1 dzień temu
Wraz z dalszym rozwojem systemu coraz większego znaczenia będzie nabierać nie tylko jego skuteczność, ale również przejrzyste informowanie mieszkańców o tym, w jaki sposób wykorzystywane są pieniądze.
System kaucyjny Re-turn odniósł w Irlandii ogromny sukces, ale jego rosnąca popularność ma również drugą stronę. Coraz częściej pojawiają się pytania o sposób wykorzystania dziesiątek milionów euro, których konsumenci nie odebrali.
System kaucyjny w Irlandii
System Re-turn działa w Irlandii od 1 lutego 2024 roku. Od tego czasu do automatów i punktów zbiórki trafiło ponad 3,2 miliarda plastikowych butelek oraz metalowych puszek. Tempo zwrotów wyraźnie przyspiesza.
W 2025 roku zebrano około 1,4 miliarda opakowań, podczas gdy rok wcześniej było ich około 877 milionów. Oznacza to wzrost o ponad pół miliarda butelek i puszek w ciągu jednego roku.
Według danych operatora z systemu skorzystało już około 93 proc. mieszkańców Irlandii. Szacowany poziom recyklingu opakowań objętych programem przekracza w tej chwili 90 proc. Przed wprowadzeniem systemu kaucyjnego recyklingowi poddawano około 49 proc. plastikowych butelek PET po napojach.
Około 78 proc. opakowań objętych systemem jest oddawanych bezpośrednio do automatów Re-turn lub w punktach prowadzących ręczną zbiórkę. Pozostała część trafia do recyklingu razem z innymi suchymi odpadami odbieranymi z gospodarstw domowych. W 2025 roku do ponownego przetworzenia przekazano 30 917 ton materiałów. Dla porównania w 2024 roku było to 18 893 ton.
Zwrot kaucji w Irlandii
Pomimo rekordowej liczby zwrotów duża część kaucji przez cały czas nie jest odbierana przez konsumentów. W 2025 roku w systemie pozostało 60,1 mln euro z tytułu niewykorzystanych kaucji. Była to jednak kwota o 6,6 mln euro niższa niż rok wcześniej.
Może to oznaczać, iż coraz więcej osób pamięta o realizowaniu kuponów otrzymywanych po zwrocie opakowań. Kaucję można wykorzystać jako zniżkę przy zakupach, odebrać w kasie sklepu lub przekazać na cele charytatywne (w wybranych automatach). o ile klient nie odbierze pieniędzy, środki pozostają w systemie.
Re-turn działa jako organizacja non-profit, finansowana przez producentów napojów oraz sprzedawców detalicznych. Operator zapewnia, iż wszystkie przychody przekraczające koszty funkcjonowania programu są ponownie inwestowane w jego rozwój.
Środki mają być przeznaczane między innymi na: rozbudowę sieci punktów zwrotu, instalowanie automatów przyjmujących duże ilości opakowań, modernizację infrastruktury, kampanie informacyjne i edukacyjne, usprawnienie obsługi konsumentów oraz rozwój krajowego zaplecza recyklingowego.
Część polityków uważa jednak, iż ogólne informacje o ponownym inwestowaniu pieniędzy są niewystarczające. Domagają się dokładniejszych danych pokazujących, na co konkretnie przeznaczane są środki pochodzące z nieodebranych kaucji.
