1 godzina temu
Urząd Morski w Gdyni rozpoczyna pracę nad planem ochrony morskiej części obszaru Natura 2000 Zatoka Pucka i Półwysep Helski. To dobra wiadomość dla bałtyckich fok i morświnów, która może jednak wpłynąć na sposób gospodarowania terenem i działalność na nim prowadzoną. Czego możemy oczekiwać i jak wziąć udział w procesie planowania?
Dlaczego potrzebny jest plan ochrony?
Samo wyznaczenie obszaru Natura 2000 jest jedynie pierwszym krokiem – wskazuje na potrzebę ochrony danego terenu ze względu na jego cenne wartości przyrodnicze (gatunki i siedliska), ale nie przesądza o sposobach jej wdrażania. W tym celu sporządza się plany ochrony, których dokładny kształt określa art. 29 ust. 8 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Zgodnie z przepisami Urząd Morski w Gdyni jest instytucją odpowiedzialną za nadzorowanie morskiej części obszaru Natura 2000 Zatoka Pucka i Półwysep Helski PLH220032. Na nim spoczywa więc obowiązek przygotowania planu ochrony, który ograniczy działania mogące szkodzić lokalnej przyrodzie. Zgodnie z najnowszym komunikatem Urzędu opracowaniem dokumentu zajmie się Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska we współpracy z Uniwersytetem Gdańskim.
Zatoka Pucka i Półwysep Helski: foki, minogi i morświny
Obszar Natura 2000 Zatoka Pucka i Półwysep Helski jest specjalnym obszarem ochrony siedlisk (SOO), obejmującym 36-kilometrową mierzeję oraz płytki akwen porośnięty cennymi łąkami podwodnymi. Wody stanowią prawie 83 proc. całego obszaru, a część lądową tworzą bory sosnowe, dąbrowy oraz murawy napiaskowe.
W sumie wskazano tu aż 13 typów siedlisk wymagających ochrony, w tym nadmorskie wydmy białe, solniska nadmorskie, duże, płytkie zatoki i kidziny na brzegu morskim. W tym unikalnym ekosystemie Morza Bałtyckiego żyją gatunki, których utrzymanie jest najważniejsze z punktu widzenia równowagi biologicznej w regionie. Do najcenniejszych należą:
- parposz (Alosa fallax) – ryba z rodziny śledziowatych;
- minóg rzeczny (Lampetra fluviatilis) – pasożytniczy bezżuchwowiec o wędrownym trybie życia;
- foka szara (Halichoerus grypus) – istotny drapieżnik strefy przybrzeżnej;
- morświn zwyczajny (Phocoena phocoena) – bałtycki kuzyn delfina, którego populacja w szybkim tempie maleje.
Nie od dziś wiadomo, iż największym zagrożeniem dla ostoi w obrębie Zatoki Puckiej i Półwyspu Helskiego są zanieczyszczenie wód, presja rekreacyjna i turystyczna oraz pozyskiwanie piasku z dna w celu odbudowy plaż.
Jak plan ochrony obszaru Natura 2000 może wpłynąć na działalność człowieka?
Art. 33 ustawy o ochronie przyrody stwierdza jasno, iż na obszarze Natura 2000 zabronione są działania, które mogą negatywnie wpłynąć na stan chronionych siedlisk lub gatunków albo naruszyć integralność obszaru. Zlecony przez Urząd Morski w Gdyni plan ochrony może więc wprowadzić nowe ograniczenia, które dotkną jednostki samorządu terytorialnego na Helu i w rejonie Zatoki Puckiej, a także właścicieli i użytkowników gruntów w tym rejonie oraz przedsiębiorców realizujących tu swoje interesy.
W obwieszczeniu z 7 października 2026 r. Urząd Morski przypomina, iż zgodnie z ustawą o ochronie przyrody nie powinna ulec ograniczeniu działalność gospodarcza, rolna, leśna, łowiecka i rybacka, a także amatorski połów ryb, o ile nie oddziałują one negatywnie na cele ochrony obszaru Natura 2000. W przypadku, gdy warunek ten nie zostanie spełniony, możliwe jest wprowadzenie nowych zasad zagospodarowania lądu i wód przybrzeżnych.
Podmioty i osoby zainteresowane planem ochrony Zatoki Puckiej i Półwyspu Helskiego mogą zabrać głos w ramach otwartych konsultacji społecznych. Wnioski i uwagi można składać w formie papierowej lub elektronicznej do Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska w Warszawie.
Urząd Morski zastrzega, iż indywidualne odpowiedzi na poszczególne zgłoszenia nie będą udzielane, ale zgromadzone opinie staną się częścią dokumentacji, a autorzy planu będą mieli obowiązek się do nich ustosunkować.
