Lepsze od fotowoltaiki i też dają dofinansowanie. To teraz kładą na dachach

Kolektory słoneczne ponownie przyciągają uwagę inwestorów, przede wszystkim ze względu na bardzo wysoką sprawność oraz możliwość znaczącego ograniczenia kosztów przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Rosnące zainteresowanie kolektorami słonecznymi

W ostatnich latach właściciele domów coraz dokładniej analizują opłacalność poszczególnych inwestycji energetycznych. Wzrost cen energii elektrycznej, gazu i paliw sprawił, iż uwagę zaczęły przyciągać rozwiązania wyspecjalizowane w wykonywaniu jednego konkretnego zadania.

Taką technologią są właśnie kolektory słoneczne. W przeciwieństwie do paneli fotowoltaicznych nie produkują energii elektrycznej. Ich zadaniem jest pozyskiwanie energii cieplnej ze słońca i wykorzystywanie jej do podgrzewania wody użytkowej oraz wspomagania systemów grzewczych.

Według danych przywoływanych przez portal KB.pl, który powołuje się na informacje niemieckiej Federalnej Agencji Środowiska, instalacja o powierzchni około 6 metrów kwadratowych może wytworzyć choćby 2000 kWh energii cieplnej rocznie. W praktyce pozwala to pokryć choćby 60 proc. rocznego zapotrzebowania przeciętnego gospodarstwa domowego na ciepłą wodę.

Sprawność kolektorów słonecznych sięgająca 90 proc.

Największą zaletą solarów pozostaje ich efektywność. W zależności od zastosowanej technologii sprawność kolektorów słonecznych wynosi od około 80 do choćby 90 proc.

Dla porównania sprawność klasycznych paneli fotowoltaicznych zwykle oscyluje wokół 20–23 proc. Należy jednak pamiętać, iż oba rozwiązania realizują odmienne zadania. Fotowoltaika produkuje energię elektryczną, natomiast kolektory bezpośrednio zamieniają promieniowanie słoneczne na energię cieplną.

Eksperci rynku OZE podkreślają, iż właśnie ta bezpośrednia konwersja energii odpowiada za wyjątkowo wysoką skuteczność solarów. W okresie od wiosny do jesieni mogą one pokrywać znaczną część zapotrzebowania budynku na ciepłą wodę użytkową.

Niemcy od lat stawiają na solary

Podczas gdy w Polsce zainteresowanie kolektorami słonecznymi przez pewien czas wyraźnie osłabło, w Niemczech technologia ta nie utraciła swojej pozycji.

Jak opisuje KB.pl, dużą rolę odegrał tam rozbudowany system wsparcia. Program BAFA umożliwia uzyskanie dotacji pokrywających znaczną część kosztów inwestycji, a państwowy bank KfW oferuje preferencyjne finansowanie projektów związanych z odnawialnymi źródłami energii.

W efekcie kolektory słoneczne pozostają za Odrą jednym z najczęściej stosowanych sposobów przygotowania ciepłej wody użytkowej w budynkach jednorodzinnych. Coraz częściej są też integrowane z pompami ciepła i nowoczesnymi systemami grzewczymi.

Dofinansowanie do kolektorów słonecznych w Polsce

Powrót zainteresowania solarami widoczny jest również w Polsce. Dużą rolę odgrywają programy wsparcia realizowane przez samorządy oraz lokalne inicjatywy inwestycyjne.

Portal Samorządowy informuje, iż w części gmin można otrzymać dofinansowanie sięgające choćby 8500 zł. Programy takie funkcjonują między innymi w Bielsku-Białej, Zebrzydowicach czy Skierniewicach. W niektórych przypadkach poziom wsparcia dochodzi do 85 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji.

Przykładem jest gmina Słupia, gdzie mieszkańcy mogą uczestniczyć w grupowym zakupie instalacji solarnych. Jak informował serwis infoskierniewice.pl cytowany przez Portal Samorządowy, po uwzględnieniu dotacji zestaw sezonowy kosztuje około 7480 zł, natomiast instalacja całoroczna około 9900 zł.

Takie programy sprawiają, iż inwestycja staje się dostępna dla znacznie większej liczby gospodarstw domowych niż jeszcze kilka lat temu.

Ile kosztują kolektory słoneczne?

Koszt inwestycji zależy przede wszystkim od rodzaju zastosowanych urządzeń.

Według danych publikowanych przez KB.pl:

• kolektory płaskie kosztują od około 1500 do 2200 zł za metr kwadratowy,
• kolektory próżniowe kosztują od 2800 do 3800 zł za metr kwadratowy,
• systemy hybrydowe osiągają ceny od 3000 do choćby 5000 zł za metr kwadratowy.

Najprostsze instalacje można kupić za około 3000–6000 zł. Zestawy przeznaczone dla kilkuosobowej rodziny kosztują zwykle od 7000 do 15 tys. zł.

Do wydatków należy doliczyć zasobnik ciepłej wody, którego cena zwykle wynosi od 2000 do 3500 zł, a także elementy instalacyjne, sterowniki, pompy obiegowe oraz usługę montażu. Sam montaż to koszt rzędu 1500–3000 zł.

Kolektory słoneczne i pompy ciepła coraz częściej działają razem

Specjaliści rynku odnawialnych źródeł energii zwracają uwagę, iż w tej chwili nie chodzi już o wybór między fotowoltaiką a solarami. Coraz popularniejsze stają się systemy hybrydowe wykorzystujące kilka technologii jednocześnie.

Kolektory słoneczne mogą współpracować z pompami ciepła, kotłami gazowymi, kotłami na biomasę czy instalacjami fotowoltaicznymi. Dzięki temu każde źródło energii realizuje zadania, do których jest najlepiej przystosowane.

W praktyce oznacza to mniejsze zużycie energii kupowanej z zewnątrz i większą niezależność energetyczną gospodarstwa domowego.

Trwałość kolektorów słonecznych i kwestie ekologiczne

Dodatkowym argumentem przemawiającym za kolektorami słonecznymi jest ich trwałość. Producenci wskazują, iż żywotność dobrze wykonanych instalacji często przekracza 20 lat.

Konstrukcje bazują głównie na szkle, aluminium i miedzi, co ułatwia późniejszy recykling zużytych elementów. Z tego względu część ekspertów wskazuje, iż zagospodarowanie wyeksploatowanych kolektorów może być prostsze niż w przypadku niektórych innych technologii odnawialnych źródeł energii.

Dla wielu właścicieli domów najważniejsze pozostają jednak rachunki. Wysoka sprawność, możliwość uzyskania dopłat i stosunkowo niskie koszty eksploatacji sprawiają, iż kolektory słoneczne ponownie stają się jedną z najczęściej analizowanych inwestycji w sektorze domowych OZE.