzymywaniu tej tradycji odgrywa województwo śląskie, które realizuje Wojewódzki Program Owca Plus do 2027 r.

– Ten wyjątkowy rok rozpoczniemy Uroczystym Rozpoczęciem Sezonu Pasterskiego w Województwie Śląskim, które stanie się jednocześnie inauguracją całorocznego cyklu wydarzeń opowiadających o wypasie kulturowym i pasterskich tradycjach. Bacowanie pozostaje bowiem żywą opowieścią o ludziach, którzy od pokoleń żyją w rytmie gór, strzegąc ich krajobrazu i kulturowej pamięci. Tradycja ta została również wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, co potwierdza jej wyjątkową wartość – przybliżają w Regionalnym Ośrodku Kultury w Bielsku-Białej.

– Już w tym roku będzie można zobaczyć owce na beskidzkich halach, spróbować swoich sił przy wyrobie sera oraz wziąć udział w warsztatach obróbki wełny. Będzie to okazja, aby z bliska poznać pasterskie rzemiosło i pogłębić wiedzę o dziedzictwie kulturowym, które wciąż żyje i rozwija się w naszych górach – dodają

Bacowanie jest jedną z najstarszych tradycji Karpat, wywodzącą się z wołoskiego pasterstwa, które od XIV wieku kształtowało krajobraz górskich hal i polan. To właśnie dzięki pasterzom powstawały sałasze, a wraz z nimi wyjątkowa kultura wypasu owiec, wyrobu serów oraz codziennej pracy na hali.

Dziś tradycja ta wciąż pozostaje żywa. W subregionie południowym województwa śląskiego oraz na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej około dwudziestu pięciu baców, którzy prowadzą swoje stada, kontynuując wielowiekowy rytm pasterskiego życia. Ich praca to nie tylko gospodarka, ale także pielęgnowanie dziedzictwa, które od pokoleń kształtuje tożsamość górskich społeczności.

ROK zaprasza do śledzenie informacji o Roku Górali i Obrzędów Pasterskich na Facebooku oraz na swojej stronie internetowej.

Źródło: ROK