1 godzina temu
Biometan powinien stać się jednym z filarów transformacji energetycznej Polski. Łączy on realizację celów klimatycznych, zapewnia bezpieczeństwo energetyczne, wspiera rozwój obszarów wiejskich oraz efektywne zagospodarowanie odpadów.
MATERIAŁ SPONSOROWANY
Rosnące zainteresowanie biometanem wpisuje się w strategiczne kierunki zmian w energetyce – dekarbonizację gospodarki, dywersyfikację źródeł energii oraz wzmacnianie lokalnej, rozproszonej produkcji energii. Dlatego biometan należy postrzegać nie jako uzupełnienie rynku gazu, ale jako jeden z filarów przyszłego systemu gazowego – bardziej zrównoważonego, elastycznego i odpornego na geopolityczne zawirowania.
RYNEK BIOMETANU DOJRZEWA. POTENCJAŁ JEST WIĘKSZY NIŻ PODAŻ
Polska dysponuje znaczącym potencjałem do produkcji biometanu, jednak jego wykorzystanie wciąż ograniczają bariery legislacyjne, finansowe i organizacyjne. Mimo to rynek wyraźnie przyspiesza.
Potwierdzają to wyniki badania rynku „Biometan w krajowym systemie przesyłowym” przeprowadzonego przez GAZ–SYSTEM w ubiegłym roku. W badaniu uczestniczyło ponad 30 przedsiębiorstw reprezentujących różne segmenty rynku, które zgłosiły łącznie 141 projektów biometanowych znajdujących się na różnych etapach przygotowania. Największy potencjał produkcyjny wskazano w województwach wielkopolskim, opolskim oraz mazowieckim, a inwestorzy są gotowi do budowy zarówno instalacji rolniczych, jak i komunalnych.
Rosnące zainteresowanie dobrze ilustruje również popyt na przyłączenia. O ile w 2020 r. do GAZ–SYSTEM wpłynęły zaledwie trzy wnioski o określenie warunków przyłączenia biometanowni do sieci przesyłowej, to do połowy 2026 r. łącznie było ich już blisko 250 (przy czym łączna liczba wniosków o informację oraz o warunki przyłączenia to ponad 600 szt.).
Jednocześnie badanie pokazało, iż popyt na biometan rozwija się znacznie szybciej niż jego produkcja. Odbiorcy gazu zgłosili zapotrzebowanie wynoszące 4,6 mld mł już w 2026 r., które ma wzrosnąć do 5,6 mld mł w 2029 r. i niemal 7 mld mł w 2035 r. Tymczasem potencjał krajowej produkcji w tym samym horyzoncie szacowany jest na około 0,5 mld mł rocznie. Pokazuje to, iż największym problemem rynku nie jest brak odbiorców, ale niedostateczna liczba instalacji zdolnych do produkcji biometanu.
JAK PRZYSPIESZYĆ ROZWÓJ RYNKU? GAZ–SYSTEM STAWIA NA IPPG
Choć krajowy system przesyłowy jest już dziś przygotowany do przyjmowania biometanu, rozwój rynku w praktyce napotyka na liczne bariery inwestycyjne. Jedną z największych pozostają koszty bezpośrednich przyłączy do sieci gazowej. Budowa gazociągu przyłączeniowego wymaga przygotowania dokumentacji, uzyskania decyzji administracyjnych, realizacji inwestycji i późniejszego utrzymania infrastruktury.
Dla wielu producentów, zwłaszcza mniejszych, oznacza to znaczące zwiększenie kosztów projektu. Chcąc wesprzeć rozwój rynku biometanu w Polsce GAZ–SYSTEM rozwija koncepcję Instalacji Przeładunku Paliwa Gazowego (IPPG), czyli zbiorczych punktów wprowadzania biometanu do sieci gazowej. W tym modelu biometan byłby transportowany do takiego punktu cysternami w postaci sprężonej, a następnie wprowadzany do krajowego systemu przesyłowego.
4,6 MLD Mł TAKIE ZAPOTRZEBOWANIE NA BIOMETAN JUŻ W 2026 R. ZGŁOSILI ODBIORCY GAZU
Wspomniane badanie rynku potwierdziło ekonomiczne uzasadnienie takiego rozwiązania. Początkowo zakładano, iż opłacalny transport będzie możliwy na odległość 25–50 km. Odpowiedzi uczestników pokazały jednak, iż rentowny może być również transport na dystansie choćby do 100 km. Jednocześnie aż 81% ankietowanych uznało, iż tradycyjne przyłączenie gazociągiem jest ekonomicznie uzasadnione jedynie wtedy, gdy odległość od istniejącej sieci nie przekracza pięciu kilometrów.
W badaniu wskazano również potencjalne lokalizacje pierwszych punktów IPPG.
GAZ–SYSTEM przygotowuje w tej chwili studium wykonalności projektu, opracowuje model finansowania tej inwestycji. Zostały również podpisane pierwsze listy intencyjne z podmiotami zaineresowanymi dostarczaniem bioCNG do instalacji przeładunku paliw gazowych na sieci przesyłowej GAZ–SYSTEM. Spółka zakłada, iż decyzje inwestycyjne dotyczące budowy pierwszych punktów IPPG zostaną podjęte do końca 2026 r.
CZEGO JESZCZE POTRZEBA, ABY RYNEK RUSZYŁ?
System przesyłowy jest przygotowany na potrzeby rozwijającego się rynku. Operator podpisał trzy umowy przyłączeniowe dla biometanowni. Tempo inwestycji zależy jednak przede wszystkim od stabilnych regulacji oraz opłacalności przedsięwzięć. Proces przyłączeniowy pozostaje wymagający, ponieważ od jego prawidłowego przebiegu zależy bezpieczeństwo całego systemu gazowego.
Każda instalacja musi spełniać wymagania jakościowe dotyczące biometanu, a infrastruktura inwestora musi zapewniać pełną kontrolę nad procesem zatłaczania paliwa do sieci. Jednym z najczęściej podnoszonych przez inwestorów problemów pozostaje obowiązek przedstawienia projektu zagospodarowania terenu już na etapie ubiegania się o warunki przyłączenia. Wymóg ten wynika jednak z obowiązujących przepisów dotyczących całej infrastruktury przesyłowej i jest niezbędny do prawidłowego zaprojektowania przyłącza.
11. Kongres Biogazu Conference&Expo
Warszawa, 14 -15 grudnia 2026 r.
Istotnym wyzwaniem pozostaje również organizacja rynku handlu biometanem. Badanie GAZ–SYSTEM wykazało, iż aż 43% producentów nie zdecydowało jeszcze, w jaki sposób będzie sprzedawało swoje paliwo. Około 18% planuje sprzedaż poprzez spółki obrotu w punkcie wirtualnym systemu przesyłowego, jedna trzecia zamierza sprzedawać biometan odbiorcom przyłączonym do sieci dystrybucyjnej, natomiast jedynie 6% planuje sprzedaż bezpośrednio odbiorcom przyłączonym do sieci przesyłowej. Przedsiębiorcy zgodnie wskazują, iż jednym z najważniejszych impulsów inwestycyjnych byłyby wieloletnie umowy zakupu biometanu oraz stabilne, przewidywalne regulacje.
GAZ–SYSTEM zamierza aktywnie wspierać rozwój rynku również po stronie popytowej. Spółka prowadzi dialog z producentami oraz spółkami obrotu dotyczący przyszłego zakupu biometanu, uczestniczy w pracach legislacyjnych oraz proponuje rozwiązania obejmujące funkcjonowanie IPPG, systemy wsparcia dla BioCNG, zmiany dotyczące pomiarów jakości gazu oraz rozwój usług terminalu LNG dla rynku BioLNG.
Najbliższe lata będą najważniejsze dla całego sektora. o ile uda się ograniczyć bariery administracyjne, uruchomić systemy wsparcia i wdrożyć projekt IPPG, biometan ma szansę stać się jednym z najważniejszych odnawialnych paliw gazowych w Polsce oraz trwałym elementem krajowego bezpieczeństwa energetycznego.
