Bilansowanie handlowe KSE: wyzwania i ryzyka dla rynku energii w lutym 2026

W lutym 2026 r. Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) zwracają uwagę na rosnące wyzwania związane z bilansowaniem handlowym Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). Kluczową rolę odgrywają tu Podmioty Odpowiedzialne za Bilansowanie (POB), które odpowiadają finansowo za różnice między zaplanowaną a faktycznie pobraną lub dostarczoną energią przez swoich klientów.

Znaczenie bilansowania dla stabilności systemu

Każdy POB powinien dążyć do zbilansowanej pozycji handlowej – czyli zakontraktowania całości energii, którą jego klienci zużyją lub wyprodukują. Niewłaściwe bilansowanie prowadzi do powstawania dużych niezbilansowań, co zmusza operatora systemu przesyłowego do interwencji w plany pracy jednostek wytwórczych. Takie działania obejmują m.in. polecenia zwiększenia lub zmniejszenia poziomu wytwarzania, a także nierynkowe redysponowanie generacji OZE.

Konsekwencje dużego niezbilansowania

Wysoki poziom niezbilansowania skutkuje okresowo bardzo wysokim wolumenem aktywowanej energii bilansującej, który może przekraczać dostępne rezerwy w Polsce. W takich sytuacjach PSE są zmuszone sięgać po ponadstandardowe, interwencyjne metody poprawy bilansu, co generuje poważne ryzyka dla bezpieczeństwa pracy systemu elektroenergetycznego.

Wpływ na ceny i rynek

W czerwcu 2024 r. wprowadzono reformę rynku bilansującego (RB), która poprawiła zachęty do bilansowania portfeli. Jednak część uczestników przez cały czas pozostaje systematycznie niezbilansowana, co utrudnia planowanie pracy i prowadzenie ruchu systemu. W skrajnych przypadkach niezbilansowanie wyczerpuje rezerwy mocy nie tylko w Polsce, ale także u sąsiadów, dostępne w ramach europejskiej platformy PICASSO. Wtedy aktywowane są najdroższe oferty ze stosu cenowego, a ceny niezbilansowania osiągają poziom choćby dziesiątków tysięcy złotych za MWh, podczas gdy hurtowe ceny energii są znacznie niższe.

Ryzyka dla uczestników rynku

Nieodpowiednie planowanie i bilansowanie portfeli przez POB to ogromne ryzyko finansowe. Kupowanie lub sprzedawanie energii na rynku bilansującym bez uprzedniego zaplanowania przypomina grę o wysoką stawkę – podmiot nie zna ceny rozliczeniowej i może ponieść znaczne straty. Takie działania wpływają również negatywnie na wszystkich uczestników rynku, w tym tych, którzy dbają o równowagę swoich portfeli, prowadząc do dużych wahań cen niezbilansowania.

Dodatkowe materiały i edukacja

PSE udostępniają pełny raport dotyczący bilansowania handlowego KSE za luty 2026, a także polecają podcast „Pod najwyższym napięciem”, w którym Mateusz Stępień, dyrektor Biura Monitorowania Rynku Bilansującego w PSE, wyjaśnia podstawy funkcjonowania rynku bilansującego oraz korzyści z aktywnego udziału w nim. Podcast dostępny jest na Spotify oraz YouTube.

Źródło: Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.