Europa w 2025 r.: rekordowe temperatury mórz, susze i rosnąca rola OZE

1 godzina temu

W ubiegłym roku na 95% lądu Europy odnotowywano temperatury powyżej średniej, a temperatury powierzchni mórz osiągnęły najwyższy poziom w historii pomiarów. Raport European State of the Climate pokazuje też rosnącą skalę suszy, pożarów i strat lodowców. Ale są też dobre wieści – już 46,4% energii elektrycznej na kontynencie jest wytwarzane z wykorzystaniem OZE.

Ukazało się nowe wydanie dorocznego raportu European State of the Climate (ESOTC). Dokument został przygotowany przez Copernicus Climate Change Service oraz Światową Organizację Meteorologiczną. W jego opracowanie zaangażowanych było około 100 naukowców i ekspertów z Europy oraz innych części świata.

Gazy cieplarniane dają o sobie znać

Według raportu Europa ociepla się dwukrotnie szybciej niż pozostałe części świata. W ubiegłym roku średnie temperatury były o 2,5°C wyższe niż w okresie preindustrialnym. W różnych częściach kontynentu zmiany postępują w odmiennym tempie. Najszybciej ociepla się Europa Wschodnia i częściowo Centralna, a także Europejska Arktyka (północna Norwegia, Szwecja, Finlandia, Rosja).

W skali globalnej wzrost średnich temperatur jest wynikiem przede wszystkim rosnących emisji gazów cieplarnianych. Szczególnie szybkie ocieplanie się Europy to jednak wypadkowa kilku czynników, m.in. zmian w cyrkulacji atmosferycznej, spadku zanieczyszczenia powietrza aerozolami, zmniejszania się pokrywy śnieżnej oraz położenia geograficznego części kontynentu w regionie arktycznym.

Czytaj też: Tu możesz postawić biometanownię. Na sprzedaż teren poprzemysłowy z warunkami odbioru gazu

Poważne konsekwencje zmian klimatycznych

W 2025 r. pokrywa śnieżna w Europie była o 31% niższa od średniej, a wszystkie europejskie regiony lodowcowe odnotowały straty masy. Lądolód Grenlandii stracił 139 gigaton lodu, natomiast Islandia odnotowała drugą największą utratę masy lodowców w historii pomiarów.

Stopniowo skracają się także dni z pokrywą śnieżną, zwłaszcza w obszarach górskich. To z kolei ogranicza zjawisko albedo, czyli odbijania światła przez pokrywę śnieżną i lodową. W efekcie ziemia nagrzewa się szybciej, co dodatkowo napędza wzrost temperatur.

Rok 2025 był trzecim najsuchszym rokiem w Europie od początku 1992 r. W maju 35% powierzchni Europy znajdowało się w warunkach ekstremalnej suszy rolniczej, a kolejne 19% — w warunkach suszy umiarkowanej. Sytuację spowodowały wysokie temperatury przy niskich opadach.

Przepływy w rzekach były poniżej średniej przez 11 miesięcy roku, a 70% europejskich rzek odnotowało roczne przepływy niższe od przeciętnych.

Susze i wysokie temperatury przyczyniły się do wzrostu zagrożenia pożarowego. W 2025 r. pożary objęły w Europie około 1,03 mln ha terenów, co było najwyższym wynikiem w historii pomiarów.

Ma to również konsekwencje środowiskowe. Pożary, ekstremalne zjawiska pogodowe i wzrost temperatur prowadzą do obniżenia bioróżnorodności. Wiele siedlisk zwierząt i roślin ulega degradacji, a cykle przyrody zostają zakłócone.

Czytaj też: Forum Zielona Gmina: Adaptacja do zmian klimatu w gminach – jak to się robi?

Rola OZE w obniżaniu zmian klimatycznych

Raport ESOTC 2025 wskazuje jednoznacznie, iż zmiany klimatu są już rzeczywistością, a ich tempo wymaga pilnych działań adaptacyjnych i ograniczających emisje.

Autorzy wskazują jednak, iż takie starania są już realnie podejmowane. Jednym z przejawów zmian jest wzrost wykorzystania OZE na cele produkcji energii elektrycznej w Europie. Według danych organizacji Ember w 2025 r. 14 z 27 państw członkowskich UE wytwarzało więcej energii elektrycznej z wiatru i słońca niż z paliw kopalnych.

Dalsze postępy w odchodzeniu od paliw kopalnych, wdrażanie gospodarki obiegu zamkniętego i powstrzymywanie negatywnego oddziaływania na środowisko będą najważniejsze dla powstrzymywania dalszego negatywnego oddziaływania na środowisko.