Zrównoważona turystyka UE stawia na kolej

Rozwój kolei, dekarbonizacja transportu i cyfryzacja systemów biletowych – to najważniejsze elementy unijnej Strategii na rzecz zrównoważonej turystyki. Podczas spotkania w Brukseli przedstawiciele sektora kolejowego podkreślili, iż bez niskoemisyjnej mobilności nie uda się ograniczyć emisji CO2 generowanych przez branżę turystyczną.

Strategia UE: kolej w centrum transformacji turystyki

W Brukseli odbyło się spotkanie wysokiego szczebla poświęcone kierunkom rozwoju unijnej Strategii na rzecz zrównoważonej turystyki. Dialog z interesariuszami zainicjował Apostolos Tzitzikostas, komisarz UE ds. transportu.

W rozmowach uczestniczyli przedstawiciele sektora kolejowego, w tym Alan Beroud – prezes zarządu PKP S.A. i Grupy PKP oraz przewodniczący Wspólnoty Kolei Europejskich i Zarządców Infrastruktury Kolejowej (CER), Tomasz Lachowicz – dyrektor Przedstawicielstwa PKP w Brukseli oraz Alberto Mazzola – dyrektor wykonawczy CER.

Fot. PKP S.A.

Spotkanie stanowiło element szerszego procesu konsultacji i miało na celu wskazanie wyzwań, szans oraz kluczowych działań wspierających rozwój turystyki w UE przy jednoczesnym ograniczaniu emisji CO2.

Transport odpowiada za 75% emisji w turystyce

Przedstawiciele branży kolejowej podkreślili, iż unijna strategia musi odpowiedzieć na trzy zasadnicze wyzwania: dekarbonizację transportu, przeciwdziałanie nadmiernej turystyce (overtourism) oraz ograniczenie fragmentacji danych.

Choć kolej jest najbardziej ekologicznym środkiem transportu zbiorowego, aż 75% emisji generowanych przez sektor turystyki wciąż pochodzi z transportu. Co więcej, 97% emisji CO2 związanych z pobytem hotelowym wynika ze sposobu przyjazdu i wyjazdu gości. To jednoznacznie pokazuje, iż redukcja emisji w turystyce nie będzie możliwa bez zmiany modelu mobilności na bardziej zrównoważony.

CER Chair and @PKP_SA CEO Alan Beroud and CER Executive Director @albertowmazzola will take part today in the Strategic Dialogue convened by @Transport_EU Commissioner @tzitzikostas to prepare the EU Strategy for Sustainable Tourism.

Let’s choose sustainable transport👇 pic.twitter.com/i4qCKM3LIx

— CER🚆 #OnTrackForEurope (@CER_railways) February 25, 2026

W 2025 r. liczba noclegów w hotelach w UE była niemal równo podzielona między gości zagranicznych (49%) i krajowych (51%). jeżeli jednak podróżnych z państw UE traktować jako „krajowych”, proporcja wynosi 81% do 19% gości spoza UE. Dane te wskazują na ogromny potencjał rozwoju niskoemisyjnych podróży wewnątrzeuropejskich.

Kolej jako narzędzie walki z nadmierną turystyką

Jak podkreśla Alan Beroud – prezes zarządu PKP S.A. i Grupy PKP oraz przewodniczący CER, kolej już dziś oferuje rozwiązania sprzyjające bardziej zrównoważonej dystrybucji ruchu turystycznego:

– Kolej już dziś ma dobre, gotowe rozwiązania do redukowania zjawiska nadmiernej turystyki. Są to m.in. siatki połączeń krajowych i międzynarodowych oraz bilety Interrail i Eurail, dzięki którym w wygodny sposób – w zależności od wariantu biletu i preferencji pasażera – można podróżować po jednym kraju, kilku państwach czy prawie całej Europie. W 2023 r. ich sprzedaż przekroczyła milion sztuk, a ponadto koleje w poszczególnych krajach mają też atrakcyjne oferty krajowe i regionalne. To wszystko sprawia, iż koleją warto podróżować także do mniej popularnych, ale pięknych i interesujących miejsc. Dzięki zrównoważeniu turystyki korzyści ekonomiczne, jakie przynosi ta branża, będą lepiej odczuwalne dla gospodarek z całego kontynentu – mówi Alan Beroud, szef PKP i przewodniczący CER.

Rozbudowana siatka połączeń krajowych i międzynarodowych pozwala przekierować ruch turystyczny do mniej obciążonych regionów, wspierając lokalne gospodarki i ograniczając presję na najpopularniejsze destynacje.

Kolej dużych prędkości a redukcja emisji CO2

Podczas spotkania zwrócono uwagę na strategiczne znaczenie budowy europejskiego systemu kolei dużych prędkości. Połączenie głównych stolic UE spójną siecią szybkich tras mogłoby realnie konkurować z lotnictwem na dystansach krótkich i średnich, znacząco ograniczając emisje gazów cieplarnianych.

– Aby pomóc firmom stać się ekologicznymi i cyfrowymi bez utraty globalnej przewagi, UE powinna najpierw zapewnić połączenie wszystkich głównych stolic europejskich dzięki planu generalnego kolei dużych prędkości. To nie tylko uczyni turystykę bardziej zrównoważoną, ale także stworzy namacalne korzyści gospodarcze i miejsca pracy, które pozostaną w Europie, zarówno w sektorze usług, jak i produkcji. Europa potrzebuje również równych szans, aby kolej mogła konkurować z lotnictwem. Konieczne jest zatem także zniesienie pewnych podatków, w tym od energii elektrycznej. Z pewnością sprawi to, iż kolej jako najbardziej ekologiczny wybór będzie również najbardziej przystępna cenowo – dodał przewodniczący CER.

Eksperci wskazują, iż wyrównanie warunków konkurencji między koleją a lotnictwem – w tym kwestie podatkowe – może przyspieszyć transformację sektora transportu w kierunku neutralności klimatycznej.

Cyfryzacja i dane kluczem do efektywnej mobilności

Jednym z głównych wyzwań pozostaje fragmentacja danych dotyczących mobilności turystycznej. Brak kompleksowych informacji utrudnia planowanie efektywnych, niskoemisyjnych usług transportowych.

Sektor kolejowy postuluje rozwój zintegrowanego, cyfrowego systemu sprzedaży biletów, który umożliwi pasażerom równie łatwą rezerwację podróży transgranicznych jak krajowych. Jednocześnie podkreśla się konieczność ochrony europejskiej wartości dodanej – przychody powinny trafiać do operatorów realnie świadczących usługi i utrzymujących infrastrukturę.

Zrównoważona turystyka bez niskoemisyjnej mobilności nie istnieje

Zdaniem decydentów i ekspertów umieszczenie kolei w centrum Strategii UE na rzecz zrównoważonej turystyki to nie tylko kwestia klimatu, ale także bezpieczeństwa gospodarczego i suwerenności Europy.

Rozwój kolei – zwłaszcza dużych prędkości – może znacząco ograniczyć emisje CO2, wesprzeć regionalne gospodarki i zwiększyć odporność sektora turystyki na przyszłe kryzysy. W dobie rosnących ambicji klimatycznych UE kolej staje się fundamentem realnej transformacji w kierunku gospodarki niskoemisyjnej.

Źródło: PKP S.A.

To też może Cię zainteresować

Forum Promocji Turystycznej 2025: AI, marketing i wyzwania branży turystycznej