Majowe święto Polonii

135. doroczna Parada Dnia Konstytucji 3 Maja w Chicago odbędzie się w sobotę, 2 maja, o godz. 11:30 w centrum miasta. Tegoroczne hasło parady brzmi: „Happy Birthday USA! Two Nations! One Spirit” – „Szczęśliwych urodzin, Ameryko! Dwa narody, jeden duch”.

Doroczne Parady Dnia Konstytucji 3 Maja są okazją do okazania dumy z polskiego dziedzictwa. Co roku w paradzie bierze udział liczna reprezentacja polonijnej młodzieży, a szczególną funkcję pełni Królowa Parady z damami dworu. Fot. Archiwum ZKP / Stelmach Lens

Tegoroczna Parada Konstytucji 3 Maja w Chicago będzie miała szczególny wymiar. Obchody wpisują się bowiem w 250-lecie powstania Stanów Zjednoczonych i podkreślają wkład Polonii amerykańskiej w budowę, rozwój i życie społeczne tego kraju.

Przemarsz ten, uznawany za największą polską paradę poza granicami Polski, od wielu dekad należy do najważniejszych wydarzeń polonijnych w Stanach Zjednoczonych. Tradycyjnie odbywa się w rejonie Grant Park, wzdłuż Columbus Drive. Główna scena i platforma honorowa zlokalizowane są przy Buckingham Fountain. To właśnie tam prezentują się kolejne delegacje, marszałkowie parady, zaproszeni goście oraz przedstawiciele władz lokalnych i z Polski.

W tym roku w paradzie ma wziąć udział około 110 delegacji. W centrum Chicago pojawią się biało-czerwone platformy, uczestnicy w strojach narodowych, orkiestry marszowe, organizacje społeczne, szkoły, parafie, instytucje polonijne oraz przedstawiciele świata biznesu. Szczególnie licznie reprezentowane będą polskie szkoły sobotnie. W aglomeracji chicagowskiej działa ich 46, a uczęszczają do nich tysiące uczniów.

Parada upamiętnia rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja – jednego z najważniejszych symboli polskiej państwowości, wolności i demokracji. Dla Polonii jest to także publiczne święto tożsamości, języka, tradycji i więzi z krajem przodków.

Organizatorem wydarzenia jest Komitet Parady działający przy Związku Klubów Polskich w USA. Chicago pozostaje jednym z niewielu miast, w których parada etniczna tej skali przez cały czas odbywa się w samym centrum. To nadaje obchodom wyjątkową rangę i sprawia, iż polskie święto jest widoczne nie tylko dla Polonii, ale także dla mieszkańców i gości miasta.

Wśród uczestników nie zabraknie licznych organizacji i instytucji polonijnych, m.in. Polish American Police Association, Kongresu Polonii Amerykańskiej, Polish American Medical Society, Polish Women in Business czy PACBA. Jak co roku imponująco zaprezentują się delegacje Związku Podhalan w Ameryce Północnej. Obecne będą także firmy i instytucje związane z Polonią, w tym Polskie Linie Lotnicze LOT.

Szczególne miejsce zajmie w tym roku delegacja Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej, która obchodzi 50-lecie działalności w Stanach Zjednoczonych. Wielkim Marszałkiem Parady został Krzysztof Matyszczyk, przewodniczący Rady Dyrektorów tej instytucji finansowej. Jego nominację ogłoszono podczas uroczystej Gali Wyborów Królowej Parady, która odbyła się 14 marca w sali bankietowej Allegra w Schiller Park.

Marszałek parady pełni istotną funkcję nie tylko w dniu samego wydarzenia. To zwykle osoba znana z wieloletniej działalności społecznej, zawodowej lub patriotycznej, której postawa symbolizuje zaangażowanie na rzecz Polonii i Polski. W poprzednich latach zaszczyt ten otrzymywali m.in. prof. Jim Mazurkiewicz z Teksasu, biskup Andrzej Wypych, pułkownik Andrew Adamczyk, dziennikarz ABC 7 Alan Krashesky oraz legendarny trener koszykówki Mike Krzyzewski.

Honorowym Marszałkiem tegorocznej parady został Władysław Ortyl, marszałek województwa podkarpackiego, były senator oraz były sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Wyróżnienie to wpisuje się w rozwijaną współpracę pomiędzy Komitetem Parady, Związkiem Klubów Polskich w USA oraz Podkarpackim Urzędem Marszałkowskim, m.in. w ramach inicjatyw kulturalnych i edukacyjnych realizowanych po obu stronach Atlantyku.

W paradzie rokrocznie licznie biorą udział członkowie lokalnych polonijnych zespołów folklorystycznych i kół Podhalan. Fot. Archiwum ZKP / Stelmach Lens

Tytuł Friend of Polonia – Przyjaciel Polonii – przyznano w 2026 roku Arlene Jezierny, burmistrzyni Harwood Heights. To miejscowość, w której znaczną część mieszkańców stanowią osoby polskiego pochodzenia. Działają tam polska szkoła, parafie i liczne środowiska polonijne. Arlene Jezierny od lat angażuje się w rozwój lokalnej społeczności oraz wspiera inicjatywy ważne dla Polonii.

Podczas gali Krzysztof Matyszczyk oraz Arlene Jezierny zostali uhonorowani szarfami i dyplomami nominacyjnymi. Wyróżnienia wręczyła prezes Związku Klubów Polskich dr Łucja Mirowska-Kopeć.

Na trasie parady, przy skrzyżowaniu Balbo Drive i Columbus Drive, pojawią się również polonijni wystawcy oferujący tradycyjne potrawy i produkty. Dzięki temu wydarzenie będzie miało nie tylko charakter patriotyczny, ale także rodzinny i festynowy.

Obchody nie zakończą się wraz z przemarszem. Polish American Chamber of Commerce organizuje spotkanie w restauracji Millennium Hall, w pobliżu słynnej chicagowskiej „Fasolki”. W Grant Park, w „Ogrodzie Chopina”, odbędzie się koncert z udziałem znanych artystów i muzyków polonijnych.

Parada Konstytucji 3 Maja w Chicago przyciąga co roku dziesiątki tysięcy uczestników i widzów. Jest świętem wielopokoleniowym – łączy tych, którzy urodzili się w Polsce, potomków dawnych emigrantów oraz młode pokolenie wychowane już w Stanach Zjednoczonych. To dzień, w którym Chicago rozbrzmiewa polską muzyką, mieni się biało-czerwonymi barwami i przypomina, iż polskie dziedzictwo jest istotną częścią historii Ameryki.

Andrzej Mikołajczyk
opr. WEM

Na czele parady

Krzysztof Matyszczyk
Wielki Marszałek Parady Konstytucji 3 Maja 2026. Przewodniczący Rady Dyrektorów Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej, która w tym roku obchodzi 50-lecie działalności w Stanach Zjednoczonych. Od 45 lat związany z PSFCU, od lat aktywnie uczestniczy w życiu Polonii i wspiera najważniejsze inicjatywy polonijne.

Władysław Ortyl
Honorowy Marszałek Parady. Polski polityk, inżynier i samorządowiec, były senator VI, VII i VIII kadencji oraz były sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Od 2013 roku pełni funkcję marszałka województwa podkarpackiego. Wspiera rozwój współpracy kulturalnej i edukacyjnej między Podkarpaciem a Polonią amerykańską.

Arlene Jezierny
Laureatka tytułu Friend of Polonia – Przyjaciel Polonii 2026. Od 2009 roku burmistrzyni Harwood Heights, miejscowości silnie związanej z polską społecznością. Amerykanka polskiego pochodzenia, od lat zaangażowana w sprawy lokalne oraz inicjatywy ważne dla mieszkańców polskiego pochodzenia.

Justyna Szkaradek
Królowa Parady 3 Maja 2026. Tytuł zdobyła podczas 27. Gali Wyborów Królowej Parady, która odbyła się 14 marca w Allegra Banquets. W nadchodzącym roku będzie reprezentować młode pokolenie Polonii podczas parady oraz wydarzeń organizowanych przez Związek Klubów Polskich i Komitet Parady 3 Maja.