37 lat finansowania zielonej Polski
W 2026 roku Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) obchodzi 37-lecie działalności. Od 1989 roku Fundusz przeznaczył 156 mld zł na inwestycje poprawiające jakość powietrza i wód, rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE), efektywność energetyczną oraz ochronę zasobów naturalnych. Dzięki temu zielona transformacja stała się realną zmianą w codziennym życiu milionów Polaków.
W NFOŚiGW skupiamy się na finansowaniu infrastruktury, transformacji energetycznej, ale chcemy, by te inwestycje przekładały się na nowe miejsca pracy i lepszą jakość życia.
– Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW
Od naprawy środowiska do wsparcia transformacji
Początkowo NFOŚiGW koncentrował się na usuwaniu skutków degradacji środowiska. w tej chwili głównym celem Funduszu jest kompleksowa transformacja energetyczna i klimatyczna, obejmująca energetykę, przemysł, transport i sektor komunalny. NFOŚiGW współpracuje z 16 wojewódzkimi funduszami, tworząc system finansowania inwestycji dla samorządów, przedsiębiorstw, instytucji publicznych i gospodarstw domowych.
Profesjonalny partner zielonych inwestycji
Fundusz wykorzystuje środki z opłat środowiskowych, funduszy europejskich i międzynarodowych instrumentów finansowych. Wspiera inwestycje proekologiczne, a łączna wartość wsparcia przekroczyła 156 mld zł. NFOŚiGW jest także kluczowym partnerem instytucji międzynarodowych, zarządzając środkami z programów takich jak Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) – 40 mld zł, Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) – 1,2 mld zł, Krajowy Plan Odbudowy – 30 mld zł oraz Fundusz Modernizacyjny – do 60 mld zł do 2030 roku.
Beneficjentami Funduszu są samorządy, przedsiębiorcy, instytucje publiczne, organizacje społeczne, rolnicy i osoby prywatne. Strategia NFOŚiGW na lata 2025–2028 obejmuje m.in.: transformację energetyczną, poprawę jakości powietrza, gospodarkę o obiegu zamkniętym, ochronę wód i bioróżnorodności, adaptację do zmian klimatu, innowacyjność i edukację ekologiczną.
Efekty działalności NFOŚiGW – wybrane liczby
- Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych o 29 mln ton i pyłów o 283 tys. ton rocznie
- 6 TWh energii z OZE rocznie
- 15 TWh oszczędności energii rocznie
- Ponad 700 tys. mikroinstalacji fotowoltaicznych
- Ponad 550 tys. budynków poddanych termomodernizacji
- Ponad 35 tys. pojazdów elektrycznych zakupionych
- 1600 oczyszczalni ścieków zbudowanych i zmodernizowanych
- 89 tys. km sieci kanalizacyjnej wybudowanej
Rekordowy budżet na 2026 rok
Rok 2026 jest absolutnie rekordowy, jeżeli chodzi o budżet Narodowego Funduszu. Mamy do dyspozycji 37 mld zł. Oczywiście są to środki pochodzące m.in. z Funduszu Modernizacyjnego, czyli z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, ale również z KPO. Korzystamy także z innych źródeł finansowania. W ostatniej transzy Funduszu Modernizacyjnego uzyskaliśmy zgodę na naprawdę duży budżet – ponad 5 mld zł – na nowe programy.
– Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW
Około 85% środków zostanie przeznaczone na transformację energetyczną oraz poprawę jakości powietrza. Inwestycje obejmują OZE, sieci energetyczne, ciepłownictwo, transport zeroemisyjny i gospodarkę o obiegu zamkniętym.
Nowe programy wsparcia: OZE, magazyny energii, elektromobilność
Jednym z priorytetów na 2026 rok jest rozwój magazynowania energii elektrycznej i ciepła. Program wsparcia przydomowych magazynów energii dla prosumentów (budżet 1 mld zł) oraz program dla magazynów ciepła w systemach ciepłowniczych (również 1 mld zł) mają zwiększyć niezależność energetyczną i bezpieczeństwo zasilania.
Ważne miejsce zajmuje także wsparcie dla biogazu i biometanu – na ten cel przeznaczono 1,8 mld zł.
NFOŚiGW wspiera też rozwój elektromobilności, m.in. poprzez zaangażowanie w projekt „Polski Hub Elektromobilności” realizowany przez ElectroMobility Poland – inwestycja o wartości ok. 4,5 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy.
Fundusze Norweskie i wsparcie doradcze
Nowa perspektywa Funduszy Norweskich (2021–2028) zapewnia budżet ponad 188 mln euro na działania takie jak zielona transformacja miast, adaptacja do zmian klimatu, rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym, magazynowanie energii z OZE, rozwój geotermii, projekty CCUS oraz inicjatywy społeczności energetycznych.
Oprócz finansowania NFOŚiGW rozwija także kompetencje doradcze. W latach 2026–2029 pilotaż programu ELENA wesprze przygotowanie modernizacji budynków użyteczności publicznej i przedsięwzięć w sektorze ciepłowniczym.
Centrum kompetencji, które powstanie w ramach projektu ELENA jest odpowiedzią na potrzeby rynkowe w zakresie doradztwa inwestycyjnego wspierającego proces transformacji energetycznej Polski. Realizacja programu ELENA sprawia, iż Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej będzie dysponować unikalną w skali Europy ofertą łączącą zarówno wsparcie merytoryczne, doradcze i finansowe dla przyszłych beneficjentów. Ta ambitna inicjatywa wpisuje się w strategię działania Funduszu na lata 2025-2028, w której wskazaliśmy między innymi na rozwój doradztwa oraz tworzenie w Funduszu centrum kompetencji, jak również stosowania nowoczesnych instrumentów finansowych.
– Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW
NFOŚiGW – najważniejszy architekt transformacji energetycznej
Po 37 latach działalności NFOŚiGW pozostaje liderem finansowania zielonych inwestycji i jednym z głównych architektów transformacji energetycznej w Polsce. Rekordowy budżet, nowe programy oraz rozwój kompetencji doradczych mają przyczynić się do dalszego wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego, innowacyjności i jakości życia.
Zobacz również:
- Forum Energetyki Obywatelskiej 2026: NFOŚiGW zapowiada program wsparcia dla społeczności energetycznych
- NFOŚiGW: Nowe możliwości wsparcia dla samorządów w transformacji energetycznej
- Nowoczesna instalacja termicznego przekształcania odpadów w Suwałkach – inwestycja wsparta przez NFOŚiGW
- NFOŚiGW wznawia nabór na dofinansowanie przydomowych magazynów energii – budżet 105 mln zł
- Nowoczesna elektrociepłownia na paliwa alternatywne i biomasę w Ostrowie Wielkopolskim – kluczowa inwestycja NFOŚiGW
Źródło: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
