Kto może się zgłosić?
Nabór jest otwarty dla projektów znajdujących się na pierwszej liście Projektów Wspólnego Zainteresowania (PCIs) oraz Projektów Wzajemnego Zainteresowania (PMIs), przyjętej zgodnie z nowym rozporządzeniem TEN-E. Wnioski można składać zarówno na studia przygotowawcze, jak i prace budowlane. Termin składania wniosków upływa 16 września 2025 r. o godzinie 17:00, a wyniki zostaną ogłoszone na początku 2026 roku.
Polska zaangażowana w trzy strategiczne projekty
Na ogłoszonej liście projektów znalazły się trzy inicjatywy z udziałem Polski, obejmujące sektory elektroenergetyki, wodoru oraz wychwytywania i składowania CO₂:
- Harmony Link – planowane połączenie elektroenergetyczne między Litwą a Polską, w ramach inicjatywy BEMIP Electricity. Początkowo zakładano realizację podmorskiego interkonektora HVDC, jednak po anulowaniu przetargu w 2023 roku z powodu wysokich kosztów, operatorzy systemów przesyłowych Litwy i Polski (Litgrid i PSE) zaczęli rozważać także alternatywne rozwiązanie lądowe – linię prądu przemiennego 220 kV pomiędzy stacjami Ełk i Giżai. Badania potwierdziły, iż taka wersja jest technicznie wykonalna i zapewnia porównywalną stabilność systemu.
- Nordic-Baltic Hydrogen Corridor – projekt transgranicznego połączenia wodorowego obejmującego Finlandię, Estonię, Łotwę, Litwę, Polskę i Niemcy, w ramach inicjatywy BEMIP Hydrogen. Celem jest stworzenie infrastruktury do przesyłu odnawialnego wodoru na skalę międzynarodową.
- Bifrost – projekt transportu i podmorskiego składowania CO₂ z zakładów przemysłowych zlokalizowanych m.in. w Polsce, Niemczech i Danii. Realizowany w ramach tematu priorytetowego Cross-border CO₂ network.
Wsparcie dla transformacji i bezpieczeństwa energetycznego
Komisarz ds. Energii i Mieszkalnictwa, Dan Jørgensen, podkreślił znaczenie takich projektów:
„Teraz bardziej niż kiedykolwiek musimy intensyfikować inwestycje, aby zapewnić prawdziwą Unię Energetyczną. To najważniejsze dla naszej konkurencyjności, bezpieczeństwa energetycznego i obniżenia kosztów energii. Budowa brakujących połączeń transgranicznych ma fundamentalne znaczenie – a wkład instrumentu CEF jest tutaj nieoceniony”.
Dzień informacyjny już w maju
Aby wesprzeć potencjalnych wnioskodawców, 22 maja 2025 r. odbędzie się internetowy dzień informacyjny. W trakcie wydarzenia zostaną przedstawione szczegóły naboru, jego kontekst polityczny oraz proces aplikacyjny i oceny projektów.
Tło inicjatywy
Projekty PCIs i PMIs mają fundamentalne znaczenie dla realizacji celów energetycznych i klimatycznych UE. Poprzez budowę transgranicznych połączeń wspierają one integrację rynku energii, zwiększają bezpieczeństwo dostaw oraz umożliwiają szersze wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Projekty te mogą korzystać z ułatwionych procedur administracyjnych i finansowania w ramach CEF Energy, którego budżet na lata 2021–2027 wynosi 5,88 mld euro.
Zobacz również:
- UE chce 90% mniej emisji do 2040. Polska i Francja stawiają warunki
- 47 projektów surowców strategicznych w UE. Na liście dwa z Polski: Puławy i Zawiercie
- Komisja Europejska zatwierdziła 21 projektów reform dla Polski w ramach TSI 2025