14 godzin temu
Rita Süssmuth urodziła się 17 lutego 1937 w Wuppertalu. Studiowała romanistykę i historię na uczelniach w Münster, Tybindze i Paryżu. W 1964 obroniła doktorat na Westfalskim Uniwersytecie Wilhelma. Od 1971 profesor pedagogiki w Pädagogische Hochschule Ruhr. Od 1982 do 1985 dyrektor instytutu naukowego „Frau und Gesellschaft” w Hanowerze. Wykładała także na Uniwersytecie w Getyndze.
W 1981 wstąpiła do Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej. Od 1986 do 2001 była przewodniczącą Frauen-Union, chadeckiej organizacji kobiecej. W latach 1987–1998 zasiadała w prezydium CDU.
26 września 1985 została powołana na ministra do spraw młodzieży, rodziny i zdrowia, a od 6 czerwca 1986 również do spraw kobiet w rządzie Helmuta Kohla. Funkcję tę pełniła do 25 listopada 1988, kiedy to została wybrana na przewodniczącą Bundestagu. W skład niższej izby niemieckiego parlamentu wchodziła w latach 1987–2002, a kierowała nią przez 10 lat – do 26 października 1998.
Rita Süssmuth i Złote Mosty za postawę dialogu
Uchodziła za wyjątkową postać w niemieckiej polityce. Przez lata angażowała się intensywnie na rzecz pojednania z Polską.
W 2019 roku wraz z prof. Dorotą Simonides otrzymała Złote Mosty Dialogu, prestiżową nagrodę przyznawaną przez Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej i Samorząd Województwa Opolskiego.
Laudację na jej cześć podczas uroczystości w Teatrze im. Jana Kochanowskiego wygłosiła prof. Aleksandra Trzcielińska-Polus. Powiedziała m.in., iż przez wiele lat Rita Rita Süssmuth była damą niemieckiej polityki i ambasadorką dobrych relacji polsko-niemieckich. Dbała bardzo konsekwentnie by je pielęgnować odbudowywać i pogłębiać i to na wielu polach.
Pani profesor podkreśliła, iż dekada, w czasie której Rita Rita Süssmuth kierowała pracami Bundestagu, to był czas nowego początku w stosunkach Polski i Niemiec, pokojowej rewolucji politycznej i gospodarczej w Polsce, a także obalenia muru berlińskiego i zjednoczenia obu części Niemiec. Przypomniała, iż Złote Mosty są wyrazem uznania wyrażonym przez całą lokalną społeczność.
Była osobą pełną dobroci
– Była osobą niezwykłą, bardzo ciepłą, pełną dobrych chęci, by działać na rzecz polsko-niemieckiej współpracy – wspomina prof. Dorota Simonides. – Ale pamiętam ją także jako niezwykle wnikliwego eksperta. Jej ekspertyzy o Polsce, które nam dostarczała, były znakomite. Często prowadziłyśmy wspólne wykłady. Ja pokazywałam jakieś zagadnienie z polskiego, a ona z niemieckiego punktu widzenia. Tymi tematami były m.in. list biskupów polskich do niemieckich z 1965 roku czy przygotowanie Polski do wejścia do Unii Europejskiej. Spotykałyśmy się często – co najmniej 2-3 razy w roku, współpracując w ramach OBWE. Kiedy Rita Süssmuth była przewodniczącą Bundestagu, Niemcy odwiedził prezydent Lech Wałęsa. Towarzyszyłam mu w tej podróży.
– Otrzymałam wraz z nią nie tylko Złote Mosty Dialogu, ale także międzynarodową Nagrodę Księżnej Jadwigi Śląskiej we Wrocławiu. Jej przyznano Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, ja otrzymałam w tym samym czasie Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec. Oba odznaczenia były wyrazem uznania za wkład w dialog polsko niemiecki – dodaje prof. Simonides.
Ryszard Galla, wieloletni poseł MN współpracował z Ritą Süssmuth zarówno jako parlamentarzysta, jak i prezes Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej.
– Poznałem ją przez pośrednictwo posła Henryka Krolla, który znał ją wcześniej – mówi Ryszard Galla. – To była osoba, która otrzymała Złoty Most Dialogu i naprawdę mosty porozumienia między Polską a Niemcami przez lata budowała. Była postacią nietuzinkową. Wiele razy spotykaliśmy się w ramach kontaktów między polskimi i niemieckimi parlamentarzystami. Była ciepłą kobietą. Osobą uśmiechniętą i myślącą pozytywnie. Głos w stronę Polski płynący przez jej usta z niemieckiego Bundestagu był niezwykle przyjazny.
Nie trzeba się innych bać
Swoim związkom ze Śląskiem Opolskim Rita Süssmuth dała wyraz także poprzez udział w książce „Miałem szczęście w miłości. euforia jednania”. Opowiada tam o sprawach polsko-niemieckich i europejskich przez pryzmat bohatera tego wydawnictwa, ks. abpa Alfonsa Nossola.
– W 1989 roku w tej samej Krzyżowej spotkało się trzech ludzi: Kohl, Nossol i Mazowiecki – dwóch Polaków i Niemiec, by dać wyraz temu, iż zjednoczenie Niemiec nie byłoby możliwe bez upadku muru, ale nie byłoby też możliwe bez “Solidarności”. Tej “Solidarności”, która skutecznie walczyła przeciw dyktaturze o wolność i sprawiedliwość nie tylko w Polsce, ale w jakimś sensie także w Europie Środkowo-Wschodniej, udowadniając iż w polityce zmiany prowadzące do wolności i wyzwolenia, a jednocześnie do zbliżania się ludzi do siebie są możliwe – mówiła wówczas Rita Süssmuth.
– Postawa emerytowanego biskupa opolskiego polegająca na trwaniu przy swojej tożsamości przy pełnym poszanowaniu dla tożsamości drugiego może być modelem nie tylko dla relacji między Polakami i Niemcami. Jest ona także przykładem adekwatnej postawy ludzkiej i to zarówno dla chrześcijan, jak i dla niechrześcijan. To jest bardzo ważne w dzisiejszych czasach, gdy coraz częściej mówi się znów o Europie chrześcijańskiej. Kiedy często używa się tego argumentu o chrześcijańskiej Europie przeciwko starającej się o akcesję do Unii muzułmańskiej Turcji. Takie osobowości jak arcybiskup Nossol, Hans Küng, jak arcybiskup Henryk Muszyński myślą o tym zupełnie inaczej: nie utracimy swego chrześcijańskiego charakteru przez to, iż się otworzymy na innych. Przestajemy być chrześcijanami, kiedy przestajemy żyć swoją wiarą, kiedy nie traktujemy jej poważnie. jeżeli będziemy prawdziwymi chrześcijanami, będziemy nieść ludziom dobrą nowinę o możliwości pokojowego, przyjaznego współżycia między ludźmi, nacechowanego zdolnością do niesienia im pomocy.
Rita Süssmuth – przedstawicielka pokolenia pojednania
W lutym 2025 została uhonorowana specjalną Nagrodą Polsko-Niemiecką w uznaniu jej wielkich zasług na rzecz pojednania między Niemcami a Polską. Jury tej prestiżowej nagrody podkreślało niestrudzoną działalność laureatki na rzecz przyjaźni między obu krajami, w szczególności w czasie sprawowania funkcji przewodniczącej Bundestagu, czy jako wieloletniej prezeski Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich i członkini zarządu Fundacji Genshagen.
Stała na czele Kuratorium Zarządu Federalnego Towarzystw Polsko-Niemieckich. Mocno angażowała się także na rzecz ustanowienia w centrum Berlina pomnika ku czci polskich ofiar drugiej wojny światowej.
– Honorując Ritę Süssmuth, honorujemy jednego z wielkich przedstawicieli pokolenia pojednania – mówił o niej współprzewodniczący jury Polsko-Niemieckiej Nagrody Dietmar Nietan.
***
Odważne komentarze, unikalna publicystyka, pasjonujące reportaże i rozmowy – czytaj w najnowszym numerze tygodnika „O!Polska”. Do kupienia w punktach sprzedaży prasy w regionie oraz w formie e-wydania