1 godzina temu
Poza spiżową tablicą ważna jest pamięć w sercu. Ta pamięć nigdy nie może zaginąć, bo ona jest wpisana w waszą historię – historię waszych rodzin i waszą osobistą. Tę historię wciąż odkrywamy, by w przyszłości kolejne pokolenia nigdy o niej nie zapomniały – mówił marszałek Piotr Całbecki podczas dzisiejszych (5 października) uroczystości Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej 1939. Podczas ceremonii w Parku Pamięci w Toruniu obecni byli także m.in. przewodnicząca sejmiku województwa Elżbieta Piniewska, wicewojewoda Michał Koniuch, radny województwa Tadeusz Pogoda, działacz przedsierpniowej opozycji demokratycznej i wicemarszałek Senatu RP VIII kadencji Jan Wyrowiński, honorowa obywatelka województwa Irena Santor oraz przedstawiciele władz samorządowych Torunia i służb mundurowych. Ojciec Ireny Santor Bernard Wiśniewski był jedną 30 tys. ofiar dokonanej przez Niemców między jesienią 1939 a wiosną 1940 masowej eksterminacji ludności polskiej na terenie 21 powiatów przedwojennego województwa pomorskiego.
– Tyle minęło lat od tamtego momentu, a ja w sercu ciągle noszę strach, strach przed wojną, która była dla dziecka czymś niewyobrażalnym. Chciałabym, żeby nigdy nie powtórzyło się zło, po którym dzieci nosiłyby w sobie traumę i strach – przed przemocą, nienawiścią, złem – podkreśliła przemawiając do obecnych Irena Santor.
W swoim wystąpieniu przewodnicząca sejmiku województwa Elżbieta Piniewska wskazała, iż historia opowiedziana życiorysami jej uczestników nabiera innego, osobistego, ludzkiego wymiaru.
Przygotowana przez Chorągiew Kujawsko-Pomorską ZHP uroczystość miała formę harcerskiej gawędy, podczas której komendantka Beata Bardzińska przedstawiła sylwetki kilkunastu ofiar zbrodni pomorskiej.
Wśród nich znaleźli się:
- Józef Śliwiński – zamordowany w Płutowie (powiat chełmiński) rolnik z Bruków Unisławskich (powiat chełmiński)
- Stanisława Jaworska – zamordowana w Lesie Barbarka pod Toruniem nauczycielka i działaczka społeczna
- Paweł Kwiatkowski – rozstrzelany w Karolewie (powiat bydgoski) uczeń gimnazjum w Chojnicach.
W uroczystości w Parku Pamięci uczestniczyli również duchowni kościołów katolickiego, prawosławnego i ewangelicko-augsburskiego, którzy odmówili wspólną modlitwę ekumeniczną za zmarłych.
Oprawą artystyczną wydarzenia był koncert w wykonaniu muzyków Filharmonii Pomorskiej i orkiestry Garnizonu Toruń.
Obchody 87. rocznicy zbrodni pomorskiej rozpoczęliśmy 2 października uroczystością upamiętniającą zamordowanych przez Niemców w 1939 roku pacjentów Szpitala Psychiatrycznego w Świeciu i dyrektora tej placówki doktora Józefa Bednarza. W uroczystym spotkaniu na terenie Wojewódzkiego Szpitala Zdrowia Psychicznego uczestniczyli wicemarszałek Zbigniew Ostrowski i sekretarz województwa Marek Smoczyk. – Niemiecki okupant przyniósł ze sobą nieludzką ideologię, która odmawiała prawa do życia najbardziej bezbronnym – chorym, cierpiącym, niesamodzielnym. Machina nienawiści uderzyła w pacjentów polskich szpitali psychiatrycznych, traktując ich życie jako niewarte istnienia – podkreślił w swoim wystąpieniu wicemarszałek Zbigniew Ostrowski.
Beata Krzemińska rzecznik prasowa Urzędu Marszałkowskiego
fot. Mikołaj Kuras, Tomasz Czachorowski dla UMWKP
