Od wieków kolędy i pastorałki pełnią rolę czegoś więcej niż pieśni. Są pretekstem do spotkania, rozmowy i bycia razem. To jedna z najpiękniejszych polskich tradycji.

Śpiewanie kolęd i pastorałek wpisuje się w polską tradycję, łącząc wymiar religijny z ludzką potrzebą bycia razem. To zwyczaj, który nie powstał jedynie jako element obrzędu, ale jako forma wspólnego przeżywania euforii z narodzin Chrystusa.

Za pierwszą kolędę uznaje się pieśń napisaną przez św. Franciszka z Asyżu w 1223 roku. Była ona prezentowana podczas inscenizacji narodzin Chrystusa w szopce we włoskim Greccio. W Polsce najstarsza zachowana kolęda to „Zdrow bądź, krolu anielski” z 1424 roku.

Mimo upływu wieków, ludzie po dziś dzień chętnie śpiewają kolędy. Są one formą modlitwy, przeżywania tajemnicy narodzin Chrystusa oraz budowania wspólnoty duchowej. Śpiew jednoczy wiernych w kościołach i rodziny w domach. Pozwala zatrzymać się w codziennym pośpiechu i skierować myśli ku takim wartościom jak pokój, miłość i nadzieja. Wspólne kolędowanie przekazuje także tradycję kolejnym pokoleniom dzięki czemu euforia Bożego Narodzenia zyskuje głębszy wymiar.

We współczesnych realiach kolędowanie coraz częściej przybiera nowe formy. Już nie tylko w domowym zaciszu, czy w murach świątyń, ale śpiew słychać także ze szkół, rynków miast, czy sal widowiskowych. Jednym z przykładów takiego zorganizowanego działania jest Przegląd Kolęd i Pastorałek w Lwówku Śląskim. Wydarzenie zainicjowane przez FotoOprawę bardzo gwałtownie nabrało rozmachu.

– Sam pomysł na przegląd narodził się z refleksji nad okresem kolędowania, który nierozerwalnie kojarzy się ze świętami. Kolędy śpiewane są głównie w kościołach, a my chcieliśmy stworzyć wydarzenie, które przyciągnie wszystkich, niezależnie od stopnia religijności. – przyznawał Piotr Dworak.

Po raz pierwszy mieszkańcy spotkali się w ratuszu miejskim, był to rok 2023. Wówczas zainteresowanie przerosło oczekiwania organizatorów. W 2025 roku kolędy i pastorałki wybrzmiewały już ze Starej Kotłowni – jednej z bardziej klimatycznych sal bankietowych w stolicy powiatu lwóweckiego. To sprawiło, iż liczba uczestników znacząco wzrosła przekraczając 150 uczestników. W 2026 roku, dzięki gościnności Fundacji im. Św. Krzysztofa w Płakowicach mógł się odbyć III Przegląd Kolęd i Pastorałek.

– Wydarzenie to jest pierwszą inicjatywą realizowaną już formalnie przez Stowarzyszenie Ambitus Leonis, powołane z myślą o współdziałaniu na rzecz lokalnej wspólnoty mieszkańców, pielęgnowaniu tradycji oraz tworzeniu przestrzeni do spotkań i integracji wokół kultury i lokalnej tożsamości. – zaznacza Piotr Dworak.

III Przegląd odbył się w niedzielę 18 stycznia w Starej Kotłowni na terenie dawnych Płakowic. Współorganizatorami wydarzenia była Parafia Wniebowzięcia NMP w Lwówku Śląskim, Gmina i Miasto Lwówek Śląski i Lwówecki Ośrodek Kultury. Za obsługę techniczną odpowiadali Krzysztof Kliemk i Marcin Wilczak. Szczególne podziękowania ze sceny, organizatorzy skierowali do sponsorów – Dariusza Szorca członka Zarządu Powiatu Lwóweckiego oraz Kopalni Nowy Ląd w Niwnicach. Gorące podziękowania popłynęły także do gospodarza niedzielnego wydarzenia Krzysztofa Kiełbowicza prezesa Fundacji im. Św. Krzysztofa. Podziękowania z rąk organizatorów odebrał także Dawid Kobiałka Burmistrz Gminy i Miasta Lwówek Śląski, radni Rady Miejskiej w Lwówku Śląskim oraz Joanna Jobda- Olechowska Dyrektor Lwóweckiego Ośrodka Kultury. Organizatorzy nie zapomnieli także o wolontariuszach, którzy w pomoc w przygotowanie wydarzenia włożyli ogrom czasu i pracy.

Burmistrz Lwówka Śląskiego w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę, iż po raz kolejny na wydarzeniach organizowanych – niegdyś przez FotoOprawę, a teraz już przez Stowarzyszenie Ambitus Leonis – zabrakło wolnych miejsc. To pokazuje, jak bardzo potrzebne są tego typu jednoczące ludzi inicjatywy. Skierował także podziękowania dla Krzysztofa Kiełbowicza wskazują, iż Stara Kotłownia staje się takim centrum kulturalnym. Natomiast dyrektor Lwóweckiego Ośrodka Kultury zwróciła uwagę wymiar społeczny tego wydarzenia.

– Myślę, iż to jednoczy bardzo ludzi ponad wszystkimi naszymi poglądami, podziałami i wszystkimi różnicami. To jest właśnie ten czas, żebyśmy mieli refleksję nad tym, żeby być razem i żebyśmy się jednoczyli. – podkreślała Joanna Jobda- Olechowska, która wskazywała, iż LOK jest otwarty na wszelkiego rodzaju inicjatywy kulturalne realizowane przez stowarzyszenia. – Wspieramy działania stowarzyszeń, które odpowiednio wcześnie do nas się zgłoszą i działają zgodnie z naszym statutem. Oczywiście wiadomo, iż musimy też mierzyć siły na zamiary. – zaznaczała pani dyrektor.

Dariusz Szorc członek Zarządu Powiatu Lwóweckiego w rozmowie z Lwówecki.info zwracał uwagę na niezwykle istotny aspekt międzypokoleniowy.

– Kolędy, to nasza tradycja, którą przekazały nam nasze mamy, babcie, …, a my powinniśmy je przekazywać kolejnym pokoleniom. Dlatego cieszę się, iż kolędowanie w Lwówku Śląskim po raz kolejny połączyło pokolenia. – podkreśla w rozmowie z nami Dariusz Szorc.

Zgodnie bowiem z ideą, Przegląd miał charakter otwarty i był skierowany do całych rodzin, seniorów oraz wszystkich osób, którym bliska jest idea wspólnego spędzania czasu w atmosferze tradycji, życzliwości i lokalnej wspólnoty. To pozwoliło zaprezentować się na scenie grupom nieformalnym w różnym wieku.

W niedzielne popołudnie na scenie wystąpili członkowie Stowarzyszenia Kultury Fizycznej Azyl – Morsy z Lwówka Śląskiego i Lubania, chór “Kreciki” działający przy LOK pod dyrekcją Marcina Wilczaka, Zespół Ludowy Jarzębina oraz Góralski Teatr Pieśni Dunawiec. Wystąpili radni Rady Miejskiej, uczniowie Kółka Muzycznego przy Szkole Podstawowej nr 2, Zespół Agatki prowadzony przez Patryka Kuśnierza, a także zespoły Gościszowianki i Izerskie Bogdanki a także “Chór św. Franciszka”. Do wspólnego kolędowania dołączyli także sami organizatorzy. I jak w poprzednich latach, tak i tym razem znane wszystkim kolędy i pastorałki nie wybrzmiały jedynie z estrady, ale śpiewała je cała sala.

– Jest to niepowtarzalna okazja aby euforia z Bożego Narodzenia nieść ludziom poprzez wspólny śpiew. – podkreśliła Magdalena Lewandowska Przewodnicząca Rady Miejskiej Gminy Lwówek Śląski.

– Jednym z założeń Stowarzyszenia Miłośników Kultury Fizycznej Azyl oprócz promowania zdrowego stylu życia jest działanie na rzecz integracji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, przeciwdziałanie zachowaniom depresyjnym związanym ze starością, podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwój świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej. W związku z tym skorzystaliśmy z zaproszenia organizatora w celu kultywowania tradycji bożonarodzeniowych w szczególności wspólnego kolędowania jako elementu polskiej kultury. Przy naszym stowarzyszeniu działa grupa morsów ICE TEM Lwówek Śląski i w celu integracji środowisk morsów i ich sympatyków postanowiliśmy zaprosić do wspólnego kolędowania – już po raz drugi – zaprzyjaźnionych morsów z Lubania. – wyjaśniała Jolanta Gałucha ze Stowarzyszenia Azyl.

Wydarzenie zakończyło się wspólnym posiłkiem. Był barszcz, uszka, nie zabrakło też słodkości. Ale przede wszystkim była ta wyjątkowa atmosfera wspólnoty.