6 dni temu
Zastąpienie części pozwoleń zgłoszeniami, krótsze terminy na sprzeciw urzędów oraz łatwiejsze prowadzenie prac utrzymaniowych to najważniejsze postulaty Zarządu Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej dotyczące małej retencji. W stanowisku z 3 listopada 2026 roku Zarząd apeluje o pilne zmiany w przepisach, które mają przyspieszyć inwestycje służące przeciwdziałaniu suszy i podtopieniom.
Postulaty obejmują nowelizację Prawa wodnego, Prawa budowlanego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie Zarządu ZWRP wymogi uzyskiwania pozwoleń dla przedsięwzięć o niewielkim oddziaływaniu nadmiernie wydłużają przygotowanie inwestycji i podnoszą jego koszty. Wielomiesięczne procedury stwarzają również realne ryzyko utraty dofinansowania ze środków krajowych i unijnych. Uproszczenia miałyby dotyczyć zarówno nowych urządzeń małej retencji, jak i odbudowy urządzeń melioracyjnych oraz prac utrzymaniowych.
Jednym z głównych postulatów jest rozszerzenie katalogu przedsięwzięć wymagających wyłącznie zgłoszenia wodnoprawnego. Zarząd proponuje objęcie nim m.in. urządzeń małej retencji służących zatrzymywaniu wód opadowych lub roztopowych o pojemności do 1000 mł, zastawek na rowach prowadzących takie wody, a także progów wodnych i jazów retencyjnych. Zgłoszenie miałoby wystarczać również przy przebudowie i odbudowie istniejących urządzeń melioracji wodnych, o ile prace nie powodowałyby istotnego oddziaływania na środowisko.
ZWRP postuluje także skrócenie terminu na wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia wodnoprawnego z 30 do 14 dni. Towarzyszyć temu miałoby wyeliminowanie obowiązku uzyskiwania zaświadczeń o braku sprzeciwu w sprawach załatwianych w trybie tzw. milczącej zgody. Rozwiązanie to ma ograniczyć formalności i skrócić oczekiwanie na rozpoczęcie prac.
Osobna grupa propozycji dotyczy konserwacji i odtwarzania istniejącej infrastruktury. Zarząd wnosi o wprowadzenie ustawowej definicji robót konserwacyjnych i odtworzeniowych, obejmującej m.in. odmulanie rowów, wycinanie krzewów i wykaszanie skarp. Proponuje również jednoznaczne zwolnienie jednostek samorządu terytorialnego i wykonawców z obowiązku uzyskiwania zgód wodnoprawnych przy odtwarzaniu pierwotnych parametrów technicznych urządzeń wodnych i melioracyjnych. Warunkiem byłoby zachowanie ich dotychczasowej funkcji i parametrów.
W Prawie budowlanym Zarząd proponuje rozszerzenie możliwości realizowania inwestycji na podstawie samego zgłoszenia, z 14-dniowym terminem na sprzeciw. W stanowisku wskazano zbiorniki retencyjne o pojemności do 50 mł oraz do 500 mł, a także bezodpływowe zbiorniki na wody opadowe lub roztopowe o pojemności do 50 mł.
Jeszcze dalej idące uproszczenia miałyby objąć ogrody deszczowe, niecki infiltracyjne, drenaże oraz skrzynki rozsączające połączone z instalacją deszczową budynku. Zarząd postuluje całkowite zwolnienie tych rozwiązań z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia robót budowlanych.
Związek chce również ograniczyć dublowanie procedur. W przypadku stawów lub zbiorników rolniczych o powierzchni powyżej 1000 m² uzyskane pozwolenie wodnoprawne miałoby zastępować zgody budowlane. Wśród propozycji znalazło się ponadto ujednolicenie terminologii obu ustaw poprzez zastąpienie w Prawie wodnym sformułowania „wykonanie urządzeń wodnych” określeniem „budowa urządzeń wodnych”.
Zmiany miałyby objąć także planowanie przestrzenne. ZWRP proponuje wprowadzenie domniemania zgodności inwestycji poprawiających retencję i mających niewielkie oddziaływanie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zasada ta obowiązywałaby, o ile plan nie zawierałby wyraźnego zakazu realizacji takich przedsięwzięć.
Przygotowanie inwestycji mogłyby ułatwić również powszechnie dostępne, zatwierdzone administracyjnie projekty modelowe urządzeń retencyjnych. Zarząd postuluje upoważnienie Ministra Rozwoju i Technologii do określenia ich w rozporządzeniu. Korzystanie z gotowych projektów miałoby zwalniać inwestorów z konieczności opracowywania kosztownej dokumentacji indywidualnej.
Zdaniem Zarządu ZWRP proponowane zmiany pozwoliłyby obniżyć koszty przygotowania zadań retencyjnych i odciążyć organy administracji. Ich celem jest stworzenie warunków do szerszego wdrażania rozwiązań zatrzymujących wodę i przeciwdziałających skutkom suszy oraz podtopieniom.
Pełna treść stanowiska Zarządu Związku Województw RP:
https://polskieregiony.pl/wp-content/uploads/2026/11/Stanowisko-z-dnia-03-11-2026.pdf
