28 miliardów euro dla wschodniej flanki UE. Podlaskie z szansą na nowe środki

W piątek 27 lutego, po powrocie z Brukseli, o szczegółach mechanizmu mówili marszałek województwa Łukasz Prokorym oraz członek zarządu Bogdan Dyjuk.

Jak informowaliśmy, nowy instrument ma uruchomić co najmniej 28 mld euro na wsparcie wschodniej flanki Unii Europejskiej w latach 2026 – 2027. Fundusze mają zostać rozdysponowane w ciągu dwóch lat. Nie przewidziano tzw. kopert krajowych, a o dofinansowanie będzie można ubiegać się w ramach konkursów.

– Środki, o których dziś mówimy, będą dedykowane nie tylko samorządom i przedsiębiorcom, ale także naszym podlaskim uczelniom – podkreślił marszałek Łukasz Prokorym. – To bardzo duża kwota dodatkowych pieniędzy dla regionów wschodnich Unii Europejskiej, która zostanie przeznaczona na najważniejsze potrzeby: wsparcie przedsiębiorstw, rozwój i transformację branż, rolnictwo – niezwykle ważne w naszym regionie – oraz odnawialne źródła energii.

Marszałek zaznaczył, iż realizowane są prace nad szczegółowymi zasadami finansowania. Instrument będzie oparty na pożyczkach, jednak samorząd województwa zabiega o to, aby miały one charakter wysoko umarzalny. Równolegle prowadzone są rozmowy z Komisją Europejską w sprawie zmian w przepisach dotyczących pomocy publicznej – m.in. podniesienia limitów pomocy de minimis oraz większej elastyczności dla przedsiębiorców korzystających z różnych form wsparcia.

Bogdan Dyjuk podkreślił, iż uruchomienie EastInvest to efekt wielomiesięcznych działań regionów przygranicznych UE. Przypomniał, iż w styczniu ubiegłego roku, reprezentując Województwo Podlaskie, uczestniczył w spotkaniu przedstawicieli kilkudziesięciu regionów z państw takich jak Finlandia, Słowacja czy Rumunia.

– W rozmowach brali udział także przedstawiciele Francji, Hiszpanii i Włoch – regionów, dla których problematyka stref przygranicznych nie była wcześniej tak wyraźna. To spotkanie zapoczątkowało proces, którego efektem jest dzisiejszy instrument EastInvest – podkreślił.

Jak zaznaczył, nowy mechanizm to nie tylko konkretne wsparcie finansowe, ale także wyraźny sygnał polityczny.

– Komisja Europejska pokazała, iż potrafi reagować na realne potrzeby regionów i iż bezpieczeństwo Unii zaczyna się właśnie tutaj – na jej wschodniej granicy. Dla Województwa Podlaskiego to ogromna szansa rozwojowa – dodał Bogdan Dyjuk.

W piątkowej konferencji uczestniczyła również dyrektor Departamentu Zarządzania Funduszami i Programami UMWP Karolina Perkowska.

EastInvest to nowy instrument finansowy UE skierowany wyłącznie do wschodnich regionów przygranicznych państw członkowskich graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Jego celem jest mobilizacja finansowania – przede wszystkim w formie pożyczek i gwarancji – na projekty infrastrukturalne, gospodarcze i społeczne, stanowiące odpowiedź na skutki wojny w Ukrainie oraz napięcia geopolityczne.

Wsparcie ma przeciwdziałać m.in. spadkowi inwestycji, osłabieniu lokalnych gospodarek czy procesom depopulacyjnym. Instrument obejmuje regiony w państwach takich jak: Finlandia, Estonia, Łotwa, Litwa, Polska, Słowacja, Węgry, Rumunia i Bułgaria.

Aneta Kursa
red.: Julia Szypulska
fot.: Mateusz Duchnowski

źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego