Dlaczego dziś mówi się o nim coraz częściej?
Ponieważ biometan pozwala wykorzystać surowce, które już powstają w rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym i przekształcić je w lokalnie produkowaną energię. To rozwiązanie wpisuje się w ideę gospodarki obiegu zamkniętego, a jednocześnie może wspierać bezpieczeństwo energetyczne kraju i być impulsem do rozwoju lokalnej gospodarki.
Wielkopolska, ze swoim silnym rolnictwem i rozwiniętym sektorem rolno-spożywczym, ma szczególnie dobre warunki do wykorzystania potencjału biometanowego. Jak mogłoby to wyglądać i co o produkcji biometanu warto wiedzieć już dziś? Odpowiadamy.
Biometan, czyli gaz z lokalnych zasobów
Kluczowa różnica między tradycyjną biogazownią a biometanownią polega na dodatkowym procesie oczyszczania gazu. Biogaz wytwarzany z produktów ubocznych rolnictwa i przetwórstwa rolno-spożywczego – takich jak obornik czy gnojowica – trafia do instalacji uzdatniania. W efekcie powstaje biometan o jakości odpowiadającej gazowi ziemnemu. Po spełnieniu wymagań technicznych może być on wtłaczany do sieci i wykorzystywany w ciepłownictwie, przemyśle, transporcie lub do generowania energii elektrycznej.
W procesie produkcji biometanu powstaje również wartościowy poferment, który może być wykorzystywany w rolnictwie jako nawóz organiczny o niższym śladzie węglowym lub środek poprawiający adekwatności gleby. Dla rolników oznacza to dostęp do lokalnego źródła składników odżywczych, które może ograniczyć zużycie nawozów mineralnych, obniżyć koszty nawożenia i ułatwić zagospodarowanie produktów ubocznych powstających w gospodarstwie.
Rozwój rynku biometanu i perspektywy dla Wielkopolski
Funkcjonowanie instalacji biometanowej jest uzależnione od dostępu do surowców pochodzenia rolniczego, zaplecza nowoczesnych gospodarstw oraz odpowiedniej infrastruktury energetycznej. Wielkopolska łączy wszystkie te elementy, co daje jej bardzo dobre warunki do rozwoju produkcji biometanu.
To właśnie w tym regionie – w Brodach, w gminie Lwówek – działa pierwsza w Polsce biometanownia. Ma ona charakter demonstracyjny i badawczo-wdrożeniowy, a jej funkcjonowanie pozwala w praktyce testować rozwiązania związane z produkcją i wykorzystaniem biometanu.
Rozwój kolejnych biometanowni może stworzyć nowe możliwości współpracy dla lokalnych rolników i przedsiębiorców. Funkcjonowanie instalacji wymaga dostaw surowców, np. obornika, gnojowicy czy pozostałości z produkcji rolnej, ale też usług transportowych, serwisowych, technologicznych i energetycznych. W ten sposób wokół jednej instalacji może powstać lokalna sieć współpracy i nowych usług.
Rozwój tak, ale z poszanowaniem lokalnego otoczenia
Jak każda duża inwestycja, tak i budowa biometanowni wymaga starannego zaplanowania i musi odbywać się w porozumieniu z lokalną społecznością. Zanim konkretna lokalizacja zostanie wybrana, muszą być przeprowadzone szczegółowe analizy środowiskowe, komunikacyjne oraz infrastrukturalne, czyli mówiąc prościej – trzeba sprawdzić, czy jest to odpowiednie miejsce dla takiej inwestycji i jak ograniczyć jej ewentualny wpływ na najbliższe otoczenie.
Istotnym elementem przygotowania jest też adekwatna organizacja dostaw surowców. Odpowiednio zaplanowany transport pozwala na sprawne funkcjonowanie obiektu przy możliwie najmniejszym wpływie na codzienne życie okolicy i z zachowaniem wszystkim zasad bezpieczeństwa.
Ważny jest również aspekt technologiczny. W nowoczesnych instalacjach proces produkcji odbywa się w zamkniętych, szczelnych zbiornikach. Dodatkowe zastosowanie specjalnych systemów oczyszczania powietrza przy odbiorze i rozładunku pozwala skutecznie zapobiegać powstawaniu przykrych zapachów.
Odpowiednio zaplanowana i prawidłowo eksploatowana produkcja biometanu może więc odbywać się z poszanowaniem komfortu mieszkańców, przynosząc jednocześnie realne korzyści lokalnemu rolnictwu i gospodarce.
Rośnie zainteresowanie biometanem w całej Europie
Biometan cieszy się coraz większą popularnością również za naszymi granicami. W czerwcu w Europie działało już prawie 2 tysiące biometanowi[1] – to wzrost o blisko 300 obiektów w ciągu zaledwie jednego roku! Liderem tych zmian jest Dania, gdzie biometan pokrywa dziś blisko 40% krajowego zapotrzebowania na paliwo. To pokazuje, iż taki sposób produkcji gazu nie jest rozwiązaniem eksperymentalnym, ale technologią, która może funkcjonować na dużą skalę jako element krajowego systemu energetycznego.
Kto ma najwięcej biometanowni w Europie?
Liczba biometanowni w poszczególnych krajach Europy. Źrodło: Europejskie Stowarzyszenie Biogazu (EBA), 2026
Przyszłość biometanu w Wielkopolsce
Rozwój sektora biometanowego w Wielkopolsce może być szansą na dodatkowe kierunki rozwoju dla lokalnego rolnictwa i gospodarki. Skala możliwości robi wrażenie. Szacuje się, iż nasz kraj mógłby produkować aż 3,2 mld mł biometanu rocznie, czyli tyle ile wynosi około jedna piąta obecnego rocznego zużycia gazu ziemnego w Polsce. Wielkopolska ma wszystkie atuty, by stać się istotną częścią tego rynku i liderem produkcji biometanu w Polsce.
[1] Europejskie Stowarzyszenie Biogazu, 2026
