1 godzina temu
Mieszkańcy bloków i kamienic, spójrzcie w kalendarz. Mamy luty 2026 roku, co oznacza, iż rozpoczął się ostateczny wyścig z czasem. jeżeli w Twoim mieszkaniu przez cały czas funkcjonują stare wodomierze i ciepłomierze, które wymagają wizyty inkasenta z notesem, Twoja spółdzielnia lub wspólnota ma poważny problem. Zgodnie z przepisami, do 31 grudnia tego roku wszystkie urządzenia pomiarowe muszą zostać wymienione na takie, które umożliwiają zdalny odczyt. Gra toczy się nie tylko o wygodę, ale o gigantyczne pieniądze – za opieszałość grożą surowe kary administracyjne, które finalnie i tak pokryją lokatorzy.
Fot. Pixabay / Warszawa w Pigułce
Koniec ery „pana od liczników”. Cyfrowa rewolucja w naszych łazienkach
Przez dekady przyzwyczailiśmy się do corocznego rytuału: kartka na klatce schodowej z prośbą o obecność w domu, bo „będą spisywać liczniki”. Ten archaiczny system właśnie odchodzi do lamusa. Unia Europejska, a w ślad za nią polski ustawodawca, postawili sprawę jasno: efektywność energetyczna wymaga precyzyjnych danych w czasie rzeczywistym.
Nowe przepisy, będące implementacją dyrektywy EED (Energy Efficiency Directive), nakładają obowiązek stosowania wyłącznie takich ciepłomierzy i wodomierzy ciepłej wody użytkowej, które posiadają funkcję zdalnego odczytu. Oznacza to, iż dane o Twoim zużyciu mają trafiać do zarządcy drogą radiową, bez konieczności wchodzenia do lokalu. Termin graniczny na dostosowanie infrastruktury upływa bezpowrotnie 31 grudnia 2026 roku (dla urządzeń zainstalowanych przed wejściem w życie przepisów).
10 000 złotych kary. Kto za to zapłaci?
Ustawodawca, aby zmotywować zarządców nieruchomości do działania, przewidział system sankcji. jeżeli do stycznia 2027 roku budynek nie zostanie wyposażony w odpowiednie oprzyrządowanie, na podmiot odpowiedzialny (spółdzielnię, wspólnotę mieszkaniową, zarządcę TBS) może zostać nałożona kara administracyjna w wysokości choćby 10 000 złotych.
Tu pojawia się pułapka myślowa, w którą wpada wielu właścicieli mieszkań. Myślą oni: „To problem prezesa spółdzielni”. Nic bardziej mylnego. Spółdzielnia czy wspólnota nie posiada własnych pieniędzy – dysponuje jedynie środkami zgromadzonymi przez właścicieli lokali. Każda kara nałożona przez urząd uszczupli fundusz remontowy lub zasoby eksploatacyjne całego bloku. W praktyce oznacza to, iż za opieszałość administracji zapłacisz Ty – w wyższym czynszu lub braku pieniędzy na malowanie klatki schodowej.
Koszty pójdą w górę. Efekt „wąskiego gardła”
Choć wymiana liczników jest obowiązkiem zarządcy, koszty operacji ponoszą mieszkańcy. Wymiana kompletu wodomierzy i podzielników ciepła w całym bloku to wydatek rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych. Pieniądze te zwykle pochodzą z funduszu remontowego, na który składamy się co miesiąc.
Eksperci alarmują: kto nie zlecił wymiany w 2025 roku, teraz zapłaci znacznie więcej. Popyt na usługi hydrauliczne i monterskie w 2026 roku jest rekordowy. Firmy instalacyjne mają zapełnione kalendarze, a ceny samych urządzeń rosną z miesiąca na miesiąc. Czekanie do jesieni to gwarancja przepłacenia za usługę lub – co gorsza – braku dostępnych wykonawców, co skaże budynek na karę finansową.
Wyjątki od reguły. Kiedy nie trzeba wymieniać?
Prawo przewiduje pewne furtki, ale są one bardzo wąskie. Obowiązek instalacji zdalnych systemów pomiarowych nie dotyczy sytuacji, w których:
- Jest to technicznie niewykonalne (np. specyficzna konstrukcja starej instalacji grzewczej uniemożliwiająca montaż opomiarowania bez prucia ścian nośnych).
- Byłoby to nieopłacalne ekonomicznie (koszt modernizacji jest nieproporcjonalnie wysoki w stosunku do potencjalnych oszczędności energii).
Uwaga! Nie wystarczy „stwierdzić”, iż się nie opłaca. Zarządca musi posiadać twarde dowody w postaci audytu energetycznego lub ekspertyzy technicznej, by obronić się przed karą.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli w Twoim mieszkaniu przez cały czas są „zwykłe” liczniki, a ze strony administracji panuje cisza – interweniuj. Na najbliższym zebraniu wspólnoty zapytaj wprost: „Czy mamy zaplanowaną wymianę i zakontraktowaną firmę?”. jeżeli usłyszysz, iż „jest jeszcze czas”, uświadom sąsiadów o grożących karach. Sprawdź też stan swojego funduszu remontowego – być może czeka Cię jednorazowa dopłata, jeżeli na koncie wspólnoty brakuje środków na tak dużą operację.
Podstawa prawna
1. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 266 ze zm.):
– Art. 11t: Nakłada obowiązek wyposażenia lokali w ciepłomierze lub wodomierze ciepłej wody użytkowej posiadające funkcję zdalnego odczytu. Przepis ten określa również terminy dostosowania istniejących instalacji.
2. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie warunków ustalania technicznej możliwości i opłacalności zastosowania ciepłomierzy, podzielników kosztów ogrzewania oraz wodomierzy (…) (Dz.U. z 2021 r. poz. 2273):
– Akt ten precyzuje, kiedy można odstąpić od montażu urządzeń ze względu na brak opłacalności lub możliwości technicznych.
3. Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2166):
– Określa ramy kar administracyjnych (w tym wspomnianą karę do 10 000 zł, nakładaną m.in. przez Prezesa URE lub organy nadzoru budowlanego w zależności od rodzaju naruszenia przepisów o charakterystyce energetycznej) za niedopełnienie obowiązków związanych z pomiarem mediów.
