Koniec korzystnego rozliczania podatków? Tysiące przedsiębiorców mogą stracić ważne prawo

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych może stać się niedostępny dla znacznej części przedsiębiorców, którzy w tej chwili korzystają z tego sposobu opodatkowania. Uchwalona przez parlament ustawa przewiduje radykalne ograniczenie rocznego limitu przychodów. Zamiast dotychczasowych 2 mln euro będzie on wynosił zaledwie 250 tys. euro.

Oznacza to zmniejszenie dopuszczalnego limitu aż o 87,5 proc. Tak duża zmiana może mieć istotne znaczenie szczególnie dla firm, które uzyskują wysokie obroty, ale niekoniecznie równie wysokie dochody. Dla części przedsiębiorców utrata możliwości stosowania ryczałtu będzie oznaczała konieczność wyboru innej formy rozliczeń.

Dotychczasowy limit pozwalał korzystać z ryczałtu także przedsiębiorcom prowadzącym działalność na stosunkowo dużą skalę. Po zmianach grono uprawnionych zostanie znacząco ograniczone. Reforma ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku, pod warunkiem zakończenia procesu legislacyjnego.

Kto straci możliwość rozliczania się ryczałtem?

Najważniejszym kryterium będzie wysokość przychodów uzyskanych w poprzednim roku podatkowym. Przedsiębiorcy planujący korzystanie z ryczałtu w 2027 roku będą musieli zweryfikować wyniki swojej działalności za 2026 rok. Przekroczenie nowego limitu oznaczać będzie brak możliwości wyboru tej formy opodatkowania na kolejny rok.

Zasady można przedstawić następująco:

• Obecny limit: 2 mln euro rocznych przychodów.
• Nowy limit: 250 tys. euro rocznych przychodów.
• Skala obniżki: 87,5 proc. dotychczasowego limitu.
• Rok decydujący: przychody osiągnięte w 2026 roku będą podstawą oceny uprawnienia do ryczałtu na 2027 rok.
• Termin zmian: planowane wejście w życie nowych zasad to 1 stycznia 2027 roku.

Co ważne, nowe regulacje dotyczą limitu przychodów, a nie dochodu przedsiębiorcy. Oznacza to, iż koszty prowadzenia działalności nie zmniejszą wartości przychodów uwzględnianych przy ustalaniu prawa do ryczałtu. Firma osiągająca duży obrót, ale stosunkowo niską marżę, również może przekroczyć dopuszczalny próg.

Dlaczego ryczałt jest tak atrakcyjny dla przedsiębiorców?

Podstawową cechą ryczałtu jest opodatkowanie przychodu zamiast dochodu. Przedsiębiorca nie pomniejsza więc podstawy opodatkowania o wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przy niskich kosztach i wysokiej marży takie rozwiązanie bywa jednak korzystniejsze niż podatek liniowy lub skala podatkowa.

Wysokość stawki ryczałtu zależy od charakteru wykonywanej działalności. W niektórych branżach obowiązują relatywnie niskie stawki, dzięki którym podatek stanowi niewielką część uzyskiwanych przychodów. Nie bez znaczenia pozostają także odrębne zasady naliczania składki zdrowotnej.

Przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem płacą składkę zdrowotną uzależnioną od przedziału rocznych przychodów. Po przekroczeniu najwyższego progu dalszy wzrost przychodów nie powoduje automatycznego zwiększania miesięcznej składki. To jeden z czynników, który może zwiększać opłacalność tej formy rozliczeń przy wysokich przychodach.

Czy pojawi się nowa stawka ryczałtu wynosząca 17 proc.?

W pierwotnej wersji reformy przewidziano dodatkowy mechanizm zwiększający opodatkowanie przedsiębiorców osiągających najwyższe przychody. Zakładał on zastosowanie stawki 17 proc. do części przychodów przekraczającej 300 tys. euro w danym roku. Rozwiązanie to było niezależne od obniżenia limitu uprawniającego do wyboru ryczałtu.

Jednak w ponownie przedłożonym projekcie, uchwalonym przez Sejm 5 listopada 2026 roku, zrezygnowano z tej ogólnej stawki dla nadwyżki przychodów. Pozostawiono natomiast obniżenie limitu do 250 tys. euro. Dlatego przedsiębiorcy powinni zwracać uwagę na wersję projektu, której dotyczą publikowane informacje.

Nie oznacza to całkowitego wyeliminowania stawki 17 proc. z systemu ryczałtowego. Takie opodatkowanie już w tej chwili występuje w przypadku określonych rodzajów działalności. Kluczowa różnica polega na tym, iż najnowsza ustawa nie ustanawia dodatkowej, powszechnej stawki 17 proc. wyłącznie z powodu przekroczenia 300 tys. euro przychodów.

Co powinni zrobić przedsiębiorcy przed zmianą przepisów?

Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie wysokości przychodów osiągniętych od początku 2026 roku oraz oszacowanie ich wartości na koniec grudnia. Pozwoli to ustalić, czy firma będzie spełniała nowe warunki korzystania z ryczałtu. W przypadku przedsiębiorców znajdujących się blisko projektowanego limitu szczególnie ważne będzie prawidłowe rozliczenie przychodów.

Kolejnym krokiem powinna być analiza opłacalności innych form opodatkowania. Podatek liniowy i skala podatkowa pozwalają uwzględniać koszty uzyskania przychodów, ale różnią się stawkami, zasadami obliczania składki zdrowotnej oraz dostępnymi preferencjami. Wybór najkorzystniejszego rozwiązania wymaga zatem analizy konkretnej działalności.

Na dzień 13 listopada 2026 roku ustawa została uchwalona przez parlament i przekazana prezydentowi do podpisu. Dopóki nie zakończy się proces legislacyjny, należy traktować nowe rozwiązania jako przepisy oczekujące na wejście w życie. Dla przedsiębiorców najważniejsze pozostaje jednak to, iż już tegoroczne przychody mogą przesądzić o sposobie opodatkowania w przyszłym roku.