Kto ma negocjować zakończenie wojny? Babisz wskazuje Merza, a Ukraina odrzuca „wariant częściowy”

W dyskusji o tym, jak wyobrażać sobie unijną ścieżkę do końca wojny w Ukrainie, pojawia się coraz więcej konkretnych nazwisk. Według czeskiego premiera Andreja Babisza rolę unijnego negocjatora powinien pełnić Friedrich Merz. Babisz zaznaczał przy tym, iż amerykański prezydent Donald Trump skupia się – w jego ocenie – na Bliskim Wschodzie, co ma pozostawiać więcej miejsca na europejską inicjatywę.

Merz jako kandydat do roli dyplomatycznej

Jak wynika z przekazu, Babisz mówił o potrzebie poprowadzenia misji dyplomatycznej w oparciu o mandat Rady Europejskiej i Komisji Europejskiej. W tej logice Merz miałby zostać wskazany jako osoba, która potrafi przełożyć unijną agendę na rozmowy z perspektywą kończenia konfliktu.

W materiale zwrócono też uwagę na propozycję Merza przedstawianą wcześniej w korespondencji do Brukseli. Kanclerz w kontekście negocjacji miał opowiadać się za tym, by Ukraina otrzymała status członka stowarzyszonego UE, zamiast od razu pełnego członkostwa. W ocenie obserwatorów ta wizja wywołała dyskusję wśród unijnych przywódców.

Bezpieczeństwo i „specjalny status” zamiast pełnych praw

Kluczowym elementem propozycji Merza ma być także wątek bezpieczeństwa. W przekazie opisano, iż Ukraina miałaby w pełni dostosować swoją politykę zagraniczną i bezpieczeństwa do polityki unijnej. W zamian UE – według tej koncepcji – miałaby zobowiązać się do stosowania wobec Ukrainy art. 42 ust. 7 Traktatu o Unii Europejskiej, czyli mechanizmu wzajemnej pomocy obronnej. Merz miał określać to jako „istotną gwarancję bezpieczeństwa”.

Jednocześnie pojawia się drugi, sporny wymiar: ograniczenie politycznych praw Ukrainy w ramach procesu. Zgodnie z przedstawianą propozycją Kijów nie miałby na razie otrzymać pełnego członkostwa ani głosu w Unii. Dla porządku warto podkreślić, iż przekaz wskazuje, iż prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski od dawna odrzuca wszelkie formy częściowego lub „drugorzędnego” członkostwa.

Kogo jeszcze wskazują jako możliwych negocjatorów

W materiale odnotowano też, iż część komentatorów dostrzega inne nazwiska w roli potencjalnego unijnego negocjatora. Wymieniono Mario Draghiego oraz Alexandera Stubba, opisując ich jako osoby, które pojawiają się w rozważaniach medialnych. W przekazie wskazano ponadto, iż prezydent Rosji Władimir Putin miał wskazywać na Gerharda Schrödera jako potencjalnego uczestnika rozmów.

Cała ta układanka pokazuje, jak bardzo spór o zakończenie wojny w Ukrainie splata kwestie dyplomatyczne, bezpieczeństwa i statusu prawnego Kijowa w strukturach europejskich. choćby przy zgodzie co do potrzeby „misji negocjacyjnej” zasadnicze różnice dotyczą tego, jak daleko Ukraina ma iść na rzecz dostosowań, oraz czy w zamian dostanie pełnoprawną pozycję, czy jedynie etapowy wariant.