El Niño pogłębia suszę w Indonezji. Płoną torfowiska i zaczyna brakować wody

1 godzina temu

Zdjęcie: torfowiska

Najnowszy raport Światowej Organizacji Meteorologicznej wskazuje, iż El Niño będzie się nasilać, zwiększając ryzyko występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych do 2027 r. To zła wiadomość dla Indonezji, gdzie w wielu regionach deszczu nie padał już ponad dwa miesiące. Przesuszone torfowiska padają ofiarą pożarów, a toksyczny dym zagraża zdrowiu mieszkańców archipelagu.

Susza w Indonezji pogłębia się

W raporcie z 3 września 2026 r. WMO informuje, iż wskaźnik mierzący anomalie temperatury powierzchni morza w środkowo-wschodniej części równikowego Pacyfiku osiągnął w lipcu średnio +2,0°C powyżej normy i choćby +2,6°C powyżej średniej w połowie sierpnia. Miejscami temperatura wody pod powierzchnią oceanu była o ponad 8°C wyższa od średniej dla lipca i początku sierpnia.

Zdaniem ekspertów aktualne warunki na Oceanie Spokojnym zwiastują nasilenie El Niño w kolejnych miesiącach. Dla Indonezji oznacza to nie tylko dalsze występowanie wysokich temperatur, które sprzyjają suszy i pożarom, ale także wyraźną redukcję opadów. El Niño osłabia bowiem pasaty i powoduje, iż strefa burz przesuwa się na wschód, a opadające powietrze hamuje tworzenie się chmur i utrudnia rozwój opadów.

Długotrwały brak deszczu dotyka ok. 90 proc. powierzchni kraju, w tym Jawę, Bali, Małe Wyspy Sundajskie oraz część Kalimantanu i Sulawesi. Studnie wysychają, a setki tysięcy mieszkańców są uzależnione od wody dostarczanej cysternami.

Tropikalne torfowiska największą zmorą strażaków

Około 36 proc. tropikalnych torfowisk na świecie znajduje się w Indonezji. Brak opadów sprawia, iż stają się one przesuszone i wyjątkowo podatne na zaprószenie ognia. Tak wybuchają jedne z najniebezpieczniejszych i najbardziej uporczywych pożarów na Ziemi. Ogień tli się w wysuszonych glebach bagiennych oraz pokładach torfu, bywa niewidoczny na powierzchni i jest niezwykle trudny do ugaszenia.

Robert Field z Uniwersytetu Columbia wyjaśnia, iż zwykle jest zbyt mokro, aby ogień mógł rozprzestrzeniać się przez podziemne złoża torfu w Kalimantanie, Sumatrze i Papui. W warunkach ekstremalnej suszy torfowiska mogą jednak płonąć aż do nadejścia opadów w październiku lub listopadzie.

Według indonezyjskiego Ministerstwa Leśnictwa od stycznia do lipca 2026 r. pożary lasów i gruntów objęły około 202 tys. hektarów, a niemal połowa tego obszaru spłonęła w samym tylko lipcu.

Dym, który dusi i truje

Z badania, którego wyniki opublikowano w styczniu 2026 r., wynika, iż pożary torfowisk produkują trzy razy więcej drobnych cząstek stałych niż inne pożary lasów tropikalnych, pięć razy więcej dwutlenku siarki, trzy razy więcej węgla organicznego oraz dwa razy więcej metanu i tlenku węgla. Mieszkańcy Borneo doświadczają tej smutnej prawdy już od tygodni, a duże połacie wyspy są spowite gęstym smogiem.

Lokalni lekarze zgłaszają dziesiątki tysięcy przypadków infekcji dróg oddechowych. Oprócz kaszlu pacjenci skarżą się na duszności, ból gardła, gorączkę, biegunkę i wymioty. Szczególnie narażone są dzieci i osoby starsze.

Australijski portal newsowy ABC podaje, iż w mieście Pontianak na Borneo monitor jakości powietrza odnotował wynik ponad 900, czyli wartość trzykrotnie wyższą niż limit oznaczający niebezpieczeństwo dla zdrowia. Zdjęcia satelitarne dowodzą tymczasem, iż toksyczny dym dociera już do Malezji, Singapuru i Filipin.

Dlaczego nawadnianie torfowisk jest ważne?

Dramatyczna sytuacja w Indonezji jest po części konsekwencją budowy kanałów odwadniających i osuszania torfowisk na potrzeby pól ryżowych oraz plantacji palmy olejowej w latach 90. XX w. Obniżenie poziomu wód gruntowych na terenach podmokłych potęguje skutki długotrwałej suszy i sprzyja rozprzestrzenianiu się pożarów.

To ważna lekcja dla całego świata: torfowiska nie tylko zatrzymują wodę i węgiel w przyrodzie, ale są też jednym z najważniejszych elementów naturalnych systemów przeciwpożarowych. Ich ochrona i nawadnianie powinny być międzynarodowym priorytetem, zwłaszcza w obliczu zmiany klimatu i nasilającego się El Niño.

Pisząc artykuł, korzystałam z:

https://wmo.int/news/media-centre/el-nino-set-become-very-strong-raising-risks-of-extreme-weather-2027?access-token=zU4oziIu5C5DBmcjQLrE7z2T7l3y2s5jELcAz_BGyJs

https://www.sciencedaily.com/releases/2026/09/260904000318.htm

https://www.abc.net.au/news/2026-09-07/indonesia-wildfires-haze-poor-air-quality-smog-drought-el-nino/107122922

van der Werf, G.R., Randerson, J.T., van Wees, D. et al. Landscape fire emissions from the 5^th version of the Global Fire Emissions Database (GFED5). Sci Data 12, 1870 (2025). https://doi.org/10.1038/s41597-025-06127-w

Idź do oryginalnego materiału