Zasiłek chorobowy 2027. Ile wynosi 80 i 100 proc. oraz kto go płaci

dzienniknarodowy.pl 5 godzin temu

Zdjęcie: Zasiłek chorobowy 2027. Ile wynosi 80 i 100 proc. oraz kto go płaci

Zasiłek chorobowy w 2027 roku wynosi co do zasady 80 proc. podstawy, a 100 proc. przysługuje między innymi w ciąży, po wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz dawcom. Pracodawca finansuje pierwsze 33 dni choroby pracownika, po 50. roku życia 14 dni, a później świadczenie obciąża Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.

Ile wynosi zasiłek chorobowy w 2027 roku

Podstawowa stawka zasiłku chorobowego to 80 proc. podstawy wymiaru. Dotyczy również pobytu w szpitalu. Dawna stawka 70 proc. za hospitalizację nie obowiązuje w zwykłym ubezpieczeniu chorobowym od 2022 roku.

Stawka 100 proc. podstawy przysługuje, gdy niezdolność do pracy:

przypada w okresie ciąży,
wynika z wypadku w drodze do pracy lub z pracy,
powstała wskutek poddania się badaniom przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów albo zabiegowi ich pobrania.

Przy wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej zasiłek z ubezpieczenia wypadkowego także wynosi 100 proc. podstawy. Prawo do pełnej stawki trzeba udokumentować. ZUS wskazuje, iż przy ciąży potrzebne jest L4 z kodem B albo odrębne zaświadczenie, a przy wypadku w drodze do pracy karta wypadku. Wykaz wymaganych dokumentów publikuje ZUS.

Jak oblicza się podstawę zasiłku

Dla pracownika podstawą jest zasadniczo przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. jeżeli zatrudnienie trwało krócej, przyjmuje się pełne miesiące ubezpieczenia według reguł ustawy.

Od wynagrodzenia odejmuje się składki społeczne finansowane przez pracownika, łącznie 13,71 proc. Tak ustaloną miesięczną podstawę dzieli się przez 30, niezależnie od liczby dni danego miesiąca. Zasiłek przysługuje za każdy dzień orzeczonej niezdolności, również za soboty, niedziele i święta.

| Etap obliczenia | Przykład przy 6000 zł stałego wynagrodzenia | |—|—:| | wynagrodzenie brutto | 6000,00 zł | | pomniejszenie o 13,71 proc. | 822,60 zł | | miesięczna podstawa | 5177,40 zł | | dzienna podstawa, podział przez 30 | 172,58 zł | | 80 proc. za 1 dzień | 138,06 zł | | 100 proc. za 1 dzień | 172,58 zł | | 80 proc. za 10 dni | 1380,60 zł | | 100 proc. za 10 dni | 1725,80 zł |

To przykład uproszczony. W praktyce do podstawy mogą wejść premie i inne składniki, a niektóre wypłaty są uzupełniane lub wyłączane. Kwoty są świadczeniem brutto przed zaliczką na podatek.

Kto płaci za pierwsze dni choroby

Pracownik objęty Kodeksem pracy otrzymuje najpierw wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę. Limit wynosi łącznie w roku kalendarzowym:

33 dni dla pracownika, który nie ukończył 50 lat,
14 dni od następnego roku kalendarzowego po ukończeniu 50 lat.

Od 34. albo 15. dnia niezdolności przysługuje zasiłek chorobowy finansowany z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. To rozróżnienie dotyczy źródła finansowania. Pieniądze może przez cały czas technicznie wypłacać pracodawca, jeżeli jest płatnikiem zasiłków.

Kiedy wypłaca ZUS, a kiedy pracodawca

Płatnik składek zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób sam ustala prawo do zasiłków i je wypłaca, rozliczając środki z ZUS. Liczbę ubezpieczonych ustala się co do zasady na 30 listopada poprzedniego roku. Przy nie więcej niż 20 ubezpieczonych zasiłek wypłaca ZUS.

Dla pracownika różnica jest organizacyjna. Świadczenie po okresie wynagrodzenia chorobowego jest finansowane z FUS niezależnie od tego, kto wykonuje przelew. Pracodawca ma natomiast obowiązek przekazać do ZUS dokumenty niezbędne do ustalenia prawa i wysokości świadczenia.

Jak długo można pobierać zasiłek

Zasiłek chorobowy przysługuje zasadniczo przez maksymalnie 182 dni. Limit wynosi 270 dni, gdy niezdolność została spowodowana gruźlicą lub przypada w czasie ciąży. Po ustaniu ubezpieczenia świadczenie jest z reguły ograniczone do 91 dni, z ustawowymi wyjątkami.

Do okresu zasiłkowego wlicza się poprzednie niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Od 1 stycznia 2027 roku ustawa wprost przewiduje jeden okres zasiłkowy niezależnie od liczby tytułów ubezpieczenia.

Kiedy powstaje prawo do zasiłku

Przy ubezpieczeniu obowiązkowym okres wyczekiwania wynosi zasadniczo 30 dni, a przy dobrowolnym 90 dni. Są wyjątki, między innymi dla absolwentów zgłoszonych w ustawowym terminie, poszkodowanych w wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz osób z odpowiednio długim wcześniejszym ubezpieczeniem obowiązkowym.

Prawo do świadczenia można stracić za okres pracy zarobkowej albo wykorzystywania L4 sprzecznie z celem. Dane ZUS o zwolnieniach związanych z nadużyciem alkoholu pokazują jeden z kosztownych problemów, choć o wyniku konkretnej sprawy zawsze decydują ustalenia i procedura, nie ogólne podejrzenie.

Co zmienia się od 1 stycznia 2027 roku

Osoba ubezpieczona z kilku tytułów będzie mogła na swój wniosek otrzymać L4 tylko dla tych prac, których nie pozwala wykonywać stan zdrowia. Lekarz oceni rodzaj obowiązków. Gdy dla jednego tytułu zwolnienie nie zostanie wystawione, ubezpieczony będzie mógł wykonywać tę pracę bez automatycznej utraty zasiłku należnego z innego tytułu.

To rozsądne doprecyzowanie, ale nie furtka do dorabiania na zwykłym L4. Świadczenie chorobowe jest wspólnym zabezpieczeniem ludzi pracy. Musi chronić chorego i być odporne na nadużycia, bo każda nieuczciwa wypłata obciąża fundusz tworzony ze składek.

Źródła: Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245, art. 92; ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa; ustawa z 18 grudnia 2025 r., Dz.U. 2026 poz. 26; informacje ZUS. Stan prawny: 10 listopada 2026 r.