Zużycie wody może stanowić podstawę ustalenia liczby mieszkańców lokalu

Opis okoliczności faktycznych

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta jako organu I instancji w sprawie określenia skarżącym opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres 1.3.2024 r. – 31.8.2024 r. Organy uznały, iż w tym okresie, wbrew złożonej deklaracji, na nieruchomości przy ul. (…) w (…) zamieszkiwały 4 osoby, zamiast zadeklarowanej 1 osoby. Tym samym wysokość opłaty powinna odpowiadać opłacie należnej za 4 osoby, a nie za 1 osobę wskazaną w deklaracji. Wskazują na to dokumenty zgromadzone w trakcie przeprowadzonego postępowania, w tym zwłaszcza informacje (…) sp. z o.o. dotyczące zużycia wody.

Stanowisko WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował stanowisko organów i oddalił skargę E. i K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

WSA stwierdził, iż informacje dotyczące zużycia wody zostały wykorzystane zgodnie z dyspozycją art. 6o ust. 1 CzystGmU, jako dowód pozwalający na ustalenie ilości osób zamieszkujących lokal oraz dokonanie uzasadnionych szacunków. Analiza zużycia wody pozwoliła organowi ustalić liczbę osób zamieszkujących lokal. Z danych przekazanych organowi dotyczących zużycia wody pod wskazanym adresem wynika, iż zużycie to od marca 2024 r. nie spadło. Organ zweryfikował też twierdzenie skarżących dotyczące wyprowadzki podatnika wraz z dwójką dzieci pod inny adres.

Stanowisko skarżących

Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6o ust. 1 i 6 w zw. z art. 6j ust. 1 pkt 1 CzystGmU, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż „danymi adekwatnymi dla wybranej metody” w postaci metody ustalania liczby mieszkańców mogą być w realiach przedmiotowej sprawy wyłącznie wskaźniki pośrednie takie jak zużycie wody bądź statystyki GUS, podczas gdy nie wykazano ich obiektywnej i miarodajnej korelacji z rzeczywistą liczbą osób faktycznie zamieszkujących daną nieruchomość, a w konsekwencji uznano, iż organ był uprawniony do określenia opłaty wyłącznie w oparciu o dane konsumpcyjne, z całkowitym pominięciem istotnych okoliczności zakłócających ten wskaźnik, takich jak stałe korzystanie z jacuzzi czy prowadzenie działalności gospodarczej pod tym adresem.

Stanowisko NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

W pierwszej kolejności wskazał, iż zgodnie z art. 6j ust. 1 pkt 1 CzystGmU, w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1 (tj. nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Jest to jedna z przewidzianych przez ustawodawcę metod wyliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Inne oparte są na ilości zużytej wody z danej nieruchomości (art. 6j ust. 1 pkt 2 CzystGmU) oraz powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego (art. 6j ust. 1 pkt 3 CzystGmU). Wybór metody obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pozostawiony został radzie gminy, która na podstawie art. 6j ust. 2 CzystGmU może też ustalić jedną stawkę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. Rada Miasta (…) uchwałą nr (…) z 25.1.2024 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, ustaliła stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w wysokości 35,00 zł miesięcznie od jednego mieszkańca (§ 1 ust. 1 uchwały).

W tej sprawie nie ma wątpliwości, iż zgodnie z art. 6j ust. 1 pkt 1 CzystGmU oraz § 1 cyt. uchwały, skarżącym została wyliczona należna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 CzystGmU. Sporne stało się natomiast to, czy przy ustalaniu liczby mieszkańców tej nieruchomości, organy mogły oprzeć się na danych dotyczących zużycia wody.

W tym zakresie należy wskazać, iż zgodnie z art. 6o ust. 1 CzystGmU, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane adekwatne dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku – uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Jak zauważył sąd pierwszej instancji, na tle tej regulacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż organ może ustalić liczbę mieszkańców lokalu na podstawie danych dotyczących przeciętnego zużycia wody, w tym danych statystycznych GUS. Taki sposób ustalenia danych należy uznać za wiarygodny i rzetelny. Określenie ilości zużywanej wody statystycznie przez jednego mieszkańca gminy prowadzi do ustalenia liczby mieszkańców, którzy zamieszkiwali w danym lokalu.

Niemniej w tej sprawie trzeba zwrócić uwagę na treść art. 6o ust. 1a CzystGmU, który obowiązuje od 23.9.2021 r. W przepisie tym ustawodawca wprost wskazał, iż wójt, burmistrz lub prezydent miasta w celu weryfikacji złożonych deklaracji może wykorzystać informacje i dane znajdujące się w jego posiadaniu oraz posiadaniu gminnych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych. W świetle tej regulacji nie ma wątpliwości, iż organ ma prawo zweryfikować zadeklarowaną liczbę mieszkańców w danym lokalu na podstawie danych dotyczących zużycia wody.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła do organu deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości z datą obowiązywania od 1.3.2024 r. na jedną osobę. Złożenie tej deklaracji miało związek z twierdzeniem strony, iż trzy osoby wyprowadziły się z nieruchomości przy ul. (…) do nieruchomości przy ul. (…). Jednak na podstawie informacji uzyskanych ze spółki wodno-kanalizacyjnej organy ustaliły, iż zużycie wody dla nieruchomości mieszczącej się przy ul. (…) w pierwszym półroczu 2024 r. przez cały ten okres utrzymywało się na podobnym poziomie. Tymczasem na nieruchomości przy ul. (…), gdzie od marca 2024 r. rzekomo miały zamieszkiwać 3 osoby zużyto w tym samym okresie jedynie 1 m³ wody. Ustalenia te podważają wiarygodność złożonej deklaracji i uzasadniają twierdzenie organów, iż w spornym okresie, wbrew tej deklaracji, nieruchomość przy ul. (…) była faktycznie zamieszkiwana przez 4 osoby. Nie przekonuje argumentacja strony skarżącej, iż na wielkość zużycia wody na nieruchomości przy ul. (…) miały wpływ regularne korzystanie z jacuzzi oraz prowadzenie pod tym adresem działalności gospodarczej. Zakładając stałość tych czynników, trudno jednocześnie przyjąć, iż wyprowadzka trzech osób nie miałaby wpływu na zużycie wody pod tym adresem, a jak już wspomniano zużycie to utrzymywało się na podobnym poziomie.

Z tych przyczyn nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego. W tej sprawie nie budzi wątpliwości prawidłowość dokonanych przez organy ustaleń faktycznych, jak i zastosowanie adekwatnych przepisów prawa materialnego.

Komentarz