Czy Polska stanie się Kuwejtem Wschodniej Europy?

Odkrycie złoża Wolin East na polskim szelfie Morza Bałtyckiego może okazać się jednym z najważniejszych wydarzeń w historii krajowego sektora naftowego.

Zanim jednak z dna Bałtyku popłynie pierwsza baryłka ropy, projekt będzie musiał przejść długą drogę administracyjną. Już dziś wiadomo, iż inwestycja budzi zdecydowany sprzeciw części niemieckich środowisk politycznych i ekologicznych.

Spółka Central European Petroleum (CEP) poinformowała w lipcu 2025 roku o odkryciu złoża podczas odwiertu Wolin East 1, położonego około sześciu kilometrów od Świnoujścia. Według wstępnych szacunków złoże zawiera około 22 mln ton wydobywalnej ropy i kondensatu oraz około 5 mld mł gazu ziemnego, natomiast potencjał całej koncesji może przekraczać 33 mln ton ropy i 27 mld mł gazu. jeżeli dane zostaną potwierdzone, będzie to największe konwencjonalne złoże węglowodorów odkryte w historii Polski i jedno z największych odkryć tego typu w Europie w ostatniej dekadzie.

Mimo medialnych doniesień wydobycie nie rozpocznie się szybko. w tej chwili realizowane są prace nad dokumentacją geologiczno-inwestycyjną, która zgodnie z harmonogramem ma zostać ukończona do końca 2026 roku. Dopiero później możliwe będzie ubieganie się o kolejne decyzje administracyjne, w tym środowiskowe.

Największe kontrowersje budzi lokalizacja złoża w pobliżu granicy morskiej z Niemcami. Już po ogłoszeniu odkrycia przedstawiciele niemieckich władz regionalnych oraz organizacji ekologicznych zaczęli podnosić kwestie wpływu przyszłego wydobycia na środowisko i turystykę.

Minister klimatu Meklemburgii-Pomorza Przedniego Till Backhaus przekonywał, iż przyszłość regionu nie powinna opierać się na wydobyciu ropy, ale na odnawialnych źródłach energii. Z kolei burmistrz Heringsdorfu na wyspie Uznam wyrażała obawy o konsekwencje dla lokalnej turystyki i środowiska naturalnego. Niemieckie ministerstwo środowiska przypominało również o unijnym celu osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku.

W ostatnich miesiącach niemieckie organizacje ekologiczne rozpoczęły tworzenie koalicji przeciwko planowanemu wydobyciu. Zapowiadają kierowanie petycji do Komisji Europejskiej oraz wykorzystanie wszystkich dostępnych instrumentów prawnych związanych z transgraniczną oceną oddziaływania na środowisko.

Nagłówki sugerujące, iż „Niemcy chcą zablokować wydobycie”, wymagają doprecyzowania.

Na obecnym etapie nie istnieje decyzja władz niemieckich blokująca projekt, ani stanowisko Komisji Europejskiej zmierzające do jego zatrzymania. Mowa przede wszystkim o działaniach niemieckich organizacji ekologicznych oraz władz regionalnych, które domagają się przeprowadzenia pełnej transgranicznej procedury środowiskowej.

Jeżeli analiza wykaże możliwość oddziaływania inwestycji na środowisko po stronie niemieckiej, przepisy międzynarodowe i unijne przewidują udział Niemiec w postępowaniu konsultacyjnym. Nie oznacza to jednak automatycznego prawa do zablokowania inwestycji prowadzonej w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej. Ostateczne decyzje będą należały do polskich organów, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów krajowych i unijnych.

Przedstawiciele CEP podkreślają, iż złoże znajduje się bezspornie w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej i nie zachodzą wątpliwości dotyczące jego przynależności. Spółka zapewnia również, iż wszystkie dotychczasowe działania były prowadzone zgodnie z obowiązującymi procedurami koncesyjnymi.

Jeżeli szacunki geologiczne zostaną potwierdzone, eksploatacja Wolin East mogłaby znacząco zwiększyć krajowe wydobycie ropy i ograniczyć zależność Polski od importu surowców. Z tego względu projekt ma znaczenie nie tylko gospodarcze, ale również strategiczne.

Jednocześnie doświadczenia ostatnich lat pokazują, iż inwestycje realizowane w rejonie Świnoujścia – od terminali portowych po infrastrukturę energetyczną – regularnie stają się przedmiotem sporów transgranicznych. Nie można więc wykluczyć, iż podobny scenariusz będzie towarzyszył także wydobyciu ropy z Wolin East.

Na razie jednak mówienie o zablokowaniu inwestycji byłoby przedwczesne. Projekt znajduje się dopiero na etapie przygotowawczym, a jego przyszłość zależeć będzie zarówno od wyników badań geologicznych, jak i przebiegu postępowań administracyjnych oraz środowiskowych.

→ red.

6.08.2026

• zdjęcie ilustracyjne: pixabay.com