W ciągu 48 godzin amerykańskie bomby zaczęły spadać na Iran.
Ataki przeprowadzone przez USA w czwartek rano były wymierzone w "zdolności nadzoru wojskowego, systemy komunikacyjne i stanowiska obrony powietrznej w całym Iranie", według Dowództwa Centralnego USA.
Lokalne media w Iranie donosiły o nalotach w kilku miastach południowego Iranu oraz atakach w kilku miastach w pobliżu Teheranu.
W odpowiedzi Korpus Revolucyjnych Islamu (IRGC) poinformował, że zaatakował 18 amerykańskich celów wojskowych w Kuwejcie, Bahrajnie i Jordanii. IRGC ogłosiło, iż będzie ostrzeliwać każdy statek próbujący przepłynąć przez Cieśninę Ormuz, kluczową trasę handlową, która zwykle przewozi około 20 procent światowej ropy, ale jest w dużej mierze zamknięta od miesięcy.
Te ataki są najnowszym wydarzeniem w eskalującej wymianie uderzeń, która grozi ponownym wybuchem pełnoskalowej wojny, która została wstrzymana na początku kwietnia, gdy obie strony zgodziły się na kruche zawieszenie broni.
Trump powiedział Fox News, iż irański urzędnik poprosił go o powstrzymanie ataków, ale USA "jutro zbombardują ich na maksa", jeżeli Iran nie podpisze umowy zakończającej wojnę.
Co więc retoryka Trumpa o umowie może naprawdę oznaczać?
Trzydzieści osiem razy i ciągle rośnie
Ostrzeżenie pojawiło się po miesiącach wielokrotnego zapewniania przez Trumpa o nieuchronnym zawarciu porozumienia z Iranem — w rzeczywistości co najmniej 38 razy od marca, według CNN.
Wypowiedzi Trumpa na temat potencjalnego porozumienia pokojowego z Iranem, które zakończyłoby wojnę, otworzyłoby Cieśninę Ormuz i poważnie ograniczyło nuklearne ambicje Iranu, pojawiały się od marca w licznych wywiadach i postach w mediach społecznościowych.
Po pierwsze, 23 marca, podczas pierwszej rundy ataków amerykańsko-izraelskich na Iran, Trump ogłosił "bardzo mocne rozmowy" między tymi krajami.
Kilka dni później dodał, iż Iran "błaga" o zawarcie porozumienia, a od tamtej pory, niemal rutynowo, wielokrotnie powtarza, iż porozumienie jest tuż za rogiem, czasem zaledwie kilka dni od niego.
W niedzielę wiceprezydent USA JD Vance powiedział CBS News, iż umowa z Iranem jest "bardzo bliska", ale może nastąpić w ciągu najbliższego tygodnia lub miesięcy.
David Smith, adiunkt w United States Studies Centre Uniwersytetu w Sydney, powiedział, iż na początku te uwagi były "sposobem na uspokojenie rynków".
"Wciąż ma to pewien wpływ na rynki, ale teraz ma mniejszy wpływ na rynki niż kiedyś, ponieważ widzieliśmy, jak Trump tyle razy mówił, iż jest transakcja zamknięta, a potem nigdy jej nie ma," powiedział.
'Zdarzyło się to zbyt wiele razy'
Smith sugeruje, iż docelową grupą odbiorców przekazów Trumpa, iż porozumienie jest nieuchronne, była amerykańska opinia publiczna.
"Myślę, iż to dla krajowej publiczności politycznej Trumpa," powiedział Smith.
"Amerykanie są bardzo ostrożni wobec tej wojny i obawiają się, iż przerodzi się w naprawdę długotrwały konflikt. Więc ciągle im powtarza, iż umowa jest blisko, iż wojna nie będzie długa."
Wiele sondaży w USA potwierdziło, iż wojna negatywnie wpłynęła na popularność Trumpa.
Według niedawnego raportu amerykańskiego think tanku Pew Research Center, 59 procent mieszkańców USA uważa, iż USA podjęły "złą decyzję" atakując Iran.
Niedawny sondaż The Economist i YouGov pokazał, iż 92 procent mieszkańców USA uważa, iż wojna potrwa miesiąc dłużej niż już trwa ponad trzy miesiące, podczas gdy 62 procent uważa, iż Trump był nieskuteczny w negocjacjach.
Smith powiedział, iż mieszkańcy USA już nie wierzą w twierdzenia Trumpa, iż umowa jest bliska.
"To zdarzyło się już zbyt wiele razy. Przez pierwsze kilka razy ludzie myśleli, iż może jest bliska umowa, ale teraz, gdy Trump powtarza to tak często, ludzie po prostu już w to nie wierzą" – powiedział.
"Nie sądzę, żeby choćby jego zwolennicy wierzyli już, iż umowa jest tuż za rogiem."
Iran "obchodzi okręgi" wobec USA
Teraz, wraz z ostatnią eskalacją wojny między USA a reżimem irańskim, narastają obawy, iż umowa pozostało bardziej poza zasięgiem.
Napięcia wzrosły w poniedziałek, gdy Iran zaatakował Izrael w odwecie za izraelskie ataki w Libanie, które Iran twierdził, iż naruszają porozumienie o zawieszeniu broni.
W odpowiedzi Izrael przeprowadził liczne ataki na terenie całego Iranu, które opisano jako największą kampanię bombardowań w Iranie od czasu wejścia zawieszenia broni w życie w kwietniu.
W środę USA rozpoczęły bombardowania rejonów w Iranie po oskarżeniu Iranu o zestrzelenie amerykańskiego śmigłowca nad Zatoką Perską, a ataki te trwały w czwartek.
Dara Conduit, wykładowczyni nauk politycznych na Uniwersytecie w Melbourne, powiedziała SBS News, iż to jest uważane za "kolejny cykl eskalacji".
"Uważam, iż USA angażują się w te ataki głównie dlatego, iż nie mogą pozwolić, by eskalacja Iranu w ostatnich dniach pozostała bez odpowiedzi" – powiedziała.
"Uważam, iż Iran w wielu aspektach omijał Stany Zjednoczone w tej wojnie i w próbach wypracowania porozumienia o zawieszeniu broni.
"Fakt, iż w ostatnich dniach otwarcie atakował zarówno Izrael, jak i USA, jest czymś, na co nie mogą pozwolić USA bez odpowiedzi."
Chociaż amerykańscy urzędnicy twierdzą, iż uderzenia nie wpłyną na negocjacje między krajami, irańscy urzędnicy nie wyrazili jeszcze swojego stanowiska wobec rozmów po dwustronnych uderzeniach.
Po pierwszym dniu ataków USA w środę, rzecznik irańskiego ministerstwa spraw zagranicznych Esmaell Baghaei oświadczył, iż "ponownie ocenią" swoje stanowisko w rozmowach.
Conduit powiedział, iż to zaostrzenie konfliktu "jest w rzeczywistości objawem chwiejnego gruntu, na którym realizowane są zawieszenie broni i rozmowy pokojowe."
"To podsyci głosy wewnątrz Iranu, iż rozmowy i proces zawieszenia broni są bez znaczenia, a USA nie są partnerem negocjacyjnym w dobrej wierze" – powiedziała.
"W Iranie jest wielu aktorów, szczególnie wśród Gwardii Rewolucyjnej i twardogłowych przedstawicieli państwa, którzy nie popierają rozmów pokojowych. A sposób, w jaki USA działały przez ostatnie dwa lata, podczas rozmów z Iranem, tylko wzmocnił ten pogląd."
https://www.sbs.com.au/news/article/how-many-times-has-trump-declared-an-iran-deal-close-and-what-does-it-actually-mean/4w5p84rhe
