W środę 20 maja w Hali Urania w Olsztynie odbyło się Samorządowe Forum Sołtysów na Warmii i Mazurach. Do stolicy regionu przyjechało blisko półtora tysiąca sołtysek i sołtysów z województwa.
Samorządowe Forum Sołtysów jest organizowane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego od 2018 roku i na stałe wpisało się do kalendarza najważniejszych spotkań środowiska wiejskiego w regionie. Stanowi nie tylko przestrzeń wymiany doświadczeń, ale też integracji. Nie inaczej było podczas tegorocznej edycji wydarzenia. Hala Urania ponownie stała się miejscem spotkania liderów warmińsko-mazurskich wsi. Przybyłych powitał gospodarz uroczystości, marszałek województwa warmińsko-mazurskiego Marcin Kuchciński.
– Często mówi się, iż siłą regionu są duże miasta. Jednak kiedy patrzę dziś z tej sceny na Was, sołtyski i sołtysów, którzy za chwilę będą tutaj wyróżnieni za swoją codzienną pracę, to mogę powiedzieć z pełnym przekonaniem, iż siłą Warmii i Mazur są także, a może właśnie przede wszystkim, nasze wsie, lokalne społeczności i ludzie tacy jak Wy. Łatwiej byłoby podejmować wiele decyzji, gdyby wszyscy samorządowcy byli tak życzliwie nastawieni do siebie i do swojej pracy. Jako samorząd województwa wspieramy i przez cały czas będziemy wspierać społeczności wiejskie poprzez granty, programy i konkretne działania, bo razem dbamy o warmińsko-mazurską wieś i o ludzi, którzy ją tworzą – podkreślał marszałek Kuchciński.
W Polsce funkcję sołtysa pełni około 40 tysięcy osób, z czego niemal 2,5 tysiąca działa w województwie warmińsko-mazurskim. Zmieniające się potrzeby mieszkańców sprawiają, iż rola gospodarzy wsi stale ewoluuje i wymaga nowych kompetencji.
– Jestem pełen podziwu, iż w Olsztynie odbywa się cyklicznie jedno z największych w Polsce spotkań sołtysów – przyznał obecny na uroczystości prezes Krajowego Stowarzyszenia Sołtysów Ireneusz Niewiarowski. – Gratuluję nie tylko tak licznej obecności gospodarzy sołectw, ale też prowadzonych działań przez samorząd województwa, jak różne programy grantowe, konkursy czy środki dla organizacji pozarządowych, które sprawiają, iż kapitał społeczny bardzo widocznie rośnie. Chciałbym przy okazji zaapelować do sołtysów, aby pozostawali w regularnym kontakcie ze stowarzyszeniami sołtysów, które działają w warmińsko-mazurskim, bo dzięki współpracy i ucząc się od siebie nawzajem, można lokalnie osiągnąć więcej.
Prezes dodał, iż jednym z istotnych dążeń KSS jest stworzenie sołectwom większych możliwość prawnych, aby wzmocnić je w działaniu.
O nowoczesnym sołectwie i nowych wyzwaniach
Jednym z głównych punktów programu była debata poświęcona współczesnym wyzwaniom stojącym przed sołectwami. Sołtysi rozmawiali m.in. o wykorzystaniu sztucznej inteligencji w codziennej pracy administracyjnej oraz o roli mediów społecznościowych w komunikacji z mieszkańcami.
– Nasze sołectwo liczy ponad cztery tysiące mieszkańców, spraw jest wiele, więc oczywiście, iż korzystam z pomocy sztucznej inteligencji – przyznaje uczestniczka debaty Liliana Jabłońska-Kaczmaryk, sołtyska sołectwa Bartąg w gminie Stawiguda. – Pomaga mi m.in. uporządkować sprawy z działalnością sołectwa, daje inspiracje do tworzenia plakatów czy komunikatów dla mieszkańców. Usprawnia po prostu pracę.
Także Radosław Słomiński, sołtys sołectwa Maruny w gminie Barczewo, który również zabierał głos w dyskusji, posiłkuje się narzędziami sztucznej inteligencji podczas wykonywania obowiązków oraz korzysta z platform społecznościowych do kontaktów z mieszkańcami.
– Te narzędzia bardzo ułatwiają pracę, skracają dystans i czas komunikowania się z mieszkańcami. Teraz już sobie nie wyobrażam powrotu do rzeczywistości sprzed dostępności do sztucznej inteligencji i platform społecznościowych, gdzie musieliśmy sami pisać różne pisma, w tym urzędowe, które teraz sporządzamy podpierając się sztuczną inteligencją, czy docierać z informacjami do mieszkańców – mówi sołtys.
– Powiem wręcz, iż sztuczna inteligencja to taki mój asystent – dodaje kolejna uczestniczka debaty, Joanna Kowalska, sołtyska sołectwa Baranówka w gminie Frombork. – Dzięki tym narzędziom mogę projektować różne grafiki czy plakaty. Jedną z moich pierwszych inicjatyw było stworzenie strony sołectwa w mediach społecznościowych, która jest oparta o sztuczną inteligencję. Pomaga mi też w tworzeniu różnych uchwał czy regulaminów, a choćby logotypu naszego sołectwa.
Rozmówcy przyznali, iż oprócz udogodnień związanych z korzystaniem z nowinek cyfrowych w pracy sołtysa najbardziej potrzebne jest im dalsze wsparcie ze strony samorządów oraz większe zaangażowanie mieszkańców.
Miliony złotych na rozwój obszarów wiejskich
Samorząd województwa warmińsko-mazurskiego wspiera społeczności wiejskie między innymi poprzez coroczne konkursy, jak choćby „Aktywna Wieś Warmii, Mazur i Powiśla”, „Małe Granty Sołeckie Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego” czy konkurs „Granty Marszałka dla Kół Gospodyń Wiejskich“.
W tym roku w ramach konkursu „Aktywna Wieś Warmii, Mazur i Powiśla” podpisano 29 umów o łącznej wartości 600 tys. zł. Z kolei w programie „Małe Granty Sołeckie” dofinansowanie otrzymało 38 lokalnych przedsięwzięć na kwotę 800 tys. zł. Środki przeznaczane są m.in. na zagospodarowanie przestrzeni publicznych, tworzenie miejsc rekreacji czy rozwój infrastruktury społecznej.
Wsparcie otrzymują również Koła Gospodyń Wiejskich. W 2026 roku dofinansowano 22 projekty na łączną kwotę 200 tys. zł, obejmujące m.in. zakup wyposażenia i promocję regionalnego dziedzictwa kulturowego.
Środki finansowe przekazywane są także w ramach konkursu dla organizacji pozarządowych i podmiotów uprawnionych w zakresie: aktywizacja społeczności lokalnych na obszarach
wiejskich, żywność i ochrona dziedzictwa kulinarnego, upowszechnianie i ochrona praw
konsumenta. W ramach tych konkursów dofinansowano 22 zadania na kwotę 200 tys. zł.
Ogłoszony został także konkurs „Organizacja wydarzeń regionalnych promujących żywność naturalną, tradycyjną i lokalną oraz dziedzictwo kulinarne Warmii i Mazur”. W wyniku naboru w bieżącym roku dofinansowano 11 zadań na łączną kwotę 250 tys. zł.
Samorząd województwa realizuje także projekty finansowane z funduszy unijnych i Krajowego Planu Odbudowy. W ramach Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 region dysponuje budżetem wynoszącym około 103 mln zł.
Realizacja zadań z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności koncentruje się na rozwoju infrastruktury wodno-ściekowej. W 2025 roku podpisano 18 umów na łączną kwotę pomocy ponad 64 mln zł. Pod koniec 2025 roku Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zadecydowało o przekazaniu do samorządów województw dodatkowej puli środków na gospodarkę wodno-ściekową, co w przypadku województwa warmińsko-mazurskiego oznacza kolejne 60 mln zł do wydatkowania na rzecz poprawy stanu infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na obszarach wiejskich.
Wyróżnienia dla najbardziej aktywnych
Podczas uroczystości wyróżniono 95 sołtysek i sołtysów szczególnie zaangażowanych w działalność na rzecz swoich miejscowości. Jak podkreślano, to właśnie lokalni liderzy są inicjatorami wielu przedsięwzięć społecznych, kulturalnych i infrastrukturalnych, które wpływają na poprawę jakości życia mieszkańców oraz rozwój turystyki i zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele zarządu województwa, parlamentarzyści, samorządowcy oraz reprezentanci administracji rządowej i organizacji działających na rzecz rozwoju obszarów wiejskich. Uroczystość uświetniły występy zespołów Folk Banda oraz De Mono.
Więcej informacji o wydarzeniu oraz galeria zdjęć znajduje się na stronie: https://warmia.mazury.pl/obszary-wiejskie/aktualnosci/10328-liderzy-solectw-spotkali-sie-w-stolicy-regionu
