1 godzina temu
Zamek w Besiekierach. Plany zabudowy wzbudziły niepokój
Mowa o ruinach zamku w Besiekierach w gminie Grabów. To jeden z cenniejszych zabytków województwa łódzkiego. Okazało się, iż projekt planu ogólnego gminy Grabów przewidywał w niektórych strefach możliwość wznoszenia budynków o wysokości choćby 25 metrów. Wątpliwości wzbudził również zapis, według którego województwo łódzkie nie posiada audytu krajobrazowego.
Problem dostrzegła Fundacja „Dobra Ziemia”, która zgłosiła swoje zastrzeżenia do biura poselskiego Pauliny Matysiak. Jak wynika z przekazanych materiałów, nie były to jednak jedyne uwagi dotyczące projektu.
- Zarząd Województwa Łódzkiego w czerwcu negatywnie zaopiniował projekt w części dotyczącej audytu krajobrazowego. Chciał niższej zabudowy, większego udziału powierzchni biologicznie czynnej i ochrony widoku na ruiny zamku. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi na początku lipca wytknął gminie przeznaczanie terenów leśnych i zadrzewionych pod zabudowę, ryzyko dla obszarów Natura 2000 i korytarzy ekologicznych, brak analiz przyrodniczych dla terenów pod elektrownie słoneczne i wiatrowe oraz uchybienia w prognozie oddziaływania na środowisko - wylicza posłanka.
W sierpniu swoje zastrzeżenia przedstawiło również Biuro Planowania Regionalnego. Niepokój dotyczył między innymi braku odpowiedniej ochrony jednego z najcenniejszych zabytków województwa.
Jak zwraca uwagę Paulina Matysiak, trudno pogodzić przeznaczanie publicznych pieniędzy na rewitalizację zamku z polityką przestrzenną, która może ograniczyć jego turystyczny potencjał.
Nawet 25 metrów wysokości. Co przewidywał projekt?
Fundacja „Dobra Ziemia” zwracała uwagę na konkretne parametry zapisane w projekcie planu ogólnego. Niektóre strefy dopuszczały zabudowę o wysokości od 12 do 25 metrów, intensywności 0,8 i zaledwie 10–20 proc. powierzchni biologicznie czynnej.
Jednocześnie sąsiednie grunty kwalifikowano do strefy otwartej SO, w której zabudowa nie byłaby dopuszczalna.
Dodatkowe wątpliwości wywołały różnice w prezentowaniu danych przestrzennych. Ten sam teren wyglądał inaczej w rządowym walidatorze danych, a inaczej w serwisie umożliwiającym sprawdzanie poszczególnych parametrów.
Posłanka interweniowała u burmistrza Grabowa
11 sierpnia Paulina Matysiak skierowała interwencję poselską do Burmistrza Grabowa. Domagała się między innymi udostępnienia aktualnej wersji projektu wraz z plikami GML i zestawieniem zmian wprowadzonych po otrzymaniu opinii urzędów.
Zapytała również, według jakich kryteriów jedna działka otrzymuje możliwość intensywnej zabudowy, podczas gdy sąsiednia zostaje z niej wyłączona. Interesowało ją także, czy gmina posiada informacje o planowanych fermach, farmach fotowoltaicznych i elektrowniach wiatrowych.
Na odpowiedź urząd miał 14 dni. Pismo z Urzędu Miejskiego w Grabowie nosi jednak datę 5 października.
„Archiwalna, robocza omyłka pisarska”
Urzędnicy odnieśli się między innymi do informacji o braku audytu krajobrazowego województwa łódzkiego. Określili ją jako „archiwalną, roboczą omyłkę pisarską”.
Jak wyjaśniono, zapis został „definitywnie usunięty”, a uzasadnienie projektu odwołuje się w tej chwili do uchwały Sejmiku Województwa Łódzkiego z 15 kwietnia 2025 roku.
Gmina wprowadziła również zmiany dotyczące parametrów zabudowy i ochrony terenów przyrodniczych.
- W strefach zagrodowych maksymalna wysokość spadła do 10 metrów. Jedna ze stref otwartych (dawna 206SO, dziś 205SO) w ogóle wyklucza zabudowę. W strefach otwartych na obszarach Natura 2000 gmina wyłączyła zabudowę kubaturową, a wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej ustaliła tak, by chronić Pradolinę Bzury-Neru i Pradolinę Warszawsko-Berlińską - opisuje posłanka.
Przesunięto także granice stref, aby uniknąć odlesień.
Co z zabudową w sąsiedztwie ruin zamku?
Istotne zmiany dotyczą bezpośredniego otoczenia zabytku w Besiekierach. Gmina obniżyła dopuszczalne wysokości budynków i zwiększyła wymagany udział zieleni.
Strefa obejmująca same ruiny ma być przeznaczona wyłącznie na potrzeby kultury, turystyki, edukacji i zieleni naturalnej. Dopuszczalną wysokość zabudowy dostosowano natomiast do gabarytów istniejących ruin.
Urząd zapewnia, iż uwzględnił wszystkie zalecenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Warto jednak przypomnieć, iż również czerwcowa opinia konserwatora zawierała zastrzeżenia do projektu.
Gmina nie wie, jakie inwestycje mogą powstać
Paulina Matysiak zapytała również o potencjalnych inwestorów i przedsięwzięcia, które mogłyby zostać zrealizowane na terenach objętych nowymi strefami.
Odpowiedź urzędu jest krótka: gmina nie posiada informacji, jakie inwestycje tam powstaną. Właściciel nieruchomości składający wniosek do planu nie musi bowiem deklarować, co zamierza wybudować. Jak tłumaczą urzędnicy, „zazwyczaj właściciel sam nie ma takiej wiedzy”.
Każda instalacja odnawialnych źródeł energii będzie musiała przejść szczegółową ocenę środowiskową na etapie planu miejscowego lub decyzji środowiskowej. W Besiekierach nie przewidziano natomiast stref wielkotowarowej produkcji rolnej.
Posłanka zwraca również uwagę na sąsiedztwo terenów przeznaczonych pod intensywną zabudowę i gruntów, na których budowanie nie będzie możliwe.
- A sąsiedztwo intensywnej zabudowy i pól bez prawa zabudowy? Według gminy to zasada ładu przestrzennego, która ma powstrzymać „rozlewanie się” osiedli, i rzecz „w pełni naturalna i pożądana”. Kryteriów dla konkretnych działek pismo nie podaje - informuje P. Matysiak.
Urząd wyjaśnił również, iż różnice w wyglądzie map internetowych wynikają z odmiennych algorytmów renderowania stosowanych przez aplikacje komercyjne i rządowe. Wiążąca jest wyłącznie wersja udostępniona do konsultacji społecznych, obejmująca dane GML, rysunek i tekst.
Wszystkie wersje projektu, prognoza oraz zestawienie zmian mają być dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej i Rejestrze Urbanistycznym. Przed głosowaniem radni otrzymają natomiast raport z konsultacji społecznych.
Te właśnie trwają. Zgodnie z wyjaśnieniami burmistrza zabudowa w bezpośrednim sąsiedztwie ruin zamku w Besiekierach nie powinna już przewyższać samego zabytku. Mieszkańcy mogą teraz sprawdzić, czy zmiany zostały odpowiednio uwzględnione w dokumentacji planistycznej.
