Zastrzegłeś PESEL? Bank może wstrzymać dużą wypłatę na 12 godzin

Masz pieniądze na rachunku, ale przy wypłacie większej kwoty w oddziale możesz usłyszeć, iż trzeba poczekać 12 godzin. Taki obowiązek pojawia się przy zastrzeżonym numerze PESEL i przekroczeniu ustawowego progu, który w 2026 roku wynosi 14 418 zł. Co ważne, cofnięcie zastrzeżenia już po złożeniu dyspozycji nie skraca tego oczekiwania.

Fot. Warszawa w Pigułce.

Nie chodzi o nową blokadę wprowadzaną w listopadzie ani o utratę pieniędzy. Obowiązek sprawdzania zastrzeżenia numeru PESEL przy określonych operacjach bankowych działa od 1 czerwca 2024 roku. Warto jednak znać jego konsekwencje przed wizytą w placówce, szczególnie gdy gotówka jest potrzebna na konkretną godzinę.

Dlaczego granica wynosi właśnie 14 418 zł?

Próg dotyczący wypłat jest powiązany z minimalnym wynagrodzeniem za pracę. Przepisy wskazują jego trzykrotność, a nie niezmienną kwotę ustaloną raz na zawsze. Ponieważ w 2026 roku płaca minimalna wynosi 4806 zł brutto, otrzymujemy:

3 × 4806 zł = 14 418 zł.

Weryfikacja przewidziana w art. 105d ust. 2 Prawa bankowego dotyczy wypłaty, która powoduje przekroczenie tej granicy. Chodzi o posiadacza rachunku będącego konsumentem i pieniądze wypłacane w placówce.

Liczy się suma wypłat, a nie tylko jedna wizyta

Nie wystarczy patrzeć na kwotę pojedynczej transakcji. Bank uwzględnia wypłaty gotówkowe dokonane danego dnia we wszystkich swoich placówkach. Bank Millennium wyjaśnia wprost, iż zmiana oddziału nie oznacza rozpoczęcia liczenia limitu od nowa.

Przykład: rano klient wypłaca 8000 zł, a po południu chce odebrać kolejne 7000 zł w innym oddziale tego samego banku. Łączna kwota wyniosłaby 15 000 zł, czyli przekroczyłaby próg. jeżeli przy tej operacji PESEL jest zastrzeżony, pojawia się obowiązek wstrzymania wypłaty. To przykład zastosowania przepisów, a nie opis konkretnego zdarzenia.

Najważniejsza jest kolejność: najpierw cofnięcie zastrzeżenia, później dyspozycja

Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, iż osoba planująca większą wypłatę może uniknąć tego oczekiwania, cofając zastrzeżenie przed złożeniem dyspozycji w banku. Zmiana statusu następuje w czasie rzeczywistym. Nie trzeba więc automatycznie wyłączać ochrony dzień wcześniej.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy bank sprawdzi rejestr i stwierdzi aktywne zastrzeżenie podczas zlecania wypłaty ponad próg. Ustawa przewiduje wtedy wstrzymanie wypłaty na 12 godzin od momentu złożenia dyspozycji, choćby jeżeli klient w tym czasie cofnie zastrzeżenie. Samo pokazanie pracownikowi, iż status w aplikacji został już zmieniony, nie usuwa tego wymogu.

Czy zastrzeżony PESEL blokuje też bankomaty i przelewy?

Nie należy utożsamiać tego zabezpieczenia z zamrożeniem całego rachunku. Bank Millennium wyraźnie zaznacza, iż limit związany z trzykrotnością minimalnego wynagrodzenia nie dotyczy wypłat z bankomatów ani przelewów. To odrębna procedura dotycząca gotówki odbieranej w placówce.

PKO Bank Polski informuje również, iż samo logowanie do iPKO lub IKO nie wymaga sprawdzania zastrzeżenia. Weryfikacja pojawia się natomiast przy określonych czynnościach, na przykład otwieraniu konta czy pożyczaniu pieniędzy. Zastrzeżenie PESEL nie oznacza zatem utraty dostępu do już używanej bankowości elektronicznej.

Jak przygotować się do większej wypłaty?

Przed wizytą sprawdź status numeru PESEL oraz zasady wypłat w swoim banku. Przy większej kwocie może być potrzebne wcześniejsze zgłoszenie zapotrzebowania na gotówkę, czyli awizacja. Cofnięcie zastrzeżenia i przygotowanie banknotów przez oddział to dwie różne sprawy — ING opisuje je oddzielnie w instrukcji dotyczącej dużych wypłat.

Zastrzeżeniem można zarządzać w aplikacji mObywatel, w serwisie internetowym albo w urzędzie gminy. Ministerstwo Cyfryzacji przypomina, iż po cofnięciu zastrzeżenia można ponownie włączyć ochronę po upływie 30 minut. Dostępna jest też możliwość wskazania terminu automatycznego ponownego zastrzeżenia.

Pół godziny do ponownego zastrzeżenia i 12 godzin wstrzymania wypłaty to nie ten sam termin. Pierwszy dotyczy zarządzania statusem PESEL. Drugi wiąże się z konkretną sytuacją przy wypłacie gotówki.

To zabezpieczenie, z którego nie warto rezygnować na stałe

Ministerstwo Cyfryzacji wyjaśnia, iż dodatkowy czas przy dużych wypłatach ma pomagać chronić przed wyłudzeniami, między innymi metodą „na wnuczka” lub „na policjanta”. Przerwa daje możliwość zweryfikowania sytuacji i przerwania działania pod wpływem presji oszustów.

Wniosek nie brzmi więc: „lepiej nie zastrzegać PESEL”. Resort zaleca utrzymywanie ochrony i cofanie jej wtedy, gdy jest to potrzebne do załatwienia konkretnej sprawy.

Co to oznacza dla Ciebie?

Planując większą wypłatę, sprawdź wcześniej procedurę banku i status PESEL. Przy aktywnym zastrzeżeniu kwota przekraczająca 14 418 zł może oznaczać obowiązkowe 12 godzin oczekiwania. Cofnięcie zastrzeżenia dopiero po uruchomieniu tej procedury nie przyspieszy wypłaty. To obowiązujące