Po raz pierwszy w historii, w weekend Zielonych Świątek (22–25 maja 2026), 76. Dzień Niemców Sudeckich odbył się nie w Niemczech (jak co roku od 1950), ale w czeskim Brnie (Brünn). To historyczne i symboliczne wydarzenie, organizowane przez Ziomkostwo Niemców Sudeckich (Sudetendeutsche Landsmannschaft) w ramach festiwalu pojednania Meeting Brno.
Motto wydarzenia: „Alles Leben ist Begegnung – Život je setkávání” („Całe życie to spotkanie”) w programie wykłady, dyskusje, prezentacje, czytania w dialektach, pokazy filmów, prezentacje książek, występy muzyczne i kulturalne. Wydarzenie ma charakter spotkania pokoleń, celebrowania wspólnego dziedzictwa kulturowego i dialogu czesko-niemieckiego.
Wydarzenie wywołało w Czechach dużą burzę polityczną:
Część społeczeństwa i polityków (m.in. partie ANO, SPD, komuniści oraz Klub českého pohraničí) protestowała, widząc w tym prowokację lub relatywizację powojennych wysiedleń. Odbyły się demonstracje przeciwko zjazdowi (m.in. w kwietniu w Brnie). Krytykowano czeskie MSZ i lokalne władze Brna za poparcie lub brak zdecydowanego sprzeciwu.
Z drugiej strony burmistrz Brna i niektóre partie centroprawicowe (ODS, KDU-ČSL) oraz biskup brneński poparli ideę jako akt dialogu i pojednania.
Niemcy sudeccy (ok. 3 mln osób przed wojną) żyli na terenach Sudetów i Moraw (w tym w Brnie, które miało silną niemiecką społeczność) przez wieki. Po 1945 roku zostali masowo wysiedleni na podstawie dekretów Beneša. Od 1950 roku spotykali się corocznie w Bawarii. Brno jako miejsce wydarzenia ma szczególne znaczenie – właśnie tam doszło do tragicznych wydarzeń „Brneńskiego marszu śmierci” w 1945 roku.
Wydarzenie trwało właśnie w dniach 22–25 maja 2026.
Brno (Brünn) leży w centralnej części Południowych Moraw (Jihomoravský kraj), raczej w głębi Moraw, a nie na granicy i nie było włączone do Sudetenlandu w 1938 roku po układzie monachijskim. Chociaż Brno nie należało do Sudetenlandu, to przed wojną miało bardzo silną społeczność niemiecką (było jednym z ważnych ośrodków kultury niemieckiej na Morawach).
W mieście i okolicach mieszkało sporo Niemców morawskich (niekoniecznie „sudeckich” w ścisłym znaczeniu).
Dlatego Niemcy sudeccy/morawscy mają silny sentyment do Brna, i właśnie dlatego wybrano je na pierwsze w historii spotkanie Dnia Niemców Sudeckich na terenie Czech – jako symboliczne miejsce pojednania.
