11 godzin temu
Na sierpniowej sesji Rady Miasta Bochnia radni wysłuchali informacji burmistrza o funkcjonowaniu, rozwoju i wynikach finansowych trzech spółek miejskich: MPWiK, MPEC oraz BZUK. Obraz, jaki wyłonił się z prezentacji i późniejszej dyskusji, był mocno kontrastowy – MPWiK i MPEC zakończyły 2025 rok zyskiem i planami dalszych inwestycji, podczas gdy BZUK po pierwszym półroczu 2026 roku wykazywał stratę i ubiegał się o dokapitalizowanie kwotą 6 mln zł.
Radni otrzymali przed sesją materiały opracowane przez pracowników poszczególnych spółek, przedstawiające ich sytuację finansową, bieżącą działalność oraz plany na kolejne lata. Poniżej przedstawiamy najważniejsze wnioski z tych dokumentów oraz przebieg dyskusji, jaka wywiązała się wokół nich na sesji. Jak już informowaliśmy, tego samego dnia, a potem jeszcze raz tydzień później, radni odrzucili wniosek o dodatkowe pieniądze dla BZUK-u.
MPWiK: bezpieczeństwo wody na pierwszym miejscu
Z materiałów przekazanych radnym wynika, iż MPWiK za priorytet uznaje bezpieczeństwo dostaw wody oraz ochronę infrastruktury krytycznej. Dokumenty zawierają informacje o prowadzonych procedurach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych, planowanej modernizacji oczyszczalni ścieków, a także dane finansowe i eksploatacyjne za 2025 rok, w tym dotyczące strat wody w sieci.
Prezes MPWiK Michał Turlej przedstawił radnym najważniejsze kierunki działania spółki, podkreślając znaczenie jej infrastruktury dla bezpieczeństwa mieszkańców. Jak mówił, priorytetem jest zabezpieczenie obiektów – stacji uzdatniania wody, hydroforni, zbiorników i oczyszczalni ścieków – oraz planowana modernizacja oczyszczalni ścieków, na którą spółka złożyła wniosek do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Prezes zwrócił uwagę na lipcowe upały, podczas których okoliczne gminy mierzyły się z brakami wody, a Bochnia – nie. – Do sąsiednich gmin to nie była kwestia 20-30-40%, tylko choćby 400% większej sprzedaży w tych okresach – mówił Michał Turlej, zapowiadając rozbudowę ujęcia wody na Rabie i podwojenie wydajności stacji uzdatniania na wypadek podobnych sytuacji w przyszłości.
Finansowo spółka zamknęła 2025 rok zyskiem na poziomie 4 mln 362 tys. zł, choć sama działalność podstawowa przyniosła stratę 888 tys. zł, wobec 1 mln 380 tys. zł straty rok wcześniej.
Podczas dyskusji radny Bogdan Kosturkiewicz dopytywał, czy spółka zamierza dochodzić roszczeń w sprawie 30 mln zł nadwyżki wypracowanej w poprzednich latach i wypłaconej ze spółki do budżetu miasta. W odpowiedzi prezes Michał Turlej wyjaśnił, iż spółka nie jest w stanie dochodzić tych środków, gdyż była to decyzja burmistrza jako właściciela. Zapewnił jednak, iż brak tych pieniędzy nie ogranicza możliwości pozyskiwania środków unijnych z NFOŚiGW, a wkład własny do planowanych inwestycji jest bezpieczny.
MPEC stawia na biomasę
Materiały przygotowane przez MPEC pokazują spółkę w dobrej kondycji finansowej – z najlepszym od pięciu lat wynikiem na działalności podstawowej. W 2025 roku zakończono modernizację ponad 5,4 km sieci ciepłowniczej, w dużej mierze sfinansowaną z funduszy unijnych. Spółka przedstawiła również plan rozwoju na najbliższe lata, obejmujący inwestycje w nowe źródła ciepła.
Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej pochwaliło się wynikiem na działalności podstawowej na poziomie 1,4 mln zł, przy zysku netto całej spółki wynoszącym 1,69 mln zł. W 2025 roku zakończono modernizację ponad 5,4 km sieci ciepłowniczej, w 71% sfinansowaną ze środków unijnych.
Przedstawiciele spółki zarysowali strategię na kolejne lata, opartą na budowie dwóch kotłów opalanych biomasą o łącznej mocy 7 MW przy osiedlu Niepodległości. – Zaprojektowane są dwa kotły o łącznej mocy 7 MW, które zapewnią z dużym zapasem ponad 50% produkcji ciepła odnawialnych źródeł energii – mówił jeden z przedstawicieli MPEC, wskazując, iż pozwoli to spółce uzyskać status systemu efektywnego energetycznie, wymagany unijną dyrektywą, oraz rozbudować sieć ciepłowniczą w kierunku ulicy Wojska Polskiego i osiedla Solna Góra.
W dyskusji radni poruszyli temat zbliżającego się systemu ETS2, który od 2028 roku ma objąć emisje związane m.in. z ogrzewaniem budynków paliwami kopalnymi. Oceniano, iż planowane kotły na biomasę mogą ograniczyć wpływ przyszłych regulacji na koszty ogrzewania części mieszkańców. Pojawił się też szerszy wątek klimatyczno-gospodarczy, dotyczący globalnych dysproporcji w emisjach CO2 między Europą a innymi częściami świata.
BZUK na minusie – wniosek o 6 mln zł
Z dokumentów przekazanych radnym wynikało, iż sytuacja finansowa BZUK-u wyraźnie się pogorszyła w porównaniu z rokiem poprzednim, a spółka wiąże to przede wszystkim z utratą kontraktu na odbiór odpadów komunalnych. Do materiałów dołączono również szczegółowy wniosek zarządu o podwyższenie kapitału zakładowego spółki o 6 mln zł, z rozbiciem tej kwoty na konkretny sprzęt i pojazdy, a także prezentację ze zdjęciami pokazującymi stan autobusowego taboru.
Spółka, która poprzedni rok zamknęła symbolicznym zyskiem w wysokości ok. 17,6 tys. zł, po pierwszym półroczu 2026 r. odnotowała stratę w wysokości ok. 845 tys. zł. Jak tłumaczył prezes Łukasz Kołcz, na wynik złożyły się m.in. koszty PSZOK-u (ok. 350 tys. zł), utrata kontraktu na wywóz odpadów (ok. 400 tys. zł) oraz ubytek w części transportowej (ok. 100 tys. zł – prezes zaznaczył, iż ten ubytek ma charakter przejściowy: wynika z faktu, iż transport publiczny jest dotowany, a Urząd Miasta dokonuje corocznego zwrotu tych kosztów do końca lutego następnego roku).
Powodem kłopotów jest przegrany w ubiegłym roku przetarg na odbiór odpadów komunalnych. W trakcie dyskusji pojawiło się porównanie skali utraconego kontraktu do sytuacji MPWiK. Wskazywano, iż dla BZUK-u utrata umowy na odbiór odpadów ma być porównywalnym obciążeniem jak utrata przez przedsiębiorstwo wodociągowe znacznej części odbiorców.
Podczas obrad stwierdzono, iż PSZOK w Bochni jako jeden z niewielu w regionie nie posiada dotąd limitów przyjmowania odpadów wielkogabarytowych czy budowlanych od mieszkańców. Władze miasta zapowiedziały wprowadzenie limitów, co ma ograniczyć przyjmowanie odpadów spoza Bochni i w konsekwencji zmniejszyć koszty ponoszone przez spółkę.
Spółka złożyła do Rady Miasta wniosek o podwyższenie kapitału zakładowego o 6 mln zł, z przeznaczeniem na: dwa ciągniki rolnicze (ok. 760 tys. zł), dwie kosiarki bijakowe (ok. 150 tys. zł), dwie posypywarko-piaskarki (ok. 90 tys. zł) oraz pięć autobusów miejskich (ok. 5 mln zł) – jak wynika z uszczegółowienia wniosku przekazanego radnym.
Propozycja spotkała się z dużą dozą sceptycyzmu już na posiedzeniach komisji stałych. Te same argumenty powtarzano później na sesji. Część radnych mówiła wprost, iż podwyższenie kapitału zakładowego w obecnej sytuacji uważa za niecelowe. Zapowiadano jednocześnie, iż poparcie dla zakupu autobusów – najlepiej elektrycznych lub wodorowych, zamiast taboru spalinowego – będzie uzależnione od uzyskania przez spółkę dofinansowania. Inni radni zwracali uwagę, iż najpierw chcieliby zapoznać się z programem naprawczym spółki. Podobne wnioski – dotyczące „bilansu otwarcia”, programu naprawczego i strategii rozwoju – zgłaszano wcześniej także na komisji komunalnej.
W dyskusji pojawiły się również głosy bardziej wyrozumiałe wobec nowego prezesa, doceniające przejrzystość obecnej prezentacji na tle wcześniejszych, bardziej optymistycznych zapewnień o kondycji spółki. Z drugiej strony wskazywano na brak twardych danych potrzebnych do podjęcia decyzji. Podkreślano, iż rada powinna pracować na konkretnych liczbach, a nie na samych deklaracjach.
Radni dwukrotnie mówią „nie” pieniądzom dla BZUK-u
Jak już informowaliśmy, zapowiedziany podczas prezentacji spółek spór o pieniądze dla BZUK-u przełożył się na konkretne głosowania – i to dwukrotnie zakończone porażką dla spółki.
Już tego samego dnia, w czwartek 27 sierpnia, radni odrzucili projekt zmian w budżecie miasta, w którym ujęto przekazanie BZUK-owi 6 mln zł – 5 mln zł na zakup autobusów i 1 mln zł na sprzęt komunalny. Ponieważ wszystkie zmiany budżetowe ujęto w jednym projekcie, odrzucenie uchwały oznaczało też nieprzyjęcie pozostałych zapisów, m.in. dotyczących innych inwestycji. Więcej szczegółów, w tym pełne wyniki głosowania, opisaliśmy w tekście „Bochnia. Radni odrzucili zmiany w budżecie. BZUK nie dostanie 6 mln zł”.
Tydzień później, w czwartek 3 września, na sesji nadzwyczajnej radni otrzymali zmodyfikowany projekt – bez spornych 5 mln zł na autobusy, ale wciąż z 1 mln zł na sprzęt dla BZUK-u (m.in. ciągniki i kosiarki). Mimo usunięcia kwestii autobusów, projekt ponownie nie uzyskał wymaganej większości. Sesja miała burzliwy przebieg, z ostrą wymianą zdań między częścią radnych a burmistrz. Pełny przebieg tej sesji, łącznie z wynikami głosowań i przebiegiem sporu, opisaliśmy w tekście „Bochnia. Radni ponownie odrzucili zmiany w budżecie. Nie będzie 1 mln zł dla BZUK-u”.
Co dalej?
Po dwóch nieudanych głosowaniach BZUK na razie nie otrzyma ani pieniędzy na nowe autobusy, ani na sprzęt do zimowego i letniego utrzymania miasta. Władze miasta zapowiadały wcześniej szerszą koncepcję reformy transportu zbiorowego, którą miały przedstawić radnym we wrześniu – to może być kolejna okazja do powrotu do tematu finansowania spółki.
Jasne pozostaje jedno: MPWiK i MPEC zakończyły 2025 rok zyskiem i przedstawiły plany inwestycyjne na kolejne lata, podczas gdy BZUK wchodzi w jesień 2026 roku bez dodatkowych środków. Spółkę czeka konieczność poprawy wyniku finansowego, przygotowania się do kolejnego przetargu na odbiór odpadów oraz przekonania radnych, iż dodatkowe pieniądze realnie poprawią jej kondycję.
