Premier Mark Carney (w środku) wraz z przewodniczącym Rady Europejskiej Antonio Costą (po lewej) i przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen podczas szczytu Kanada-UE w Montrealu
Premier Mark Carney gości w Montrealu przywódców Unii Europejskiej podczas 21. szczytu Kanada–UE. Celem dwudniowego spotkania jest zacieśnienie współpracy gospodarczej i obronnej w obliczu coraz bardziej protekcjonistycznej polityki Stanów Zjednoczonych.
Carney i przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedzieli budowę „sojuszu na przyszłość”, opartego na wspólnych wartościach, bezpieczeństwie i rozwoju handlu.
Rozważana jest choćby możliwość nadania Kanadzie statusu pierwszego członka stowarzyszonego Unii Europejskiej. Propozycję popiera von der Leyen, choć budzi ona zastrzeżenia części państw członkowskich. Carney podkreśla, iż najważniejsze są praktyczne korzyści dla Kanadyjczyków, a nie formalna nazwa partnerstwa.
Zbliżenie Ottawy i Brukseli wywołało niezadowolenie prezydenta USA Donalda Trumpa. Ostrzegł on, iż jeżeli uzna tę inicjatywę za wrogi krok, może ograniczyć handel z Europą w wielu dziedzinach.
Przedstawiciel kanadyjskiego rządu zapewnił jednak, iż szczyt nie jest wymierzony przeciwko żadnemu państwu, ale służy rozwijaniu wspólnych interesów Kanady i UE.
Polityczne wyzwania w Europie
Przyszłość współpracy może skomplikować rosnąca popularność ugrupowań nacjonalistycznych i eurosceptycznych w Europie.
We Francji, przed wyborami prezydenckimi wiosną 2027 roku, wysokie poparcie w sondażach notuje Zjednoczenie Narodowe Marine Le Pen. Ugrupowanie krytykowało wcześniej umowę handlową między Kanadą a Unią Europejską.
W Niemczech rośnie natomiast znaczenie prawicowej Alternatywy dla Niemiec (AfD), która zdobywa poparcie zarówno w wyborach regionalnych, jak i w sondażach ogólnokrajowych.
Pytany o możliwość współpracy z przyszłymi rządami o odmiennej orientacji politycznej, Carney podkreślił trwałość europejskich instytucji demokratycznych.
– Jedną z mocnych stron Europy są demokracja, wolność i fundamentalne przekonanie o znaczeniu praworządności – powiedział premier.
Zaznaczył, iż rozwój partnerstwa nie jest uzależniony od kalendarza wyborczego żadnego państwa.
Handel, bezpieczeństwo i edukacja
Na zakończenie szczytu w piątek oczekiwane jest wspólne oświadczenie zawierające nowe zobowiązania.
Według projektu dokumentu, do którego dotarła CBC News, Kanada i UE zamierzają wzmacniać przewidywalność handlu, rozwijać współpracę w zakresie dostaw minerałów krytycznych oraz przeciwdziałać cyberatakom.
Obie strony mają również potwierdzić dalsze wsparcie dla Ukrainy.
Planowane jest ponadto rozpoczęcie negocjacji dotyczących szerszego udziału Kanady w programie Erasmus, umożliwiającym międzynarodowe wymiany studentów i młodzieży.
Dla rządu Carneya pogłębienie relacji z Europą stanowi element strategii dywersyfikacji handlu i ograniczania zależności gospodarczej od Stanów Zjednoczonych.
