Częstochowa pod lupą Fitch. Co mówi stabilna perspektywa?

Agencja Fitch potwierdziła długoterminowe ratingi Częstochowy na poziomie BBB ze stabilną perspektywą, wskazując, jak w najbliższych latach mogą wyglądać dochody, wydatki i zadłużenie miasta.

Fitch utrzymał międzynarodowe długoterminowe ratingi finansowe Miasta Częstochowy dla zadłużenia w walucie krajowej i obcej na poziomie BBB z perspektywą stabilną. Według agencji ocena ta odzwierciedla oczekiwanie, iż profil finansowy miasta pozostanie zgodny z ratingami w latach 2026–2030.

W scenariuszu Fitch przewidywana jest stopniowa poprawa wyników operacyjnych, przy jednoczesnym założeniu wzrostu wskaźnika zadłużenia w związku z wydatkami inwestycyjnymi. Agencja zwraca uwagę na obowiązkowe wydatki miasta, m.in. w obszarze oświaty, które ograniczają możliwość finansowania planowanych inwestycji bez zwiększania zadłużenia, w tym wkładów własnych do projektów współfinansowanych ze środków unijnych. Analitycy wskazują też na umiarkowany, ale stabilizujący wpływ ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, obowiązującej od 2025 r., na planowanie budżetu.

Fitch ocenił Samodzielny Profil Kredytowy Częstochowy na „bbb”, co ma odzwierciedlać połączenie „średniego” profilu ryzyka i profilu finansowego „a”. Pozycjonowanie profilu kredytowego uwzględnia porównanie miasta z grupą jednostek w tej samej kategorii – miast na prawach powiatu.

W raporcie przyjęto założenie umiarkowanego wzrostu dochodów Częstochowy średnio o 2–3% rocznie w latach 2026–2030, przy założeniu dalszego wzrostu PKB kraju. Największym źródłem dochodów miasta pozostają podatki dochodowe od osób fizycznych i prawnych: w 2025 r. stanowiły 43% dochodów ogółem, a prognozowany jest wzrost ich udziału do 48% w 2030 r. Jednocześnie Fitch zaznacza, iż dochody te są umiarkowanie podatne na zmiany wynikające z cyklu gospodarczego.

Budżet Częstochowy funkcjonuje w ramach zasad zbilansowanego budżetu, a obowiązkowe zadania pochłaniają – według danych przywołanych w materiale – 70%–90% wydatków ogółem. Fitch wskazuje, iż prognozowany wzrost dochodów, niższa inflacja oraz stopy procentowe powinny umożliwić miastu przywrócenie pewnej elastyczności wydatków, podobnie jak w większości JST w Polsce.

Agencja przypomina, iż w latach 2022–2024 miasto wykorzystywało elastyczność budżetową do cięcia wydatków w następstwie niższych dochodów z PIT i presji kosztowej. Władze miasta mają kontynuować działania optymalizacyjne, szczególnie w związku z presją wydatkową w oświacie, która w 2025 r. stanowiła 41% wydatków ogółem i w największym stopniu obciąża wydatki bieżące. Wydatki majątkowe pozostają częściowo elastyczne – mogą być etapowane lub przesuwane w czasie – jednak w przypadku projektów współfinansowanych bezzwrotnymi dotacjami elastyczność ta maleje po uzyskaniu finansowania.

W części dotyczącej zadłużenia Fitch wskazuje, iż samorządy w Polsce muszą dostosować obsługę długu do nadwyżki operacyjnej i utrzymywać równomiernie rozłożony harmonogram spłat. Zadłużenie Częstochowy wynosiło 1 mld 36 mln zł na koniec 2025 r., wobec 965 mln zł na koniec 2024 r. Dług jest wyłącznie w polskich złotych, co eliminuje ryzyko walutowe. Harmonogram spłat określono jako równomierny, z ostateczną datą zapadalności w 2045 r. Fitch prognozuje stabilny wskaźnik spłaty zadłużenia na poziomie około 11x w scenariuszu ratingowym do 2030 r.

Agencja ocenia, iż zadłużenie spółek komunalnych stanowi niewielkie ryzyko dla miasta i stopniowo się zmniejsza. Jako wyjątek wskazano Miejski Szpital Zespolony, który wymaga stałego wsparcia z budżetu m.in. ze względu na corocznie generowaną stratę.

W materiale podkreślono, iż rating finansowy jest niezależną oceną wiarygodności finansowej i kredytowej miasta, istotną dla instytucji finansowych, grup kapitałowych i inwestorów. Zwrócono również uwagę, iż regularne poddawanie się ocenie agencji ratingowej oznacza, iż sytuacja finansowa miasta jest monitorowana nie tylko przez instytucje nadzorcze, ale także przez niezależną agencję.

red
źródło/fot: UM w Częstochowie