Bydgoski USC będzie wykonywał transkrypcję małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą

Zgodnie z wyrokiem sądu, bydgoski Urząd Stanu Cywilnego będzie wykonywał transkrypcję aktów małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą.

O stosunek bydgoskiego ratusza do orzecznictwa dotyczącego praw obywateli Unii Europejskiej, w szczególności w zakresie obowiązku transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa par jednopłciowych, zapytał bydgoski okręg Partii Razem. Powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 25 listopada 2025 roku, który „w sposób jednoznaczny” nakłada na polskie organy administracji obowiązek rejestracji takich aktów w krajowym systemie stanu cywilnego, przedstawiciele ugrupowania chcieli dowiedzieć się od prezydenta Rafała Bruskiego, czy bydgoski Urząd Stanu Cywilnego zamierza dokonywać transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa par jednopłciowych.

– Pragniemy podkreślić, iż zgodnie z ugruntowaną zasadą pierwszeństwa (prymatu) prawa Unii Europejskiej nad prawem krajowym, wyroki TSUE mają charakter wiążący dla wszystkich organów państwa członkowskiego, w tym dla organów administracji samorządowej. Niedopuszczalne jest powoływanie się na przepisy krajowe lub klauzulę porządku publicznego w celu odmowy realizacji praw wynikających bezpośrednio z traktatów oraz swobody przemieszczania się obywateli UE. Powyższa argumentacja oraz prymat prawa unijnego zostały w pełni potwierdzone w niedawnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z marca 2026 – podkreślili członkowie Razem.

W uzasadnieniu NSA wskazał wprost: „Obowiązek transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci nie jest kwestią uznania administracyjnego, ale wynika wprost z konieczności zapewnienia skuteczności prawu unijnemu. Organy państwa polskiego nie mogą ignorować skutków prawnych legalnie zawartych związków na terenie innych państw członkowskich, gdyż prowadziłoby to do niedopuszczalnej dyskryminacji i naruszenia swobody przepływu osób”.

Prezydent Rafał Bruski podkreśla w odpowiedzi do Razem, iż kierownik Urzędu Stanu Cywilnego wykonuje zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, a nadzór nad jego działalnością sprawowany jest przez adekwatnego miejscowo wojewodę. – Ponadto, jako organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą legalizmu, ma obowiązek działać na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, przestrzegać źródeł prawa i stać na straży zasad rejestracji stanu cywilnego, spójności i referencyjności rejestru stanu cywilnego w Polsce – zaznacza Bruski.

– Działając w oparciu o zasadę praworządności, niniejszym informuję, iż w prowadzonej działalności stosować się będzie do aktualnej linii orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności, dotyczy to respektowania wyroków dotyczących transkrypcji aktów małżeństwa osób tej samej płci zawartych za granicą w kontekście unijnego prawa do swobodnego przemieszczania się oraz prawa do prywatności i życia rodzinnego – czytamy w odpowiedzi prezydenta. Warto dodać, iż transkrypcji zawarcia małżeństwa jednopłciowego dokonano w Warszawie czy Wrocławiu.

Bruski zapewnia, iż w sprawach wymagających wydawania zaświadczeń lub odpisów o nowej treści, wynikającej z wyżej wymienionego orzecznictwa, urząd czeka na wejście w życie rozporządzenia Ministra Cyfryzacji w sprawie wzorów dokumentów z zakresu rejestracji stanu cywilnego, które dostosuje formularze do aktualnego stanu prawnego (projekt z dnia 13 maja).

Nie tracimy ani chwili. Podpisałem dziś nowy projekt rozporządzenia zmieniającego wzory aktu małżeństwa. To rozwiązanie systemowe, zapewniające godność i równość dla każdej pary.

Transkrypcja małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą będzie możliwa w każdym Urzędzie Stanu… pic.twitter.com/y0884U4gRJ

— Krzysztof Gawkowski (@KGawkowski) May 13, 2026

W komunikacie o pierwszej transkrypcji warszawski magistrat zaznaczył jednak, iż jest ona czynnością materialno-techniczną, polegającą na wiernym przepisaniu zagranicznego aktu stanu cywilnego. – Nie przesądza ona o skutkach prawnych małżeństwa na terenie Polski. NSA w wyroku z 30 marca 2026 r. wskazał, iż określenie tych skutków wymaga działań ustawodawczych lub odrębnych rozstrzygnięć sądowych – poinformowały władze stolicy. Dopiero ustawowe określenie statusu i praw par jednopłciowych – na przukład poprzez ustawę o statusie osoby najbliższej – pozwoli na pełne uregulowanie ich sytuacji w obszarach takich jak prawo rodzinne, podatkowe, administracyjne czy ubezpieczeniowe.