Dom Książęcy Liechtensteinu ogłosił 15 sierpnia, w Święto Narodowe, iż zmienia sukcesję tronu z preferencji męskiej na zasadę pierwszeństwa najstarszego dziecka. Kobieta będzie mogła dziedziczyć tron na równi z mężczyzną. Zmiana dotyczy przyszłych potomków dzieci księcia Aloisa i Sophie, więc obecnej kolejności nie wywraca.
Decyzja ogłoszona w Święto Narodowe
Książę sukcesor tronu Alois poinformował o zmianie podczas przemówienia z okazji Święta Narodowego Liechtensteinu. Jak podaje AP, decyzja została zatwierdzona w środę większością dwóch trzecich członków rodziny uprawnionych do głosowania w tej sprawie. Zasada jest jasna: w przyszłości dziedzicem tronu ma zostać najstarsze dziecko, niezależnie od płci.
To historyczna zmiana w jednym z najmniejszych państw Europy. Liechtenstein ma około 40 tys. mieszkańców, leży między Szwajcarią i Austrią, a jego monarchia zachowała realną pozycję ustrojową. Nie jest dekoracją do folderu turystycznego. Panujący książę ma kompetencje znacznie mocniejsze niż w wielu monarchiach zachodnich.
Ciągłość bez rewolucji
Najważniejsze zastrzeżenie brzmi: nowe reguły nie burzą obecnej kolejności sukcesji. Według informacji podanych przez Dom Książęcy i relacjonowanych przez Associated Press, zmiana obejmie przyszłych potomków dzieci Aloisa i jego żony Sophie. Najstarszym dzieckiem pary jest książę Joseph Wenzel, a drugą w kolejności wiekowej księżniczka Marie Caroline.
W tym sensie Liechtenstein pokazuje model rzadki w dzisiejszej Europie: zmianę przeprowadzoną przez własną instytucję, we własnym tempie i z myślą o ciągłości państwa. Bez ulicznego teatru. Bez ideologicznego szantażu. Konserwatywna zasada nie polega przecież na tym, by nigdy niczego nie zmieniać, ale na tym, by zmieniać tylko to, co rzeczywiście służy trwałości wspólnoty.
Małe państwo, silna monarchia
Liechtenstein jest monarchią konstytucyjną, ale nie taką, w której książę jedynie przecina wstęgi. Hans-Adam II pozostaje głową państwa, choć w 2004 r. przekazał większość obowiązków Aloisowi. AP przypomina, iż książę ma prawo wetować wyniki referendów, mianować sędziów i odwoływać rząd. Dla liberalnej Europy to egzotyka. Dla realistów politycznych to dowód, iż instytucje historyczne mogą przez cały czas mieć znaczenie.
Właśnie dlatego ta decyzja jest ciekawsza niż prosta depesza o równouprawnieniu. Nie chodzi wyłącznie o zapis w prawie domowym dynastii. Chodzi o to, jak małe państwo zabezpiecza swój system na kolejne pokolenia. Alois mówił w wystąpieniu o łączeniu ciągłości i odnowy. To sformułowanie dobrze oddaje sens zmiany.
Późna zmiana w konserwatywnym kraju
Liechtenstein długo zachowywał tradycyjny porządek. Prawa wyborcze kobiet na poziomie krajowym wprowadzono tam dopiero w 1984 r. Rok 2025 przyniósł kolejny symbol: Brigitte Haas została pierwszą kobietą na stanowisku premiera. Teraz przychodzi korekta w Domu Książęcym.
Nie trzeba udawać, iż każde hasło nowoczesności jest postępem. Europa zna aż nadto przykładów zmian narzucanych odgórnie, w imię ideologii i przeciw pamięci narodów. Tu sytuacja wygląda inaczej. Zmiana sukcesji ma być podporządkowana przygotowaniu do odpowiedzialności za państwo, a nie partyjnej modzie dnia.
Lekcja z Vaduz
Dla Polski ta wiadomość nie ma wymiaru praktycznego, ale ma wymiar formacyjny. Pokazuje, iż państwo może pilnować własnej tożsamości, swojej tradycji i własnych instytucji, a jednocześnie korygować rozwiązania, gdy uzna je za potrzebne. To jest porządek suwerenny, nie kapitulacja przed zewnętrznym naciskiem.
W epoce, w której Bruksela chętnie poucza narody, jak mają żyć, przykład Liechtensteinu przypomina rzecz prostą: prawdziwa ciągłość państwa wymaga decyzji podejmowanych u siebie. Nie dla aplauzu salonów. Dla przetrwania wspólnoty politycznej.
Źródło: Dom Książęcy Liechtensteinu, AP, AFP/Bankier.pl.
Źródło: Bankier.pl
