Jak napełnić zbiornik o pojemności 150 mld litrów? Wodę ma dostarczyć Tamiza

Zdjęcie: White Horse Reservoir

Południowo-wschodnia Anglia przygotowuje się na coraz częstsze występowanie niedoborów wody, planując budowę jednego z największych zbiorników w kraju. White Horse Reservoir ma pomieścić 150 mld l i być napełniany wodą pompowaną z Tamizy w okresach jej wysokich przepływów. Pojawia się jednak zasadnicze pytanie: czy uda się to zrealizować bez pogarszania warunków w rzece?

Może cię zaciekawić: Największe zbiorniki zaporowe na świecie

White Horse Reservoir powstanie poza korytem Tamizy

White Horse Reservoir, wcześniej planowany pod roboczą nazwą South East Strategic Reservoir Option (SESRO), ma powstać w Oxfordshire, na południowy zachód od Abingdon. Nie będzie zbiornikiem zaporowym utworzonym przez przegrodzenie Tamizy. Powstanie poza korytem rzeki i będzie połączony z nią tunelem i stacją pomp.

Woda do zbiornika ma być pobierana z Tamizy w okresach wyższych przepływów. Przy ich spadku lub wzroście zapotrzebowania zgromadzona woda będzie wypuszczona z powrotem do rzeki, a następnie pobrana niżej i uzdatniona. Projekt ma zapewniać choćby 271 mln l/d w warunkach suszy.

Kiedy Tamiza będzie mogła zasilać White Horse Reservoir?

Thames Water, operator wodociągowo-kanalizacyjny obsługujący Londyn i dolinę Tamizy oraz podmiot prowadzący projekt, zakłada napełnianie zbiornika przede wszystkim zimą. Nie będzie to jedyny warunek. O możliwości poboru ma decydować głównie ilość wody przepływającej rzeką.

W obecnym modelu zastosowano zasadę Hands-off Flow (HoF): pobór jest ograniczany lub zatrzymywany, gdy przepływ spada poniżej ustalonego poziomu. Warunek ma być kontrolowany w dwóch punktach – w Sutton Courtenay w Oxfordshire, niedaleko planowanej infrastruktury oraz w Kingston upon Thames w Londynie, w niższym biegu rzeki.

Według założeń woda mogłaby być pobierana, gdy przepływ przekroczy 1,450 mld l/d w Sutton Courtenay oraz 2,834 mld l/d w Kingston, gdzie uwzględniana jest średnia z pięciu dni. Maksymalny pobór ma wynosić 1 mld l/d. Są to jednak wartości przyjęte na potrzeby modelowania, a nie ostateczne warunki pozwolenia.

Warto przeczytać: Tamiza to wysypisko śmieci. Londyn rozpoczął wielkie sprzątanie

Napełnianie zbiornika zależy od zimowych przepływów

Przy maksymalnym poborze 1 mld l/d napełnienie pustego zbiornika o pojemności 150 mld l zajęłoby teoretycznie 150 dni. W praktyce nie oznacza to jednak pięciu miesięcy ciągłego pompowania. Wodę będzie można pobierać tylko wtedy, gdy przepływ Tamizy będzie odpowiednio wysoki. Według obecnego modelu w okresie od października do marca warunki pozwalające na jakikolwiek pobór mają występować przez ponad połowę czasu, ale pełna wydajność 1 mld l/d będzie możliwa tylko przez ok. 23 dni.

Dlatego szczególną czujność należy zachować podczas suchej zimy. jeżeli w Tamizie będzie zbyt mało wody, pobór zostanie ograniczony albo całkowicie wstrzymany i zbiornik nie uzupełni zapasu w zakładanym tempie. Latem trudno będzie nadrobić te braki, ponieważ wtedy przepływy rzeki zwykle są niższe. W modelu dla 2045 r. pobór większy niż 100 mln l/d, czyli zaledwie jedna dziesiąta maksymalnej wydajności systemu, od kwietnia do września ma być możliwy tylko przez ok. 3 proc. czasu. Oznacza to, iż ilość wody zgromadzonej podczas bardziej zasobnej zimy może mieć najważniejsze znaczenie dla tego, ile pozostanie jej do wykorzystania podczas kolejnej suszy.

Odcienie retencji

Skala inwestycji budzi lokalne zastrzeżenia

Zbiornik ma zająć ok. 6,7 km². Projekt wymaga rozległych obwałowań, stacji pomp oraz infrastruktury poboru i zrzutu. Byłby dodatkowym zabezpieczeniem dostaw dla choćby 15 mln odbiorców. Thames Water wskazuje na wzrost liczby ludności, gorętsze i bardziej suche lata, częściej występujące susze oraz konieczność ograniczania poboru z rzek i wód podziemnych.

Koszt inwestycji szacowany jest na ok. 6,6 mld funtów. Projekt budzi jednak sprzeciw Vale of White Horse District Council oraz części mieszkańców. Samorząd wskazuje m.in. na możliwość wzrostu ryzyka powodziowego, negatywny wpływ na środowisko i bioróżnorodność oraz przewidywane skutki prowadzenia wieloletniej budowy dla mieszkańców.

Thames Water planuje złożyć wniosek o Development Consent Order jesienią 2026 r. jeżeli inwestycja uzyska wymagane zgody, zbiornik ma rozpocząć działanie ok. 2040 r.

zdj. główne: Thames Water; https://thames-sro.co.uk/whitehorsereservoir