1 godzina temu
We wrześniu na kontach milionów emerytów i rencistów pojawi się dodatkowy przelew z ZUS. Pełna tegoroczna czternasta emerytura wynosi 1978,49 zł brutto, a pierwsze wypłaty ruszą 1 września. Nie wszyscy dostaną jednak pełną kwotę – decydująca będzie wysokość podstawowej emerytury albo renty.
Senior patrzący w ekran komputera. | Fot. Shutterstock.ZUS zacznie wypłacać czternastki 1 września
Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdził 17 sierpnia, iż wypłaty czternastej emerytury w 2026 roku rozpoczną się we wrześniu. Senior nie musi składać wniosku, wypełniać formularza ani zgłaszać się do placówki. ZUS przyzna świadczenie automatycznie i przekaże je razem z emeryturą albo rentą.
Podstawowe terminy wypłat przypadają na 1, 6, 10, 15, 20 i 25 września. Osoby pobierające świadczenia i zasiłki przedemerytalne otrzymają czternastkę 1 października. o ile standardowy termin wypłaty emerytury przypada na dzień wolny od pracy, ZUS stosuje zasadę przekazywania świadczenia wcześniej.
Wrzesień został wskazany jako miesiąc wypłaty w rozporządzeniu Rady Ministrów z 10 sierpnia 2026 roku w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 roku, opublikowanym w Dzienniku Ustaw pod poz. 1092.
Pełna czternasta emerytura to 1978,49 zł brutto
Kwota czternastki jest powiązana z wysokością najniższej emerytury obowiązującej po marcowej waloryzacji. Od 1 marca 2026 roku minimalna emerytura wynosi 1978,49 zł brutto i dokładnie tyle wynosi również pełne dodatkowe świadczenie.
Nie oznacza to jednak, iż każdy emeryt dostanie dodatkowo 1978,49 zł. Pełna kwota przysługuje osobom, których podstawowa emerytura albo renta nie przekracza 2900 zł brutto miesięcznie.
Przy wyższych świadczeniach zaczyna działać zasada „złotówka za złotówkę”. Każda złotówka przekroczenia progu 2900 zł zmniejsza czternastkę o złotówkę.
Przykład podany przez ZUS jest bardzo prosty: osoba otrzymująca 3500 zł brutto emerytury przekracza próg o 600 zł. Jej czternasta emerytura zostanie więc obniżona z 1978,49 zł do 1378,49 zł brutto.
Przy świadczeniu powyżej 4828,49 zł czternastki nie będzie
Ustawa przewiduje również minimalną kwotę wypłaty. o ile po zastosowaniu zasady „złotówka za złotówkę” czternasta emerytura byłaby niższa niż 50 zł brutto, ZUS jej nie wypłaci.
W praktyce oznacza to, iż dodatkowego świadczenia nie otrzyma osoba, której emerytura albo renta przekracza 4828,49 zł brutto. Na granicy tego progu różnica jest już bardzo duża: senior ze świadczeniem poniżej 2900 zł może dostać pełne 1978,49 zł, podczas gdy przy świadczeniu przekraczającym 4828,49 zł wypłata wyniesie zero.
Czternastki nie otrzyma także osoba, która na dzień poprzedzający miesiąc wypłaty ma zawieszone prawo do emerytury albo renty. Przy wrześniowych wypłatach istotny jest więc stan uprawnień na 31 sierpnia 2026 roku.
Nie trzeba składać żadnego wniosku
To jedna z najważniejszych różnic między czternastką a wieloma innymi świadczeniami. Nie ma terminu na złożenie dokumentów, formularza do pobrania ani osobnego wniosku w eZUS.
ZUS sam sprawdzi, czy dana osoba ma prawo do świadczenia i w jakiej wysokości należy je wypłacić. Pieniądze trafią tą samą drogą, którą wypłacana jest emerytura lub renta – na rachunek bankowy albo za pośrednictwem poczty.
W praktyce senior, który spełnia warunki, nie musi więc robić nic. Wniosek złożony dodatkowo nie przyspieszy wypłaty ani nie zwiększy jej wysokości.
Od czternastki będzie składka zdrowotna i podatek
Kwota 1978,49 zł jest kwotą brutto. ZUS pobierze od dodatkowego świadczenia składkę na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy na zasadach stosowanych przy wypłacie emerytury lub renty.
Dlatego kwota, która faktycznie pojawi się na rachunku bankowym, może być niższa. Jej wysokość zależy także od sytuacji podatkowej emeryta i sposobu pobierania zaliczek. Zakład zwraca uwagę, iż osoby o rocznych dochodach nieprzekraczających 30 tys. zł mogą w określonych sytuacjach korzystać z wniosku EPD-21 o niepobieranie zaliczek na podatek. Taki wniosek może wpływać również na kwotę netto dodatkowych świadczeń.
Nie należy więc zakładać, iż każda osoba mająca prawo do pełnej czternastki otrzyma identyczną kwotę „na rękę”. Pewna jest kwota brutto i zasady jej zmniejszania.
Komornik nie zabierze czternastej emerytury
Czternasta emerytura jest chroniona przed potrąceniami i egzekucją. ZUS potwierdza, iż z dodatkowego świadczenia nie dokonuje się potrąceń ani egzekucji komorniczych.
To ważne dla seniorów z zadłużeniem. choćby o ile z podstawowej emerytury potrącana jest część pieniędzy na podstawie tytułu wykonawczego, sama czternastka korzysta ze szczególnej ochrony przewidzianej w przepisach.
Dodatkowe świadczenie nie jest również uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczeń uzależnionych od dochodu. ZUS wskazuje wprost, iż wypłata czternastki nie powinna przez sam fakt jej otrzymania pozbawić seniora pomocy zależnej od kryterium dochodowego.
Podstawą jest ustawa z 26 maja 2023 roku
Czternasta emerytura nie jest już jednorazowym programem uruchamianym osobną ustawą każdego roku. Zasady reguluje ustawa z 26 maja 2023 roku o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, opublikowana w Dzienniku Ustaw z 2023 roku pod poz. 1407.
Ustawa na stałe wprowadziła mechanizm wypłaty czternastki, natomiast Rada Ministrów wskazuje w rozporządzeniu miesiąc, w którym świadczenie zostanie wypłacone w konkretnym roku. W 2026 roku wybrano wrzesień.
Wysokość pełnego świadczenia odpowiada co najmniej kwocie najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca danego roku. W 2026 roku, po waloryzacji, jest to właśnie 1978,49 zł brutto.
Czternastka nie tylko dla osób pobierających zwykłą emeryturę
Potoczna nazwa „czternasta emerytura” może być myląca, bo świadczenie trafia nie tylko do osób pobierających klasyczną emeryturę z ZUS. Prawo może przysługiwać także uprawnionym do wielu rodzajów rent i innych długoterminowych świadczeń emerytalno-rentowych wskazanych w ustawie.
Decydujące jest posiadanie prawa do odpowiedniego świadczenia oraz jego wysokość. Nie ma natomiast zasady, zgodnie z którą każdy członek gospodarstwa domowego otrzymuje osobną czternastkę tylko dlatego, iż mieszka z emerytem.
W przypadku zbiegu kilku świadczeń ZUS bierze pod uwagę zasady określone w ustawie. Nie można też otrzymać kilku pełnych czternastek tylko dlatego, iż jedna osoba pobiera świadczenia z więcej niż jednego systemu emerytalnego.
W Warszawie seniorzy stanowią prawie 1/4 mieszkańców
Skala wrześniowych wypłat będzie szczególnie widoczna w dużych miastach. Według Urzędu Statystycznego w Warszawie osoby w wieku 60 lat i więcej stanowiły 24,4 proc. wszystkich mieszkańców stolicy według stanu na 30 czerwca 2025 roku.
Nie oznacza to oczywiście, iż co czwarty warszawiak dostanie czternastkę. Część osób po 60. roku życia przez cały czas pracuje i nie pobiera emerytury, a część emerytów ma świadczenia przekraczające ustawowy limit. Dane pokazują jednak, jak duża grupa mieszkańców stolicy znajduje się w wieku, w którym świadczenia emerytalne są jednym z głównych źródeł dochodu.
Jeszcze wyraźniej skalę widać w danych dla całego województwa. W okresie od kwietnia do czerwca 2025 roku ZUS wypłacał emerytury i renty około 1,071 mln osób na Mazowszu. Był to drugi najwyższy wynik w Polsce po województwie śląskim.
Nie ma w tej chwili oficjalnej, aktualnej statystyki pokazującej, ilu dokładnie mieszkańców samej Warszawy dostanie czternastkę w 2026 roku. Podawanie takiej liczby przed faktycznymi wypłatami byłoby więc zgadywaniem.
Nie wszyscy dostaną pieniądze dokładnie tego samego dnia
Czternastka zostanie dołączona do podstawowego świadczenia, dlatego termin zależy od dnia, w którym dana osoba zwykle otrzymuje emeryturę lub rentę.
ZUS wypłaca świadczenia w terminach 1, 6, 10, 15, 20 i 25 dnia miesiąca. W 2026 roku 6 i 20 września przypadają w niedzielę. ZUS stosuje zasadę, zgodnie z którą gdy termin wypłaty przypada na dzień wolny od pracy, świadczenie przekazywane jest wcześniej. Dlatego część seniorów może zobaczyć dodatkowe pieniądze na koncie jeszcze przed swoim kalendarzowym terminem.
Nie dotyczy to osób pobierających świadczenia przedemerytalne – w ich przypadku ZUS zapowiedział wypłatę czternastki 1 października.
Jak sprawdzić, ile wyniesie czternastka?
- Sprawdź kwotę brutto swojego podstawowego świadczenia. o ile wynosi maksymalnie 2900 zł, przysługuje pełna czternastka w wysokości 1978,49 zł brutto.
- Jeżeli emerytura jest wyższa niż 2900 zł, policz różnicę. O tyle zostanie pomniejszone dodatkowe świadczenie. Przy 3500 zł brutto ZUS podaje przykład czternastki w wysokości 1378,49 zł brutto.
- Sprawdź górny limit. Przy świadczeniu przekraczającym 4828,49 zł brutto czternastka nie zostanie wypłacona, ponieważ jej obliczona wysokość spadłaby poniżej ustawowego minimum 50 zł.
- Nie składaj wniosku o samą czternastkę. ZUS wypłaca ją z urzędu. Pieniądze powinny przyjść razem z emeryturą albo rentą.
- Sprawdź swój standardowy termin wypłaty. Wrześniowe terminy to 1, 6, 10, 15, 20 i 25 września. o ile dzień wypłaty przypada na dzień wolny, ZUS przekazuje świadczenie wcześniej.
Najważniejszy próg w tegorocznej wypłacie to 2900 zł brutto. Do tej wysokości senior otrzymuje pełne 1978,49 zł brutto. Powyżej kwota zaczyna maleć, a po przekroczeniu 4828,49 zł znika całkowicie. Samo świadczenie przyjdzie automatycznie – bez wizyty w ZUS i bez składania dodatkowych dokumentów.
