Xi i Modi rozmawiali w New Delhi: współpraca, granica i handel

1 godzina temu

Zdjęcie: Xi i Modi rozmawiają w New Delhi: współpraca, granica i handel

Xi Jinping i Narendra Modi spotkali się 12 września w Nowym Delhi na marginesie 18. szczytu BRICS. Spotkanie to odbyło się podczas pierwszej od blisko siedmiu lat wizyty przewodniczącego ChRL w Indiach. Obie strony podkreśliły potrzebę rozwijania relacji, ale jednocześnie potwierdziły, iż granica w Himalajach, nierównowaga handlowa i dostęp do rynków pozostają tematami wymagającymi dalszych rozmów.

Przed szczytem opisywaliśmy zapowiedź wizyty Xi Jinpinga w Indiach, gdy spotkanie obu przywódców było jeszcze przygotowywane. W efekcie przygotowań doszło do rozmowy dwustronnej, po której Pekin i Nowe Delhi opublikowały własne komunikaty. Nie ogłoszono podpisania nowej umowy handlowej ani porozumienia kończącego spór graniczny.

Partnerzy mimo różnic

Indyjski resort spraw zagranicznych podał, iż przywódcy odnotowali postęp w relacjach od poprzedniego spotkania w Tianjinie w sierpniu 2025 roku. Modi wskazał trzy zasady, które — według komunikatu — powinny przyświecać dialogowi: wzajemny szacunek, wzajemna wrażliwość oraz wzajemny interes.

„Różnice nie powinny przeradzać się w spory” — przekazało indyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych po spotkaniu.

W chińskiej relacji zaakcentowano z kolei, iż oba państwa mają być partnerami, a nie rywalami, zaś rozwój jednej strony ma być traktowany przez drugą jako okazja, nie zagrożenie. Xi wskazał na potrzebę pogłębiania kontaktów między społeczeństwami, współpracy gospodarczej i koordynacji na forum BRICS, ONZ, Szanghajskiej Organizacji Współpracy oraz G20.

Spotkanie w New Delhi było kolejnym kontaktem obu liderów po rozmowie w Kazaniu w 2024 roku i spotkaniu w Tianjinie w 2025 roku. Ciągłość rozmów na najwyższym szczeblu nie oznacza jednak, iż Pekin i Nowe Delhi uzgodniły stanowiska we wszystkich sprawach. Oba komunikaty są zgodne co do potrzeby rozmów, ale inaczej rozkładają akcenty.

Obszar rozmów	Komunikat Indii	Komunikat Chin
Relacje dwustronne	Rozwój relacji w długiej perspektywie i niedopuszczanie do eskalacji różnic	Partnerstwo zamiast rywalizacji oraz wzajemne postrzeganie rozwoju jako okazji
Granica	Pokój na pograniczu jako podstawa rozwoju relacji; poszukiwanie rozwiązania akceptowalnego dla obu stron	Równoległe prowadzenie dialogu dwustronnego i rozmów granicznych
Gospodarka	Nierównowaga w handlu, łańcuchy dostaw i przewidywalny dostęp do rynków	Rozwiązywanie wzajemnych obaw gospodarczych oraz poszerzanie współpracy
Współpraca międzynarodowa	Rozszerzanie wspólnych pól działania w sprawach regionalnych i globalnych	Współdziałanie w BRICS, ONZ, SOW i G20 oraz kooperacja państw Globalnego Południa

Granica bez nowego rozstrzygnięcia

Modi podkreślił, iż pokój i spokój na terenach przygranicznych są warunkiem dalszego rozwoju relacji. Obaj przywódcy zadeklarowali dążenie do „sprawiedliwego, rozsądnego i wzajemnie akceptowalnego” uregulowania kwestii granicznej.

To sformułowanie nie oznacza jednak zmiany przebiegu granicy ani zakończenia sporu. Chiny i Indie przez cały czas różnią się w ocenie odcinków granicy w Himalajach, a oficjalne komunikaty po spotkaniu nie zawierają map, harmonogramu rozgraniczenia ani nowych zasad patrolowania.

Dwustronne mechanizmy mają zmniejszać ryzyko incydentów w terenie. Podczas rozmów specjalnych przedstawicieli 25 sierpnia strony uzgodniły utworzenie grupy ekspertów do spraw rozgraniczenia oraz osobnej grupy zajmującej się zarządzaniem granicą. Zapowiedziano też dwa dodatkowe miejsca rozmów dowódców w randze generałów i nowe wojskowe linie łączności na wschodnim oraz środkowym odcinku granicy.

Są to narzędzia służące bieżącej komunikacji i kontroli napięć. Mogą ułatwić utrzymanie spokoju na pograniczu, ale nie zastępują politycznego porozumienia w sprawie granicy.

Handel, dostęp do rynku i łańcuchy dostaw

Z perspektywy Indii centralnym tematem gospodarczym pozostaje nierównowaga handlowa. Komunikat wydany po spotkaniu wprost wskazuje na potrzebę zajęcia się strukturalnym deficytem, problemami łańcuchów dostaw i zapewnieniem sensownego oraz przewidywalnego dostępu do rynków.

Dane indyjskiego Ministerstwa Handlu i Przemysłu, opublikowane przez ambasadę Indii w Pekinie, pokazują skalę tej dysproporcji. W roku finansowym 2025/2026 handel towarowy między Indiami a Chinami wyniósł 151,10 mld USD. Eksport Indii do Chin osiągnął 19,47 mld USD, natomiast import z Chin 131,63 mld USD. Oznacza to deficyt Indii w wysokości 112,16 mld USD.

Handel towarowy Indie–Chiny w roku finansowym 2025/2026	Wartość
Eksport Indii do Chin	19,47 mld USD
Import Indii z Chin	131,63 mld USD
Łączne obroty	151,10 mld USD
Deficyt Indii	112,16 mld USD

Wśród towarów sprowadzanych przez Indie z Chin dominują między innymi maszyny, elektronika, komputery, układy scalone, części sprzętu telekomunikacyjnego i baterie litowo-jonowe. Strona indyjska od dawna postuluje zwiększenie dostępu swoich produktów do rynku chińskiego. Rozmowa w Nowym Delhi nie przyniosła ogłoszenia konkretnych limitów, umów branżowych ani terminów, ale umieściła ten temat wyraźnie w agendzie kontaktów przywódców.

Wspólny kierunek, różne akcenty

W obu relacjach znalazła się zapowiedź rozwoju kontaktów kulturalnych, biznesowych i podróży między obywatelami. Pekin zwrócił ponadto uwagę na współpracę w ramach Globalnego Południa oraz na przyszłą chińską prezydencję w BRICS w 2027 roku; według chińskiego komunikatu Modi zadeklarował wsparcie dla tego przewodnictwa. Indyjska strona podziękowała Chinom za wkład w organizowany przez siebie szczyt BRICS w 2026 roku.

W chińskiej relacji znalazły się również odniesienia do deklaracji Modiego w kwestiach Tajwanu i Tybetu. Indyjskie MSZ nie ujęło tego w swoim krótszym komunikacie. Różnica pokazuje, iż oba rządy koncentrują przekaz publiczny na innych elementach rozmowy: Nowe Delhi na granicy i gospodarce, Pekin na szerszej współpracy politycznej oraz wielostronnej.

Spotkanie w Nowym Delhi potwierdziło gotowość do utrzymania dialogu i rozwijania współpracy tam, gdzie interesy obu państw się spotykają. O trwałości tego kierunku zdecydują jednak nie same deklaracje, ale dalsze rozmowy o granicy, dostęp do rynków oraz zdolność do rozwiązywania sporów w praktyce.