Xi Jinping jedzie do Indii po siedmiu latach. BRICS stworzy okazję do rozmowy z Modim

1 godzina temu

Zdjęcie: Xi Jinping jedzie do Indii po siedmiu latach. BRICS stworzy okazję do rozmowy z Modim

Xi Jinping uda się do New Delhi na 18. spotkanie przywódców BRICS, które odbędzie się 12 i 13 września. Chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych potwierdziło podróż 10 września, wskazując, iż przywódca ChRL udaje się w nią na zaproszenie premiera Indii Narendry Modiego. Indyjski resort spraw zagranicznych wymienia Xi wśród uczestników wydarzenia w Bharat Mandapam.

Będzie to pierwsza podróż Xi Jinpinga do Indii od blisko siedmiu lat. Według South China Morning Post poprzednio odwiedził ten kraj w 2019 roku, podczas nieformalnego spotkania z Modim w Mamallapuram koło Ćennaju.

Wizyta następuje w okresie stopniowego przywracania kontaktów między dwiema największymi gospodarkami Azji. Nie oznacza to jednak rozwiązania sporów, zwłaszcza kwestii przebiegu granicy w Himalajach. Szczyt BRICS jest forum wielostronnym, ale dla Pekinu i Nowego Delhi może zarazem stworzyć przestrzeń do rozmów w sprawach dwustronnych.

Szczyt i rozmowy dwustronne

Chińskie MSZ zapowiedziało, iż Xi Jinping weźmie udział w obradach i wygłosi przemówienie dotyczące sytuacji międzynarodowej, rozwoju formatu BRICS oraz współpracy praktycznej. 11 września rzeczniczka resortu Mao Ning poinformowała też, iż Chiny i Indie organizują spotkanie Xi z Modim na marginesie szczytu. Nie opublikowano jeszcze jego dokładnego terminu ani programu.

Jeżeli rozmowa się odbędzie, będzie kolejnym spotkaniem obu przywódców w trzecim roku z rzędu. Xi i Modi spotkali się w Kazaniu w październiku 2024 roku oraz w Tianjinie w sierpniu 2025 roku. Spotkanie w Kazaniu odbyło się podczas poprzedniego szczytu BRICS, którego kontekst i proces rozszerzania grupy szerzej opisywaliśmy na Chiny24.

Indie przejęły prezydencję w BRICS 1 stycznia 2026 roku. Hasłem ich rocznej agendy jest „Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability” — budowanie odporności, innowacji, współpracy i zrównoważonego rozwoju. Gospodarz zapowiada rozmowy w trzech głównych obszarach: współpracy politycznej i bezpieczeństwa, gospodarczej i finansowej oraz kontaktów między społeczeństwami.

Granica przez cały czas wyznacza granice zbliżenia

Najtrudniejszą sprawą w relacjach obu państw pozostaje granica w Himalajach. Reuters szacuje jej długość na około 3,8 tys. kilometrów; w dużej części nie została ona wspólnie wytyczona. Śmiertelne starcie żołnierzy chińskich i indyjskich z 2020 roku doprowadziło do wieloletniego napięcia militarnego i politycznego.

25 sierpnia br. w Pekinie spotkali się Wang Yi i indyjski doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Ajit Doval, występujący jako specjalni przedstawiciele do spraw granicy. Obie strony zapowiedziały dalsze poszukiwanie rozwiązania możliwego do przyjęcia dla obu państw. Uzgodniono powołanie grupy ekspertów do spraw rozgraniczenia oraz oddzielnej grupy zajmującej się zarządzaniem granicą.

Ustalenia obejmują także dwa nowe miejsca spotkań dowódców wojskowych w randze generałów oraz po jednej nowej linii łączności wojskowej na wschodnim i środkowym odcinku granicy. Ich celem ma być szybsze reagowanie na sytuacje w terenie i ograniczanie ryzyka nieporozumień. Nie jest to porozumienie kończące spór, ale zestaw narzędzi ułatwiających jego bieżące kontrolowanie.

Po rozmowach w Pekinie obie administracje odnotowały powrót pielgrzymek Kailash Manasarovar oraz handlu na trzech wyznaczonych przejściach granicznych. Kolejną rundę rozmów specjalnych przedstawicieli zaplanowano na 2027 rok w Indiach. Oznaki normalizacji stosunków są więc widoczne w kontaktach urzędowych i wymianie transgranicznej, ale nie zmieniają faktu, iż trwałe uregulowanie granicy pozostaje odległym zadaniem.

Handel łączy, choć bilans dzieli

Gospodarcze relacje między Chinami i Indiami są rozległe, ale nierównomierne. Dane indyjskiej ambasady w Pekinie, oparte na statystykach tamtejszego Ministerstwa Handlu i Przemysłu, wskazują, iż w roku finansowym 2025/2026 wzajemna wymiana towarowa osiągnęła 151,10 mld USD. Indie sprowadziły z Chin towary warte 131,63 mld USD, a wyeksportowały na rynek chiński produkty za 19,47 mld USD. Deficyt Indii wyniósł 112,16 mld USD.

Wśród chińskich produktów importowanych przez Indie znajdują się między innymi maszyny, elektronika, komputery, układy scalone, części urządzeń telekomunikacyjnych i baterie litowo-jonowe. Indyjska placówka dyplomatyczna podkreśla, iż New Delhi zabiega o szerszy dostęp własnych produktów do chińskiego rynku.

Skala handlu daje obu stronom powód do rozmów, ale nie usuwa różnic dotyczących bezpieczeństwa, granicy czy struktury wymiany. Na forum BRICS Chiny i Indie współpracują z innymi państwami w sprawach finansów, handlu, technologii czy reform instytucji międzynarodowych. W relacjach dwustronnych przez cały czas muszą jednak równolegle zarządzać tematami, w których ich interesy się rozchodzą.

Nadchodzące dni przyniosą odpowiedź, czy zapowiadane rozmowy Xi Jinpinga i Narendry Modiego przełożą się na nowe ustalenia. Już sam powrót chińskiego przywódcy do Indii po długiej przerwie wpisuje się w serię kontaktów, które od 2024 roku zmniejszają dystans dyplomatyczny między Pekinem a Nowym Delhi — bez tworzenia wrażenia, iż wszystkie sporne kwestie zostały zamknięte.

Źródła: