Zagrożenia ze strony Rosji pokazują znaczenie europejskiej jedności

89 proc. obywateli Unii Europejskiej uważa, iż państwa członkowskie powinny ściślej współpracować, aby skuteczniej odpowiadać na globalne wyzwania – wynika z badań Eurobarometru. Wojna w Ukrainie i zagrożenia ze strony Rosji pokazują, jak ważna jest dziś europejska jedność. O znaczeniu europejskiej jedności i obrony wspólnych wartości mówiono podczas uroczystości, na której Parlament Europejski otrzymał Nagrodę Orła Jana Karskiego. Wyróżnienie odebrała w Warszawie przewodnicząca PE Roberta Metsola.

– To wielki zaszczyt w imieniu Parlamentu Europejskiego odebrać tak prestiżową nagrodę, jaką jest Nagroda Orła Jana Karskiego. W czasach, gdy Europa stoi przed wieloma wyzwaniami, gdy nasila się antysemityzm, naszym indywidualnym obowiązkiem, a zarazem wspólnym zobowiązaniem jest przypominanie, przez co przeszedł ten kontynent i Polska oraz jak odwaga naszych przodków umożliwiła nam życie w dzisiejszej wolnej Europie, w której każdy jest chroniony. Przyjmuję tę nagrodę w imieniu Parlamentu Europejskiego, wszystkich moich kolegów oraz mieszkańców Europy, z wdzięcznością za ten zaszczyt – powiedziała dziennikarzom Roberta Metsola, przewodnicząca Parlamentu Europejskiego, podczas uroczystości w Teatrze Polskim.

Nagrodę Orła Jana Karskiego ustanowił w 2000 roku sam Jan Karski, emisariusz Polskiego Państwa Podziemnego, który podczas II wojny światowej informował zachodnich aliantów o zagładzie Żydów. Ma ona honorować osoby i instytucje, które wykazują się odwagą, odpowiedzialnością i działają na rzecz dobra wspólnego. Zgodnie z wolą Karskiego trafia do tych, którzy „godnie nad Polską potrafią się zafrasować” lub „nie będąc Polakami, dobrze Polsce życzą”. Wśród dotychczasowych laureatów znaleźli się m.in. Marek Edelman, Jacek Kuroń, Tadeusz Mazowiecki, Lech Wałęsa oraz Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie. O przyznaniu nagrody decyduje kapituła, którą tworzą m.in. wcześniejsi laureaci.

– Fakt, iż ta prestiżowa nagroda została przyznana Parlamentowi Europejskiemu, instytucji złożonej z posłów wybranych w 27 państwach członkowskich, w tym 53 posłów z Polski, przejdzie do historii. Jest to wyraz uznania dla naszej pracy, ale nakłada na nas również obowiązek dalszego działania, aby nasze słowa „nigdy więcej” naprawdę oznaczały „nigdy więcej”. Musimy walczyć z sytuacjami, w których mniejszości, ludzie różnych wyznań stają się celem ataków wyłącznie z powodu swojej wiary – podkreśla przewodnicząca PE.

– Parlament Europejski to jest właśnie instytucja, która nam dobrze życzy, bo jak wspominała Roberta Metsola, nie ma Europy bez Polski – mówi Andrzej Ludek z Towarzystwa Jana Karskiego.

– Parlament Europejski jest szczególną instytucją, a jego znaczenie trudno przecenić. Uwaga, którą od wielu lat kieruje w stronę miejsc, gdzie wolność i prawa człowieka są zagrożone, powoduje, iż jego znaczenie wykracza poza granice Unii Europejskiej – wskazuje w rozmowie z agencją Newseria Andrzej Poczobut, białoruski dziennikarz i działacz opozycyjny mniejszości polskiej, który wygłosił laudację na deskach Teatru Polskiego.

Parlament Europejski od lat potępia represje polityczne na Białorusi i domaga się uwolnienia więźniów politycznych. W 2025 roku przyznał Andrzejowi Poczobutowi Nagrodę Sacharowa za wolność myśli. Dziennikarz spędził ponad pięć lat w białoruskim więzieniu i odzyskał wolność w kwietniu 2026 roku. W czerwcu br. odebrał nagrodę z rąk Roberty Metsoli podczas posiedzenia PE w Strasburgu. 18 czerwca europosłowie przyjęli kolejną rezolucję, w której wezwali białoruskie władze do natychmiastowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych i zakończenia represji.

– Dzisiaj na Białorusi głos Parlamentu Europejskiego jest czasem odbierany jako głos całej Europy, głos sumienia Europy. To instytucja, która walczy o prawa człowieka, a to dla nas bardzo ważne – mówi Andrzej Poczobut.

– W całej Europie, w różnych krajach, z różnym natężeniem trwa dyskusja na temat przyszłości Wspólnoty Europejskiej. Przyznanie tej nagrody jest dodatkowym argumentem na rzecz Unii Europejskiej i Parlamentu Europejskiego, który pokazuje potrzebę istnienia takiej wspólnoty – ocenia Andrzej Ludek.

Z badania Eurobarometru opublikowanego w lutym 2026 roku wynika, iż 86 proc. Europejczyków oczekuje silniejszego głosu Unii Europejskiej na arenie międzynarodowej, a 72 proc. niepokoją konflikty i wojny w pobliżu jej granic. Wśród priorytetów, na których UE powinna się skupić, aby wzmocnić swoją pozycję na świecie, respondenci najczęściej wskazywali obronność i bezpieczeństwo.

– Jako szary obywatel Unii Europejskiej uważam, iż jest ona silniejsza, niż była, na co wskazuje to, co się dzieje w relacjach Unii z Ukrainą i Rosją. A co trzeba robić dalej? Każdy z nas powinien wybrać sobie sposób popierania Unii Europejskiej, ponieważ to jest w interesie Polski, Europy i świata. Trzeba bronić demokracji, tolerancji i pokoju przed bandytami ze Wschodu. Każdy z nas na swoim stanowisku, na sposób, który może zastosować, powinien to robić. Najważniejsze, żebyśmy nie zapominali, iż to jest najważniejsze, iż bez obrony Europy, bez obrony Polski, bez obrony demokracji Polska znajdzie się na drodze do upadku – mówi Andrzej Seweryn, dyrektor Teatru Polskiego.

– Trudno przecenić znaczenie dzisiejszej współpracy i jedności europejskiej, dlatego iż wszystkie państwa, wszystkie narody czują się dziś zagrożone. Trwa wojna w Ukrainie i jest to konflikt wartości demokratycznych, często nazywanych europejskimi, z wartościami autorytarnymi i totalitarnymi. To powoduje, iż adekwatnie każdy kraj europejski może czuć się zagrożony, co z kolei oznacza potrzebę wewnętrznej solidarności, wspólnego działania i wzajemnego wzmacniania się – podkreśla Andrzej Poczobut.

Z lutowego Eurobarometru wynika, iż Europejczycy oczekują od Parlamentu Europejskiego przede wszystkim obrony pokoju (52 proc.) i demokracji (35 proc.). Wśród najważniejszych wartości, których powinien strzec PE, wskazują także wolność słowa (23 proc.), prawa człowieka (22 proc.) i praworządność (21 proc.).

– Mimo różnego rodzaju kryzysów jestem optymistą, o ile chodzi o jedność europejską. o ile będziemy ją budować na wartościach demokratycznych, europejskich, to moim zdaniem nic jej nie zagrozi. o ile jednak będziemy ją budować jako instytucję technokratyczną, która ma za zadanie jedynie rozwiązywanie problemów gospodarczych, to gdy zmieni się koniunktura gospodarcza i pojawi się kryzys, to ta jedność będzie zagrożona. o ile będziemy kładli nacisk na wspólne wartości, tej jedności nie da się rozerwać – ocenia działacz opozycyjny mniejszości polskiej.