1 godzina temu
Osiągnęli wiek emerytalny, przez cały czas pracują i decydują się jeszcze nie pobierać świadczenia z ZUS. Część osób odkłada złożenie wniosku, inni występują o zawieszenie już przyznanej emerytury. W zamian mogą skorzystać z PIT-0 dla seniorów, który pozwala zmniejszyć podatek od wynagrodzenia. Dane Ministerstwa Finansów pokazują rosnące zainteresowanie ulgą. Przy wyborze trzeba jednak policzyć zarówno podatek, który zostanie w kieszeni, jak i emeryturę oraz dodatkowe wypłaty, których w tym czasie nie będzie na koncie.
Fot. Dejan Sarec / Shutterstock.W zeznaniach podatkowych przybyło ponad 15 tys. korzystających z ulgi
W opublikowanym przez Ministerstwo Finansów zestawieniu rozliczeń za 2023 rok ulgę dla pracujących seniorów wykazało 142 076 podatników rozliczających dochody według skali podatkowej. W analogicznym zestawieniu za 2024 rok było ich już 157 597. To wzrost o 15 521 osób, czyli około 10,9 proc. Nowszą informację podał „Fakt”, który otrzymał od resortu dane o 178 tys. korzystających z PIT-0 za 2025 rok. Tych liczb nie należy łączyć w jedno porównanie, ponieważ publiczne raporty obejmują wskazaną grupę podatników i przychody wykazane w zeznaniach, a ulga przysługuje również przy innych formach opodatkowania. Osoba uzyskująca wyłącznie przychody zwolnione, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma innego powodu do rozliczenia, nie zawsze musi składać zeznanie.
85 528 zł przychodu ze zwolnieniem. Decydują wiek, praca i świadczenia
Podstawą ulgi jest art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z preferencji mogą korzystać kobiety po ukończeniu 60 lat i mężczyźni po ukończeniu 65 lat. Muszą uzyskiwać przychody objęte zwolnieniem i podlegać z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym. Ulga obejmuje między innymi etat, określone umowy zlecenia zawarte z firmą i działalność gospodarczą. Umowa o dzieło nie jest objęta tym zwolnieniem, choćby gdy wykonawca osiągnął wiek emerytalny i nie otrzymuje świadczenia.
Warunkiem jest nieotrzymywanie, mimo nabycia uprawnienia, świadczeń wymienionych w ustawie. Chodzi między innymi o emeryturę lub rentę rodzinną z ZUS, KRUS albo systemów mundurowych oraz wskazane ustawowo uposażenia i świadczenia. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, iż osoba, która jeszcze nie pobiera emerytury, nie musi najpierw występować o jej przyznanie, żeby zastosować PIT-0. Z kolei ZUS wskazuje możliwość zawieszenia świadczenia na wniosek osoby, która już je otrzymuje. To czasowa decyzja dotycząca wypłaty, a nie trwałe zrzeczenie się prawa do emerytury.
Roczny limit zwolnienia wynosi 85 528 zł przychodu. Przy rozliczeniu według skali pozostaje kwota wolna 30 000 zł dochodu, stąd często podawana suma 115 528 zł. Zwolnienie dotyczy przychodu, a kwota wolna dochodu podlegającego opodatkowaniu. Na etacie uwzględnia się też koszty uzyskania przychodów i odpowiednie składki społeczne. PIT-0 nie usuwa składek społecznych ani zdrowotnej, więc pensja brutto przez cały czas będzie wyższa od wypłaty na konto.
Przy pensji 8000 zł brutto oszczędność to około 5981 zł rocznie
Policzyliśmy roczny podatek dla osoby zatrudnionej na jednym etacie, z niezmienną pensją przez 12 miesięcy, standardowymi kosztami uzyskania przychodów 3000 zł rocznie i składkami społecznymi pracownika 13,71 proc. Założyliśmy rozliczenie indywidualne według skali, bez innych dochodów, dodatkowych ulg i wpłat do PPK oraz spełnianie warunków PIT-0 przez cały rok. W wariancie z ulgą odliczeniu podlegają tylko składki społeczne przypadające na opodatkowaną część wynagrodzenia. To porównanie podatku od samej pensji, pozwalające wyodrębnić korzyść ze zwolnienia. Pełny bilans z emeryturą wymaga osobnego obliczenia.
| 5000 zł | 60 000 zł | 2253 zł | 0 zł | 2253 zł |
| 6000 zł | 72 000 zł | 3495 zł | 0 zł | 3495 zł |
| 8000 zł | 96 000 zł | 5981 zł | 0 zł | 5981 zł |
| 10 000 zł | 120 000 zł | 8466 zł | 0 zł | 8466 zł |
| 12 000 zł | 144 000 zł | 11 203 zł | 2095 zł | 9108 zł |
Kwoty przedstawiają roczny PIT zaokrąglony do pełnych złotych, nie sumę 12 jednakowych zaliczek. Przy pensji 8000 zł brutto przychód przekracza limit zwolnienia, ale pozostały dochód mieści się w kwocie wolnej. Tak samo jest przy 10 000 zł brutto w tym przykładzie. Przy 12 000 zł pojawia się podatek, choć przez cały czas niższy niż bez ulgi. Premia, dodatkowe zatrudnienie lub inne dochody na skali mogą zmienić wynik i wykorzystanie kwoty wolnej.
Trzynastka i pełna czternastka w 2026 roku to razem 3956,98 zł brutto
W 2026 roku trzynasta emerytura wynosi 1978,49 zł brutto, a pełna czternastka ma taką samą wysokość. Druga z tych wypłat przysługuje w pełnej kwocie przy podstawowym świadczeniu do 2900 zł brutto, powyżej działa pomniejszenie złotówka za złotówkę. Trzynastki nie otrzymują osoby z zawieszonym prawem do wypłaty świadczenia na 31 marca. W przypadku tegorocznej czternastki dla emerytów i rencistów znaczenie miał stan na 31 sierpnia, przed wrześniowym miesiącem wypłaty. Odroczenie obejmujące te terminy może więc oznaczać również brak dodatkowych świadczeń, ale samo skorzystanie z PIT-0 w części roku nie przesądza o utracie obu wypłat.
Niższy podatek nie musi oznaczać więcej pieniędzy w całym roku
Porównanie ulgi wyłącznie z trzynastką i czternastką pomija regularne świadczenie. Przy emeryturze 3000 zł brutto miesięcznie 12 wypłat daje 36 000 zł brutto, do czego dochodzi trzynastka i pomniejszona czternastka. Osoba, która chce pracować także po osiągnięciu wieku emerytalnego, powinna zestawić pensję z PIT-0 z wariantem łączenia pracy i emerytury. W drugim wariancie dochody z etatu i świadczeń sumują się w rocznym rozliczeniu według skali. Kwota wolna przysługuje łącznie, dlatego nie można obliczać podatku od obu źródeł tak, jakby każde miało osobne 30 000 zł zwolnienia.
Model obejmuje pensję 6000 zł brutto i emeryturę 3000 zł brutto miesięcznie przez pełne 12 miesięcy. Dodatkowe świadczenia obliczyliśmy według zasad z 2026 roku, zakładając spełnienie warunków ich otrzymania. To ilustracja przy stałych kwotach, bez odtwarzania marcowej waloryzacji. Założenia dla etatu są takie jak w pierwszej tabeli, a składka zdrowotna wynosi 9 proc. pensji po składkach społecznych oraz 9 proc. świadczeń emerytalnych. Bilans obejmuje analizowany rok, bez przyszłego wzrostu emerytury.
| Pensja brutto za 12 miesięcy | 72 000 zł | 72 000 zł |
| Emerytury brutto za 12 miesięcy | 0 zł | 36 000 zł |
| Trzynastka brutto | 0 zł | 1978,49 zł |
| Czternastka brutto | 0 zł | 1878,49 zł |
| Składki społeczne i zdrowotne łącznie | 15 462,84 zł | 19 049,96 zł |
| Roczny PIT od wszystkich uwzględnionych dochodów | 0 zł | 8278 zł |
| Roczna suma netto po zaokrągleniu | 56 537 zł | 84 529 zł |
W tym przykładzie pobieranie emerytury daje około 27 992 zł więcej netto w analizowanym roku. Korzystający z PIT-0 oszczędza na podatku, ale rezygnuje z większej sumy wypłat. Wynik zależy od pensji, emerytury, okresu odroczenia i sposobu rozliczenia. To porównanie bieżących pieniędzy, bez oceny długoterminowej opłacalności decyzji. Kilka tysięcy złotych oszczędności podatkowej nie wystarcza więc do stwierdzenia, iż odroczenie zwiększy domowy budżet w tym samym roku.
Dłuższa praca może zwiększyć przyszłą emeryturę
Późniejsze pierwsze przejście na emeryturę może dać korzyść w kolejnych latach. ZUS dzieli zgromadzony i zwaloryzowany kapitał przez średnie dalsze trwanie życia. Dodatkowa praca oznacza nowe składki, a termin ustalenia świadczenia wpływa na wynik obliczenia. Podwyżka zależy od indywidualnego konta, wynagrodzenia, waloryzacji i adekwatnych tablic. Zawieszenie przyznanej emerytury jest inną sytuacją niż odroczenie pierwszego wniosku, a dalsza praca może zwiększać świadczenie także u osoby, która już je pobiera. Przed wyborem potrzebne jest porównanie wariantów w ZUS.
Oświadczenie do pracodawcy nie zastępuje decyzji o wypłacie z ZUS
Do własnego wyliczenia potrzebne są roczne wynagrodzenie, kwota emerytury, okres jej niepobierania i inne dochody. ZUS może pomóc oszacować świadczenie przy różnych terminach przejścia na emeryturę. Kadry lub osoba przygotowująca rozliczenie mogą obliczyć korzyść podatkową z uwzględnieniem premii i kosztów. Osoba pobierająca emeryturę powinna ustalić skuteczny termin zawieszenia wypłaty przed zadeklarowaniem pracodawcy prawa do ulgi. Sam formularz podatkowy nie zatrzymuje przelewów z ZUS.
Pracodawca może stosować ulgę po otrzymaniu oświadczenia, również w części G formularza PIT-2. Uprawniona osoba może także wykazać zwolnione przychody w zeznaniu rocznym i odzyskać nadpłacony podatek. Rozpoczęcie pobierania emerytury wymaga sprawdzenia dat wypłat i aktualizacji oświadczenia. PIT-0 w części roku nie oznacza automatycznie rezygnacji z wszystkich świadczeń za cały rok. Limit 85 528 zł jest wspólny z ulgą na powrót i dla rodzin 4+, więc tych kwot nie można sumować. Wyboru dokonuje się na podstawie całego bilansu, obejmującego też przyszłą emeryturę.
