1 godzina temu
Rząd ogłosił wielki program budowy mieszkań komunalnych i społecznych. Miliardowe kwoty, dziesiątki tysięcy lokali, historyczna XX edycja programu. Ale gdzie powstaną te mieszkania — tego na razie nikt nie powie. Bo dane nie są jeszcze dostępne. A może dopiero będą.
Interpelacja o konkrety
Posłanka Paulina Matysiak zadała Ministerstwu Rozwoju i Technologii pytanie, które każdy zainteresowany polityką mieszkaniową zadałby prędzej czy później: gdzie dokładnie planowane są inwestycje zapowiedziane przez rząd i jaka jest ich skala w poszczególnych regionach? Interpelacja dotyczyła lokalizacji i szczegółowego podziału inwestycji w ramach dwóch flagowych programów mieszkaniowych — Społecznego Budownictwa Czynszowego (SBC) i Budownictwa Socjalnego i Komunalnego (BSK).
Odpowiedź podpisana przez Podsekretarza Stanu Tomasza Lewandowskiego jest obszerna. Pełna liczb, tabel, procentów. Ale na najważniejsze pytanie o rozkład terytorialny planowanych inwestycji ministerstwo odpowiedziało wprost: na obecnym etapie takich danych po prostu nie ma.
Dwudziesta edycja i miliardowe liczby
Najpierw dobre wieści. Program SBC, realizowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego od 2015 roku, faktycznie rośnie. W lipcu 2025 roku wydłużono go o rok, a pulę kredytową zwiększono z 4,5 mld zł do blisko 7 mld zł. Na 2026 rok zaplanowano ponad 2 mld zł na akcję kredytową — wystarczająco, by sfinansować choćby 9,5 tys. mieszkań na wynajem.
30 kwietnia 2026 roku ruszyła jubileuszowa, XX edycja programu — ministerstwo podkreśla, iż rekordowa. W poprzednich 19 edycjach zakwalifikowano łącznie prawie 570 wniosków obejmujących ponad 29 tys. mieszkań, przy całkowitym koszcie inwestycji przekraczającym 11 mld zł.
Program BSK idzie jeszcze szybciej. W 2025 roku limit wydatków z budżetu państwa wzrósł z miliarda do prawie 5 mld zł, a faktycznie przekazano do Funduszu Dopłat blisko 2,6 mld zł. W 2026 roku na bezzwrotne granty dla samorządów przeznaczono ponad 4 mld zł. Ambitne plany sięgają jeszcze dalej — do 2030 roku rząd przewiduje 44 mld zł dodatkowych środków, z docelowym limitem 10 mld zł rocznie.
Mapa inwestycji? Będzie, jak będzie
I tu zaczyna się problem. Posłanka zapytała, jak te środki rozkładają się na poszczególne województwa i gminy. Ministerstwo odpowiedziało, iż w przypadku programu SBC — w ramach którego większość wniosków ma zostać złożona dopiero pod koniec maja — „udzielenie odpowiedzi w tym zakresie miałoby w tej chwili charakter wyłącznie spekulatywny.”
Innymi słowy: ogłaszamy rekordową edycję, ale gdzie powstaną mieszkania, dowiemy się później.
Dla programu BSK dane za 2026 rok już istnieją i ministerstwo je przedstawiło. Przoduje Mazowsze — 211 przedsięwzięć i ponad 512 mln zł wsparcia, czyli 14,7% całości. Za nim Dolny Śląsk (105 przedsięwzięć, blisko 380 mln zł) i Śląsk (82 przedsięwzięcia, ponad 403 mln zł). Łódzkie dostało 39 projektów i ponad 208 mln zł — 6% krajowej puli.
Jeśli chodzi o społeczne lokale na wynajem, tu wyróżnia się Opolskie — aż 1376 lokali, co stanowi 16,5% krajowego zasobu. To wynik zaskakujący przy uwzględnieniu, iż w tabeli wsparcia finansowego województwo opolskie plasuje się dopiero na czwartym miejscu. Różnica między liczbą projektów a liczbą lokali może sugerować, iż opolskie samorządy inwestują w większe przedsięwzięcia.
Dane są, ale rozproszone
Ministerstwo zaproponowało transparencję — z pewnym zastrzeżeniem. Zamiast jednego zbiorczego wykazu inwestycji ze szczegółowymi harmonogramami — którego posłanka oczekiwała — resort wskazał, iż informacje są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej BGK, odpowiedziach na interpelacje, materiałach informacyjnych i dokumentach sprawozdawczych. Ministerstwo nie planuje prowadzenia „cyklicznego raportowania postępu prac dla każdej inwestycji”, argumentując, iż inwestycji jest zbyt wiele i są zbyt rozproszone.
Taki sposób udostępniania danych jest legalny i zgodny z przepisami. Ale czy wystarczający? Ktokolwiek chcący sprawdzić, ile konkretnie gmina dostała i na co, musi złożyć wizytę w kilku miejscach jednocześnie.
Co dalej z programami?
Posłanka Matysiak uzyskała część odpowiedzi, o które poprosiła. Dane o rozkładzie środków BSK w 2026 roku są konkretne, szczegółowe, z podziałem na typy inwestycji i województwa. Tabela pokazuje, iż blisko dwie trzecie wszystkich projektów (66%) to remonty i przebudowy — dopiero na drugim miejscu jest nowe budownictwo, obejmujące jednak 64,5% nowych lokali. Kupno stanowi margines.
Z całością odpowiedzi można zapoznać się na stronie Sejmu.
