Jastrzębska Spółka Węglowa 6 sierpnia podpisała z Agencją Rozwoju Przemysłu umowę pożyczki na 824 mln zł, a 17 sierpnia wystąpiła o kolejne finansowanie do 1,066 mld zł. Pieniądze mają podtrzymać działalność podczas restrukturyzacji. Dla Polski stawką są miejsca pracy na Śląsku i własne źródło surowca potrzebnego do produkcji stali.
Pożyczka daje czas, ale nie rozwiązuje kryzysu
Umowa JSW z Agencją Rozwoju Przemysłu opiewa na 824 mln zł. Środki mają trafiać do spółki transzami, co pozwala kontrolować sposób ich wykorzystania. Zarząd nie ukrywa, iż jest to wsparcie płynnościowe, a nie lekarstwo na problemy strukturalne.
Kilka dni później pojawił się kolejny ruch. Zarząd zgodził się na złożenie do ARP wniosku o pożyczkę do 1,066 mld zł. Raport bieżący JSW z 17 sierpnia zastrzega, iż sam wniosek nie przesądza ani przyznania pieniędzy, ani ich ostatecznych warunków. Finansowanie miałoby zastąpić planowaną sprzedaż na rzecz ARP akcji Przedsiębiorstwa Budowy Szybów oraz udziałów Jastrzębskich Zakładów Remontowych.
To rozróżnienie jest zasadnicze. Pierwsza pożyczka została zawarta. Druga pozostaje przedmiotem analiz finansowych i prawnych. Państwo nie może udawać, iż podpis pod umową kończy sprawę. Pożyczone pieniądze kupują czas, a czas trzeba wykorzystać na naprawę przedsiębiorstwa.
Strata liczona w miliardach
Skala problemu jest twarda. Wyniki Grupy JSW za 2025 rok wykazały 6,25 mld zł straty netto, w tym 3,17 mld zł odpisu aktualizującego wartość aktywów trwałych. Przychody ze sprzedaży spadły do 9,4 mld zł, choć produkcja węgla wzrosła o 6,2 proc. i przekroczyła 13 mln ton. Firma wydobywała więcej, ale sprzedawała w warunkach głębokiego spadku cen węgla koksowego i koksu.
W II kwartale 2026 roku produkcja węgla wyniosła 3,23 mln ton, a po całym półroczu 6,46 mln ton. To 48,6 proc. rocznego celu. Średnia cena węgla koksowego sprzedawanego odbiorcom zewnętrznym wzrosła wobec poprzedniego kwartału o 6,2 proc., do 767,40 zł za tonę. Dane operacyjne dają oddech, ale nie unieważniają rachunku za wcześniejsze straty i kosztowną strukturę.
Rynek surowca pozostaje cykliczny, dlatego spółka nie może budować naprawy na nadziei, iż ceny same wrócą do dawnych poziomów. Zarząd rozpoczął działania restrukturyzacyjne już jesienią 2025 roku, a w lutym 2026 roku zawarł porozumienie ze związkami zawodowymi dotyczące kosztów pracy. Teraz potrzebny jest publiczny harmonogram wykonania, z odpowiedzialnością przypisaną do konkretnych decyzji.
Węgiel koksowy jest surowcem strategicznym
JSW jest największym producentem węgla koksowego w Unii Europejskiej. Ten surowiec służy do wytwarzania stali i ma w UE status surowca krytycznego. Bez niego nie ma hutnictwa, kolei, mostów, maszyn ani znacznej części produkcji obronnej. Polska nie może lekkomyślnie oddać takiego atutu, gdy inne państwa twardo chronią własne zaplecze przemysłowe.
Brukselska polityka klimatyczna przez lata traktowała europejski przemysł ciężki jak obciążenie, nie fundament bezpieczeństwa. Wojna, zerwane łańcuchy dostaw i rosnące wydatki obronne obnażyły krótkowzroczność tego podejścia. Nie da się mówić o strategicznej autonomii Europy, jeżeli stal potrzebna do infrastruktury i uzbrojenia ma zależeć od surowców sprowadzanych z odległych rynków.
Obrona JSW nie może jednak oznaczać zgody na pokrywanie każdej straty pieniędzmi podatnika. Narodowy interes wymaga dwóch rzeczy naraz: zachowania zdolności wydobywczych oraz wymuszenia odpowiedzialnego zarządzania. Potrzebny jest jawny plan obniżenia kosztów, odbudowy płynności i ochrony rentownych aktywów. Bez mierzalnych celów każda kolejna pożyczka będzie tylko odsuwaniem kryzysu.
Śląsk potrzebuje przemysłu, nie zarządzania upadkiem
Znaczenie JSW wykracza poza jej bilans. Od kondycji spółki zależą pracownicy kopalń, firmy usługowe, transport, samorządy i tysiące rodzin. Nagłe załamanie przedsiębiorstwa uderzyłoby w cały region. Z drugiej strony restrukturyzacja prowadzona wyłącznie przez cięcie zatrudnienia także nie jest strategią rozwoju.
Pomoc publiczna musi być powiązana z ochroną podstawowej działalności, inwestycjami zwiększającymi wydajność i uczciwą informacją dla pracowników. Sprzedaż aktywów może poprawić bilans na chwilę, ale nie wolno rozmontować grupy w sposób, który pozbawi kopalnie zaplecza technicznego. Państwo jako właściciel odpowiada za to, by plan naprawczy nie sprowadził się do księgowej kosmetyki.
Polska polityka przemysłowa musi wyjść poza brukselskie slogany o wygaszaniu kolejnych gałęzi gospodarki. Własna stal i krajowy węgiel koksowy wzmacniają bezpieczeństwo państwa. Ratowanie JSW ma sens, jeżeli prowadzi do sprawnej i konkurencyjnej firmy. Stawką nie jest sentyment do jednej spółki. Stawką jest zdolność Polski do utrzymania ciężkiego przemysłu na własnym terytorium.
Źródła: Jastrzębska Spółka Węglowa SA, raporty bieżące i dane operacyjne spółki.
